TCMB’den yeni düzenleme: Kimlik doğrulamada yeni kurallar
Yönetmelik değişikliğiyle, 1 Aralık 2021 tarihli ve 31676 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para İhracı ile Ödeme Hizmeti Sağlayıcıları Hakkında Yönetmeliğin 41’inci maddesinin dördüncü fıkrasında değişiklik yapıldı.
Fıkranın ikinci cümlesinde yer alan “Uzaktan iletişim aracı ile müşterinin” ifadesinin ardından “biyometrik yöntemlerle veya elektronik kimlik doğrulama kabiliyetini haiz kimlik belgeleriyle” ibaresi eklendi.
Böylece uzaktan iletişim araçları kullanılarak gerçekleştirilen müşteri işlemlerinde biyometrik yöntemler ile elektronik kimlik doğrulama özelliğine sahip kimlik belgelerinin kullanılmasına ilişkin hüküm yönetmeliğe girdi.
KİMLİK BELGESİ TANIMI EKLENDİ
Aynı gün yayımlanan tebliğ değişikliğiyle, “kimlik belgesi” tanımı da mevzuata eklendi.
Buna göre kimlik belgesi, Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Kartı Yönetmeliğinde tanımlanan kimlik kartı olarak belirlendi.
Tebliğin 10’uncu maddesinde yer alan “T.C. Kimlik Kartının” ifadesi de “kimlik belgesinin” şeklinde değiştirildi. Aynı maddenin 16’ncı fıkrasında yer alan “resmi” ifadeleri yürürlükten kaldırıldı.
UZAKTAN KİMLİK TESPİTİNDE BİYOMETRİK VERİ KULLANILABİLECEK
Tebliğin uzaktan kimlik tespitini düzenleyen 22’nci maddesinde de kapsamlı değişiklik yapıldı.
Maddeye “biyometrik verilerinin” ifadesi eklenerek, uzaktan kimlik tespiti sürecinde kimliği tespit edilecek kişiye ait biyometrik veriler de düzenleme kapsamına alındı.
Yeni düzenlemeye göre, kimlik tespitinin yapılabilmesi için kişiden gerekli bilgilerin ve kimlik belgesinin temin edilmesi gerekecek.
KİMLİK DOĞRULAMADA NFC ESAS OLACAK
Uzaktan kimlik tespiti için alınan kimlik belgesinin ve belgede bulunan veri ve bilgilerin doğruluğu esas olarak yakın alan iletişimi kullanılarak kontrol edilecek.
Yakın alan iletişimi, mobil cihazlarda ve çipli kimlik kartlarında kullanılan NFC teknolojisini ifade ediyor.
Bu kapsamda kimlik belgesinin güvenlik unsurları, fotoğrafı ve imzası başta olmak üzere belgenin ve üzerindeki bilgilerin orijinalliği ve bütünlüğü ile yıpranma veya tahrif edilme durumu kontrol edilecek.
Kimlik belgesinin ön ve arka yüzü de görsel unsurlar yönünden incelenecek ve bu kontrol süreci kesintisiz şekilde kayıt altına alınacak.
NFC KULLANILAMAZSA ALTERNATİF YÖNTEMLER DEVREYE GİRECEK
NFC kullanılarak doğrulamanın herhangi bir nedenle yapılamaması halinde ise kimlik belgesi ve üzerindeki bilgilerin doğruluğu başka yöntemlerle kontrol edilebilecek.
Bu durumda optik karakter tanıma, kart okuyucu veya Mali Suçları Araştırma Kurulu’nun (MASAK) görüşü alınarak TCMB tarafından belirlenecek diğer yöntemlerden en az biri kullanılacak.
Ayrıca kimlik belgesinin güvenlik unsurları ile orijinallik, bütünlük, yıpranma ve tahrif edilme durumları test edilecek. Kimlik belgesinin ön ve arka yüzünün kontrol süreci de yine kesintisiz olarak kayıt altına alınacak.
BAZI İŞLEMLERDE UZAKTAN KİMLİK TESPİTİ HÜKÜMLERİ ZORUNLU OLMAYACAK
Tebliğe göre bazı işlemlerde uzaktan iletişim aracı kullanılsa bile uzaktan kimlik tespitine ilişkin hükümlerin uygulanması zorunlu olmayacak.
Bu istisna; anonim ön ödemeli araçları, 5549 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat kapsamında kimlik tespiti yapılması zorunlu olmayan ve sürekli iş ilişkisi kapsamına girmeyen tek seferlik ödeme işlemlerini kapsayacak.
MASAK Genel Tebliği’nde belirtilen bazı elektronik para ihracı ve ödeme işlemlerinde gerekli bilgi, sözleşme, dekont ve benzeri belgelerin teminine ilişkin süreçlerde de aynı istisna uygulanabilecek.
YABANCI UYRUKLULAR İÇİN NFC ÖZELLİKLİ PASAPORT
Düzenlemeyle Türk uyruklu olmayan gerçek kişilerin uzaktan kimlik tespitine ilişkin esaslar da belirlendi.
Buna göre yabancı uyruklu kişilerin kimlik tespiti, MASAK Genel Tebliği’nde yer alan esaslar çerçevesinde, Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatının (ICAO) 9303 standardına uygun ve yakın alan iletişimi özelliği bulunan pasaport kullanılarak uzaktan yapılabilecek.
Her iki düzenleme de 4 Eylül 2026 tarihinde yürürlüğe girdi.
Yönetmelik ve tebliğ hükümlerini Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanı yürütecek.