Bilim insanları Samanyolu’nun ‘kırılma noktasını’ buldu

Astronomy & Astrophysics dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma, Samanyolu Galaksisi’nin yıldız oluşum geçmişine dair dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu. Çalışmada, APOGEE, LAMOST ve Gaia gökyüzü taramalarından elde edilen 100 binden fazla dev yıldızın yaş verileri incelendi.

MERKEZDE YAŞLI, ORTADA GENÇ YILDIZLAR

Araştırma, Samanyolu’nda yıldız yaşları ile galaksi merkezine olan uzaklık arasında “U” şeklinde bir ilişki bulunduğunu gösterdi. Buna göre galaksi merkezine yakın bölgelerde yıldızlar oldukça yaşlı. Bunun temel nedeni, merkez çevresindeki yoğun gaz ve toz bulutlarının yıldız oluşumunu galaksinin erken dönemlerinde başlatmış olması.

40 BİN IŞIK YILINDA KIRILMA BAŞLIYOR

Galaksi merkezinden uzaklaşıldıkça gaz yoğunluğu azalıyor ve yıldız oluşum süreci yavaşlıyor. Bu nedenle orta bölgelerde daha genç yıldızlara rastlanıyor. Ancak yaklaşık 40 bin ışık yılı uzaklıkta dikkat çekici bir değişim yaşanıyor: yıldızlar yeniden yaşlanmaya başlıyor.

Bilim insanları, bu “kırılma noktası”nın ötesinde bulunan yaşlı yıldızların büyük bölümünün aslında burada doğmadığını belirledi. Bu yıldızların, Samanyolu’nun iç bölgelerinde oluştuğu ve zaman içinde galaksinin merkezindeki çubuk yapı ile sarmal kolların yarattığı yerçekimsel etkiler nedeniyle dış kesimlere savrulduğu düşünülüyor. Araştırmacılar bu yıldızları “göçmen yıldızlar” olarak tanımlıyor.

SAMANYOLU’NUN KİMLİĞİ NETLEŞTİ

Elde edilen bulgular, Samanyolu’nun evrendeki benzer galaksilerin yaklaşık yüzde 60’ının dahil olduğu Tip-II (aşağı bükümlü) disk galaksileri sınıfında yer aldığını da doğruladı.

Bu çalışma, Samanyolu’nun yıldız üretiminin en yoğun olduğu genç dönemlerinin nerede sona erdiğini ve galaksinin daha sakin dış bölgelerinin nerede başladığını ortaya koyarak, galaksimizin evrimsel geçmişine ışık tuttu.