Türkiye’de de film çekilmişti! NATO sinema işine mi giriyor?

NATO’nun son dönemde Avrupa ve Amerika’daki film senaristleri, yapımcıları ve yönetmenleriyle kapalı kapılar ardında gerçekleştirdiği toplantılar, ittifakın propaganda amaçlı filmler çekmek için kolları sıvadığı yönünde tartışmaları beraberinde getirdi. The Guardian’ın özel haberine göre NATO, Los Angeles, Brüksel ve Paris’te üç ayrı toplantı düzenledi; dördüncü bir görüşmenin ise Londra’da yapılması planlanıyor. Bu toplantılara yazarlar, senaristler ve yapımcılar davet edilirken, görüşmeler “Chatham House kuralı” çerçevesinde gerçekleştiriliyor; yani katılımcılar konuşulanları aktarabiliyor ancak kimlerin yer aldığını açıklayamıyor. Bu gelişme NATO’nun daha önce çektirdiği propaganda filmlerini gündeme getirirken, Türkiye’de de benzer amaçlarla filmler çekilmişti. 1964 yılında çekilen ve İstanbul’u anlatan belgesel film Soğuk Savaş döneminde Rusya’ya karşı bir propaganda çalışması olarak yorumlanmıştı. Arşivlerde Kore Savaşı sonrası çekilen filmler olduğu da belirtiliyor.

NATO, senarist ve yönetmerlerle Los Angeles, Brüksel ve Paris’te üç ayrı toplantı düzenledi.

ÜÇ MEDYA PROJESİ VAR

The Guardian’a sızan bilgilere göre, halihazırda geliştirilmekte olan en az üç medya projesi bulunuyor. Bu durumun, NATO’nun “kültürel anlatı” üretiminde dolaylı bir rol üstlenebileceği iddialarını güçlendirdiği belirtiliyor. Ancak bazı senaristlerin, bu tür kapalı görüşmelerin “askeri bakış açısının normalleştirilmesi” riskini taşıdığını ve bağımsızlığı zedeleyebileceğini savunduğu ifade ediliyor.

“YUMUŞAK GÜÇ” VURGUSU

Avrupa basınında yer alan analizlerde de girişim, “yumuşak güç” ve “kamu diplomasisi” açısından değerlendiriliyor. NATO’nun özellikle son yıllarda bilgi ortamı, algı yönetimi ve stratejik iletişim alanlarına daha fazla yatırım yaptığı biliniyor. Tartışmalar, devletlerin güvenlik politikalarının giderek daha fazla kültürel üretim ve medya alanlarıyla kesiştiği bir dönemde yaşanıyor. Gazetede bu durumun, gelecekte film ve televizyon içeriklerinde jeopolitik etkilerin daha görünür hale gelmesine yol açabileceği aktarılıyor.

PEK ÇOK KEZ ÇEKİLDİ

Özellikle Soğuk Savaş döneminden bu yana Batılı savunma kurumlarının kamu diplomasisi ve “stratejik iletişim” faaliyetleri kapsamında medya üreticileriyle dolaylı veya doğrudan temas kurduğu biliniyor. ABD Savunma Bakanlığı’nın Hollywood yapımlarıyla senaryo danışmanlığı üzerinden uzun yıllardır süren iş birliği, NATO üyesi ülkelerdeki askeri kurumların da benzer şekilde film ve televizyon prodüksiyonlarına teknik destek sağladığı örneklerle karşılaştırılıyor. NATO’nun ayrıca 2000’li yıllardan itibaren kurumsal düzeyde bilgi operasyonları, stratejik iletişim merkezleri ve “StratCom” gibi yapılar aracılığıyla bilgi ortamını şekillendirmeye yönelik kapasitesini geliştirdiği de biliniyor.

1964’TE TÜRKİYE’DE ÇEKİLDİ

NATO’nun medya ve belgesel üretimiyle ilişkisine tarihsel bir örnek olarak 1964 yılında Türkiye hakkında hazırladığı tanıtım/belgesel içerikler de gösteriliyor. Soğuk Savaş döneminde NATO, üye ülkelerde ittifakın rolünü anlatmak, kamuoyunda savunma iş birliğine destek oluşturmak ve Sovyet etkisine karşı Batı blokunun birlik mesajını güçlendirmek amacıyla çeşitli ülkelere yönelik tanıtım filmleri ve belgeseller üretmişti. Türkiye’deki 1964 tarihli yapım da bu çerçevede, “Türkiye’nin NATO içindeki stratejik konumunu ve ittifakın güney kanadındaki önemini vurgulayan bir kamu diplomasisi aracı olarak” değerlendiriliyor.

NATO Sovyetlere karşı üye ülkelerde propaganda filmleri çekiyordu. Bu filmlerden biri de 1964’te İstanbul’da çekildi.

KORE SAVAŞI DA VAR

Türkiye’de ki arşivlerde ayrıca NATO’ya giriş süreci ve Kore Savaşı katkısı gibi başlıkları anlatan haber filmleri ve propaganda niteliği taşıyan kısa belgeseller de mevcut. Bu içerikler çoğu zaman sinema öncesi haber bültenlerinde ya da devlet televizyonu öncesi dönemde halka açık gösterimlerde kullanılıyordu.

[email protected]

Kaynak: Web Özel