Türkiye ve Kazakistan, değişen bölgesel ticaret yollarında daha yakın ilişkiler kurmaya çalışıyor
Ziyaret, Tokayev’in Ankara’ya gitmesinden yaklaşık bir yıl sonra gerçekleşti ve ortaklığı 2022’de “Güçlendirilmiş Stratejik Ortaklık” seviyesine yükseltilen iki Türk ülkesi arasındaki büyüyen bağları yansıtıyor.
Kazakistan başkanlık sarayı Akorda’dan yapılan açıklamaya göre, iki lider Kazakistan’ın başkentinde yapılacak görüşmelerde ikili ilişkilerin mevcut durumu ve geleceği hakkında görüşecek. Erdoğan ve Tokayev’in Kazakistan-Türkiye Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi’nin altıncı toplantısına da eş başkanlık yapması bekleniyor.
Görüşmelerin ağırlıklı olarak, Rusya-Ukrayna savaşının tetiklediği jeopolitik değişimlerin ardından giderek önem kazanan Orta Asya ve Hazar bölgesindeki ulaştırma ve enerji iş birliğine odaklanması bekleniyor.
Her iki ülkeden yetkililerin, Orta Asya, Hazar Denizi, Güney Kafkasya ve Türkiye üzerinden Çin ile Avrupa’yı birbirine bağlayan bir ticaret yolu olan Orta Koridor olarak adlandırılan ticaret yolunun geliştirilmesini görüşmesi bekleniyor.
Hükümetler ve şirketler Rusya’dan geçen rotalara alternatif ararken koridorun önemi giderek artıyor.
Görüşmelerde Hazar transit ulaşım projeleri, lojistik altyapısı ve enerji güvenliği konularında işbirliğinin de ön plana çıkması bekleniyor. Bakü-Tiflis-Ceyhan boru hattıyla taşınan Kazak petrolünün hacminin artırılmasının da gündeme geldiği bildirilen konular arasında yer aldığı belirtiliyor.
Türkiye’nin bölgesel savunma ortaklıklarını genişletmesi ve Kazakistan’ın askeri ve endüstriyel altyapısının bazı kısımlarını modernleştirmeye çalışması nedeniyle savunma sanayii işbirliğinin de ele alınması bekleniyor.
Astana’daki temaslarını tamamlayan Erdoğan’ın, 15 Mayıs’ta Türk Devletleri Teşkilatı’nın (OTS) gayrı resmi zirvesine katılmak üzere Kazakistan’ın güneyindeki Türkistan kentine gitmesi planlanıyor.
Zirvenin Türk devletlerinin liderlerini bir araya getirerek bölgesel güvenlik, Orta Doğu’daki gelişmeler ve daha geniş uluslararası konuları tartışması bekleniyor. Erdoğan’ın bölgesel istikrar ve Türk halkları arasındaki jeopolitik iş birliğine ilişkin mesajlar vermesi bekleniyor.
İkili ilişkiler
Türkiye ile Kazakistan arasındaki ekonomik bağlar son yıllarda istikrarlı bir şekilde genişledi. Resmi rakamlar, Kazakistan’da inşaat, altyapı, madencilik, enerji ve hizmet sektörleri başta olmak üzere halihazırda 4 bine yakın Türk sermayeli şirketin faaliyet gösterdiğini gösteriyor.
Türk müteahhitleri Kazakistan’ın özellikle Astana’daki modernizasyon projelerinde gözle görülür bir rol oynarken, her iki hükümet de daha yüksek ikili ticaret hedefleri ve daha geniş yatırım işbirlikleri peşinde koşmaya devam ediyor.
İki ülke aynı zamanda yakın kültürel ve eğitimsel bağları da sürdürüyor. Türkistan’daki Ahmet Yesevi Üniversitesi, ülkeler arasındaki akademik işbirliğinin ana simgelerinden biri olarak kabul ediliyor.
Resmi rakamlara göre şu anda 12.000’den fazla Kazak öğrenci Türkiye’de eğitim görüyor ve ek öğrenciler de Türkiye’nin devlet destekli eğitim programları kapsamında burs alıyor.
Ülkeler arası turizm de arttı. Geçen yıl Türkiye’yi 863 bine yakın Kazak turist ziyaret ederken, aynı dönemde Kazakistan’a 130 bine yakın Türk turist geldi.
Türkiye, 1991 yılında Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından Kazakistan’ın bağımsızlığını tanıyan ilk ülkeler arasında yer aldı. İki ülke arasındaki diplomatik ilişkiler 1992 yılında resmen kuruldu.