Turizmde savaş korkusu! Şirketlere tatil fonu önerisi

İran ve Lübnan’a düşen roketler Körfez ve Orta Doğu ile birlikte Türkiye’de de turizm sektörünü tehdit ediyor. Birleşik Arap Emirlikleri’nin gözde destinasyonlarında hem finans sektörü hem de turizm iflas bayrağını çekti. Krizin etkileri Mısır’a kadar uzandı. Türkiye’de ise savaşın ilk etkileri İranlı turistlerin gözde tatil bölgesi Van’da görüldü. Turizm sezonu yaklaşırken Orta Doğu ve Körfez genelinde turizmciler endişe içinde. Haber Global Web Özel’e değerlendirme yapan eski turizm bakanı Bahattin Yücel ise çarpıcı bir öneride bulundu. Şirketlerin çalışanları için bir tatil fonu oluşturabileceğini belirten Yücel önerisiyle ilgili detayları anlattı.

Çatışmanın ilk iki gününde 5 binden fazla uçuş iptal edildi.

HAVA SAHASI KRİZİ

Savaş devam ederken Oxford Akademi araştırması turizm sektörünün nabzını tuttu. Araştırmada Orta Doğu’daki çatışmanın, bölge genelinde ve ötesinde seyahat faaliyetleri üzerinde önemli ve ani etkiler yarattığı belirtilerek şunlar kaydedildi: “Hava sahasının büyük ölçüde kapanması nedeniyle çatışmanın ilk iki gününde 5.000’den fazla uçuş iptal edildi. Uçuşlar yeniden başladığında ise öncelik, hem Orta Doğu içinde hem de bölgesel merkezler üzerinden daha uzak bölgelere geçiş yapacak olan mahsur kalmış tatilcilere ve güvenlik gerekçesiyle bölgeden ayrılmak isteyen yerleşiklere verilecektir.”

İKİ SENARYO VAR

Orta Doğu’daki çatışmanın etkisine ilişkin iki senaryolar modelleyen kuruluş şunlara yer verdi:

Üç hafta sürecek “erken çözüm” senaryosu: Bu senaryoya göre, çatışma nedeniyle Orta Doğu’ya gelen turist sayısında 2026 yılında yıllık bazda yüzde 11’lik bir düşüş yaşanabileceğini tahmin ediyoruz. Bu da Aralık ayındaki temel tahminimize kıyasla 2026 yılında 23 milyon uluslararası ziyaretçi kaybı anlamına geliyor. Harcama açısından bakıldığında ise bu durum, mevcut yılda yaklaşık 34 milyar dolarlık bir kayba karşılık geliyor.
Uzun süreli çatışma senaryosu: Bu senaryo, İran’ın savaşı bir veya iki aydan daha uzun süre sürdürmesinin mümkün olduğu varsayımına dayanıyor. Buna göre 2026 yılında yaklaşık 38 milyon uluslararası ziyaretçi kaybı öngörülüyor. Bu da yıllık bazda yüzde 27’lik bir düşüşe işaret ediyor. Harcama açısından bakıldığında ise mevcut yılda yaklaşık 56 milyar dolarlık bir kayıp anlamına geliyor.

ZİNCİRLEME ETKİLER

Devasa turizm yatırımlarının olduğu Dubai ile diğer Körfez kentlerine odaklanan araştırmada şu veriler yer aldı: “Bölgedeki en büyük turizm destinasyonları olan ve turizm başarısı büyük ölçüde güvenlik ve istikrar algısına dayanan Körfez İşbirliği Konseyi (GCC) ülkelerinin en büyük kayıpları yaşaması bekleniyor. Orta Doğu aynı zamanda, küresel uluslararası transit trafiğinin yaklaşık yüzde 14’ünü karşılayan havaalanlarıyla önemli bir transit merkezi konumunda. Bu nedenle yaşanan gelişmelerin, bölge dışındaki destinasyonlarda da kaçınılmaz olarak zincirleme etkiler yaratması bekleniyor.”

TEŞVİK PAKETİ OLABİLİR

Eski turizm bakanı Bahattin Yücel turizmde savaş nedeniyle yaşanabilecek krize karşı çarpıcı bir öneride bulundu. Yücel, şirketlerin çalışanlarının tatil giderlerini karşılaması ve bunun vergiden düşülerek şirketlerin teşvik edilmesi gerektiğini söyledi. Böylece hem çalışanların tatil yapmasının sağlanacağını hem de sektörde canlanmanın sürdürüleceğini belirten Yücel, vergi kaybının da önüne geçileceğini ifade etti.

Her yıl mart ayında Nevruz tatili nedeniyle binlerce İranlı turisti ağırlayan Van’da turizm temsilcileri, bu yıl beklenen yoğunluğun gerçekleşmediğini ifade ediyor.

FRANSA ÖRNEĞİ

Daha önce Türkiye’de böyle bir uygulama olmadığını belirten Yücel, “Önceden Turizm Bankası vardı ama o farklı bir uygulamaydı” dedi. Dünyada buna benzer örnekler olduğunu belirten Yücel şu bilgileri verdi: “Fransa’nın böyle bir uygulaması vardı. 1980’li, 90’lı yıllarda Fransa’dan böyle turistler geliyordu. Bu uygulama için Maliye Bakanlığı’nın düzenleme yapması gerekiyor. Tatile gidilen işletmeler de vergi mükellefi olduğu için vergi kaybı yaşanmıyor. İşletmeler bu tatil ödemelerinin daha sonra hak olarak tazminata eklenmesinden çekinebilir. Ama bu sadece dönemsel bir uygulama olarak gündeme alınabilir. İşletmeler döviz cinsinden borçlandı eğer ziyaretçi gelmezse işletmeler ödemeler konusunda zorlanacak.”

[email protected]

Kaynak: Web Özel