Pentagon’un planı netleşti, Trump Avrupa’nın fişini çekiyor
ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin Avrupa’daki askeri varlığını azaltmaya yönelik adımları NATO içinde yeni bir dönemin başlangıcı olarak değerlendiriliyor. Doğu Avrupa merkezli analiz platformu Novinite tarafından yayımlanan analizde, Washington’un Avrupa’dan tamamen çekilmeye hazırlanmadığı ancak kıta savunmasındaki yükü giderek daha fazla Avrupalı müttefiklere devretmek istediği vurgulandı. NATO yetkilileri ise bu dönüşümün “birkaç yıl sürecek kontrollü bir geçiş” olacağını belirtiyor. Son haftalarda ABD Savunma Bakanlığı’nın Avrupa’daki bazı birlikleri geri çekme kararı, özellikle Almanya ve Polonya’da dikkatle takip edildi. Pentagon’un planına göre ABD, Avrupa’daki dört tugay savaş grubundan birini geri çekecek.
Uzmanlara göre önümüzdeki birkaç yıl Avrupa güvenlik mimarisi açısından kritik olacak.
HER BİRİNDE 4 BİN ASKER
Her biri yaklaşık 4 bin askerden oluşan bu birliklerin azaltılmasıyla birlikte Washington’un Avrupa’daki askeri yükünü kademeli biçimde küçültmesi bekleniyor. Ayrıca Polonya’ya yapılması planlanan yeni birlik sevkiyatının da askıya alındığı bildirildi. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ise sürecin ani olmayacağını savundu. Rutte’ye göre Avrupa ülkeleri son yıllarda savunma harcamalarını artırdığı için ABD’nin yük paylaşımını yeniden düzenlemesi “mantıklı bir gelişme”. NATO yönetimi, Amerikan askerlerinin çekilmesinin ittifakın caydırıcılığını zayıflatmayacağını ve sürecin NATO savunma planlarıyla uyumlu ilerleyeceğini ifade ediyor.
ABD NÜKLEER ŞEMSİYESİ
NATO Avrupa Müttefik Kuvvetler Yüksek Komutanı General Alexus Grynkewich de çekilmenin yıllara yayılacağını açıkladı. Grynkewich, Avrupa ülkelerinin kendi askeri kapasitesini güçlendirmesiyle birlikte ABD’nin yalnızca “kritik stratejik kabiliyetleri” sağlamaya devam edeceğini söyledi. Bunlar arasında uydu istihbaratı, stratejik bombardıman uçakları, komuta-kontrol sistemleri ve ABD’nin nükleer şemsiyesi bulunuyor.
AVRUDA TEDİRGİN
Avrupa başkentlerinde ise ciddi bir tedirginlik hakim. Özellikle Rusya-Ukrayna savaşının ardından ABD’nin Avrupa’daki askeri varlığının yeniden güçlenmiş olması nedeniyle şimdi başlayan geri çekilme süreci bazı ülkelerde güvenlik kaygısı yaratıyor. Avrupalı diplomatlar, hızlı bir Amerikan çekilmesinin Avrupa’nın doğu kanadında savunma boşluğu oluşturabileceğini düşünüyor. Trump yönetiminin yaklaşımı ise uzun süredir değişmedi. Trump, ilk başkanlık döneminden bu yana NATO üyelerini savunma harcamalarını artırmadıkları gerekçesiyle eleştiriyor.
HEDEF HİNT-PASİFİK
ABD Başkanı son dönemde NATO ülkelerinin savunmaya gayrisafi yurt içi hasılalarının yüzde 5’ini ayırmasını istedi. Bu oran, birçok Avrupa ülkesi için ulaşılması oldukça zor bir hedef olarak görülüyor. Washington’daki bazı Cumhuriyetçi çevreler ise ABD’nin kaynaklarını Avrupa yerine Hint-Pasifik bölgesine yönlendirmesi gerektiğini savunuyor. ABD’nin Avrupa’daki askeri pozisyonunda değişikliğe gitmesi sadece asker sayısıyla sınırlı değil. Trump yönetimi ayrıca Almanya’ya konuşlandırılması planlanan uzun menzilli Tomahawk ve hipersonik füze sistemlerini de iptal etti. Avrupa Birliği Güvenlik Araştırmaları Enstitüsü’ne göre bu karar, Avrupa’nın Rusya’ya karşı “derin hassas vuruş kapasitesinde” ciddi bir boşluk yaratabilir. Çünkü Avrupa ülkeleri halen ABD seviyesinde uzun menzilli füze kapasitesine sahip değil.
Almanya, Fransa ve Polonya başta olmak üzere birçok Avrupa ülkesi savunma bütçelerini hızla artırıyor.
YENİ BİR STRATEJİ
Platformda görüşlerine yer verilen analistler, Washington’un bu hamlesini yalnızca askeri değil jeopolitik bir strateji olarak da değerlendiriyor. Trump yönetiminin Çin’e karşı Asya-Pasifik’e daha fazla odaklanmak istediği, bu nedenle Avrupa’daki yükü azaltmaya çalıştığı belirtiliyor. NATO içinde son dönemde sıkça kullanılan “Avrupa sütunu” kavramı da bu dönüşümün merkezinde yer alıyor. Buna göre Avrupa ülkeleri konvansiyonel savunmanın daha büyük bölümünü üstlenecek, ABD ise daha sınırlı ama stratejik rol oynayacak.
[email protected]
Kaynak: Web Özel