NASA ‘zengin’ asteroidin peşine düştü
NASA’nın Güneş Sistemi’nin en ilginç hedeflerinden biri olan 16 Psyche asteroidine gönderdiği uzay aracı, yolculuğunda kritik bir eşiği geride bıraktı. 15 Mayıs 2026’da Mars’ın yakınından geçen Psyche uzay aracı, gezegenin kütleçekiminden yararlanarak hem hız kazandı hem de rotasını metal zengini asteroide çevirdi. NASA, manevra öncesinde uzay aracının Mars yüzeyine yaklaşık 4 bin 500 kilometre mesafeden geçeceğini duyurmuştu.
Psyche uzay aracı, 13 Ekim 2023’te fırlatıldı. Araç, klasik roket yakıtı yerine uzun yolculukta güneş enerjili elektrikli itki sistemi ve ksenon gazı kullanıyor. Mars yakın geçişi ise görevin yakıt tasarrufu yapmasını sağladı; bu tür manevralar uzay görevlerinde “yer çekimi sapanı” olarak biliniyor.
Hedef: 2029’da Psyche’ye ulaşmak
NASA’nın planına göre uzay aracı, her şey yolunda giderse 2029 yazında 16 Psyche asteroidine ulaşacak. Reuters’ın aktardığına göre araç, asteroide vardığında yaklaşık 26 ay boyunca yörüngede kalarak gök cisminin kütle çekimini, manyetik alanını ve bileşimini inceleyecek.
16 Psyche, Mars ile Jüpiter arasındaki ana asteroit kuşağında yer alıyor. Onu özel kılan ise metal açısından sıra dışı derecede zengin olması. NASA’ya göre en güncel analizler, Psyche’nin kaya ve metal karışımından oluştuğunu; metal oranının hacim olarak yaklaşık yüzde 30 ila yüzde 60 arasında olabileceğini gösteriyor.
“’Dünya ekonomisinin 300 katı değerinde” iddiası ne kadar gerçekçi?
Psyche sık sık “dünya ekonomisinin yüzlerce katı değerde asteroit” başlığıyla gündeme geliyor. Bunun nedeni, içerebileceği demir, nikel ve diğer metallerin teorik piyasa değerine ilişkin devasa tahminler.
Ancak bu ifade bilimsel hedefi tam olarak anlatmıyor. NASA’nın görevi bu asteroidi madencilik için kullanmak değil. Kurumun asıl amacı, Psyche’nin gerçekten eski bir gezegenimsi cismin çekirdeği olup olmadığını anlamak. Eğer bu teori doğrulanırsa, Psyche Dünya gibi kayalık gezegenlerin metal çekirdeklerini anlamak için benzersiz bir pencere sunabilir.
Neden bu kadar önemli?
Bilim insanları, Dünya’nın çekirdeğini doğrudan inceleyemiyor. Bu nedenle Psyche gibi metal bakımından zengin gök cisimleri, gezegenlerin nasıl oluştuğunu anlamak için çok değerli. Asteroit gerçekten parçalanmış bir ilkel gezegenin çekirdeğinden geriye kalan bir yapıysa, NASA ilk kez böyle bir “gezegen çekirdeği kalıntısını” yakından inceleme fırsatı bulacak.
Asteroidin şekli düzensiz, patatese benzer bir yapıda. En geniş noktasının yaklaşık 280 kilometre olduğu belirtiliyor. Yüzey alanı ise yaklaşık 165 bin 800 kilometrekare olarak hesaplanıyor.
Mars manevrası neden yapıldı?
Psyche’nin Mars’a uğramasının nedeni Kızıl Gezegen’i incelemek değil, ondan yardım almaktı. Uzay aracı Mars’ın kütleçekimini kullanarak hızını ve yönünü değiştirdi. Böylece asteroide ulaşmak için daha az yakıt harcadı.
Bu manevra sırasında NASA, aracın bilimsel ekipmanlarını test etme fırsatı da buldu. Psyche’nin kameraları Mars’ı görüntüledi; cihazların kalibrasyonu ve veri toplama kapasitesi yolculuğun sonraki aşamaları için kontrol edildi.
2029’da hedefe varıldığında NASA’nın elinde yalnızca metal zengini bir asteroidin görüntüleri olmayacak; aynı zamanda Güneş Sistemi’nin erken dönemine ve gezegenlerin iç yapısına dair çok daha güçlü ipuçları olacak.