Meloni’nin vize resti, Türkiye için yeni Schengen riski

İtalya Başbakanı Giorgia Meloni’nin, Avrupa Birliği’nin dış sınırları korunmadığı takdirde Schengen sisteminin tehlikeye girebileceği yönündeki açıklamasından sonra gözler Türkiye’nin durumuna çevrildi. Avrupa Birliği bugün 27 ülkeden, Schengen Bölgesi ise 29 ülkeden oluşuyor. Schengen üyelerinin 25’i AB ülkesi. İzlanda, Norveç, İsviçre ve Lihtenştayn ise AB üyesi olmadan Schengen sisteminde yer alıyor. Yaklaşık 450 milyon kişinin iç sınır kontrolleri olmadan seyahat ettiği bölgenin geleceği, düzensiz göç baskısı nedeniyle yeniden tartışılıyor. Meloni’nin mesajının merkezinde ise AB’nin dış sınırlarının daha güçlü korunması ve insan kaçakçılığı güzergahlarının kesilmesi bulunuyor. Bu yaklaşım güç kazanırsa Türkiye açısından en önemli risk, Avrupa’ya yönelen düzensiz göç hareketlerinin AB sınırlarına ulaşmadan Türkiye ve çevre ülkelerde tutulmak istenmesi olacak.

İKİNCİ ÜLKE TÜRKİYE

Öte yandan “Türkiye, Schengen sisteminin en yoğun vize trafiğinin yaşandığı ülkeler arasında bulunuyor. Avrupa Komisyonu’nun 28 Mayıs 2026’da açıkladığı 2025 yılı verilerine göre, Türkiye’den 1 milyon 268 bin 376 Schengen vizesi başvurusu yapıldı. Türkiye böylece Çin’in ardından dünyada en fazla Schengen başvurusu yapılan ikinci ülke oldu. Başvuruların 1 milyon 72 bin 54’ü vizeyle sonuçlanırken 183 bin 196 başvuru reddedildi. Türkiye’den yapılan başvurulardaki ret oranı yaklaşık yüzde 14,6 oldu. Başka bir ifadeyle 2025 yılında Türkiye’den yapılan yaklaşık her 7 Schengen başvurusundan biri olumsuz sonuçlandı. Türkiye açısından diğer önemli konu ise ülkeler arasındaki büyük fark. 2025 verilerinde Almanya’ya Türkiye’den 217 bin 627 başvuru yapılırken ret oranı yüzde 21,1’e ulaştı. Fransa’da yüzde 15,2, İtalya’da yüzde 14,8 seviyesinde gerçekleşen ret oranı; Hollanda’da yüzde 9, İspanya ve Romanya’da yaklaşık yüzde 7,4 oldu.

Türk vatandaşlarına son bir yıllık dönemde 1 milyondan fazla

GÖÇ BASKISI ARTACAK MI?

Meloni’nin açıklamalarının ardından uzmanlardan gelen değerlendirmelerde Türkiye açısından dikkat çekilen en önemli başlıklardan biri de göç ve vize baskısının aynı anda artabileceği ihtimali. AB’nin dış sınırlarını daha sıkı kontrol etmeye yönelmesi halinde Türkiye için iki yönlü bir baskı ortaya çıkabileceği, bir tarafta Avrupa’ya ulaşamayan düzensiz göçmenlerin Türkiye’de kalma süresinin uzaması, diğer tarafta Türk vatandaşlarının Schengen başvurularında güvenlik, ekonomik yeterlilik ve geri dönüş kriterlerinin daha sıkı uygulanması riski de gündemdeki başlıklar arasında.

KİLİT ÜLKE TÜRKİYE

AB ile Türkiye arasında 2016’da oluşturulan göç mekanizmasının temelinde ise Türkiye üzerinden Yunan adalarına geçen düzensiz göçün azaltılması ve geri kabul sistemi bulunuyor. Bu süreçte Türkiye, Avrupa’ya yönelen göçün sınırlandırılmasında kilit ülkelerden biri haline geldiği biliniyor. Avrupa’nın yeni dönemde dış sınır güvenliğini Schengen’in devamı için temel şartlardan biri olarak öne çıkarması, Ankara üzerindeki “göçü Avrupa sınırlarına ulaşmadan durdurma” baskısını daha da artırabileceği de belirtiliyor.

ÖNEMLİ GÜNDEM OLACAK

Kamuoyu Araştırmacısı Volkan Tebrizcik ise, Meloni’nin son açıklaması üzerinden şunları söyledi: “Meloni’nin sözleri yalnızca İtalya’nın sınır politikasıyla sınırlı bir çıkış olarak görülmüyor. 29 ülkeli Schengen Bölgesi’nin korunması adına Avrupa’nın dış sınırlarını daha sert kapatması, Türkiye’nin hem düzensiz göç yükünü hem de uzun süredir tartışılan vize sorununu daha kritik hale getirebilir. Ankara açısından önümüzdeki dönemin en önemli başlıklarından biri de AB ile göç iş birliği sürerken Türk vatandaşlarının vize süreçlerinin kolaylaştırılması konusunda nasıl bir karşılık alınacağı olacak” dedi.