Kimler başvurabilir, şartlar neler, gerçekten cazip mi?

Uzaktan çalışma modeli dünya genelinde yayılırken, İspanya da dijital göçebeler için en çok tercih edilen ülkelerden biri haline geldi. 2023’ten bu yana uygulanan dijital göçebe vizesi, Avrupa Birliği dışından gelen kişilere İspanya’da ikamet ederek yabancı şirketler için uzaktan çalışma hakkı tanıyor.

İspanya’daki resmi tanıma göre bu izin, ülkede bulunup faaliyetini yalnızca bilişim, telekomünikasyon ve uzaktan çalışma araçlarıyla, İspanya dışındaki şirketler için yürüten üçüncü ülke vatandaşlarını kapsıyor.

İki farklı başvuru yolu var

İspanya’da dijital göçebe olarak yaşamak isteyenler için iki temel yol bulunuyor.

İlki, İspanya dışından konsolosluk üzerinden alınan dijital göçebe vizesi. Bu vize genellikle bir yıllık veriliyor ve başvuru kişinin yaşadığı ülkedeki İspanya konsoloslukları üzerinden yapılıyor.

İkincisi ise İspanya içinden alınan uluslararası tele-çalışan oturum izni. Kişi İspanya’da yasal olarak bulunuyorsa, başvurusunu Unidad de Grandes Empresas y Colectivos Estratégicos, yani UGE üzerinden yapabiliyor. Bu izin ilk aşamada üç yıla kadar verilebiliyor ve daha sonra uzatılabiliyor.

Kimler başvurabilir?

Bu vizeye başvurabilmek için kişinin Avrupa Birliği vatandaşı olmaması gerekiyor. Başvuru sahibinin yaptığı işin uzaktan yürütülebilir olması ve esas olarak İspanya dışındaki şirketlere hizmet vermesi şart.

Serbest çalışanlar açısından İspanya’daki müşterilerden gelir elde etmek tamamen yasak değil; ancak İspanyol şirketlerden elde edilen gelir toplam gelirin yüzde 20’sini aşmamalı. Resmi çerçeve, başvurucunun faaliyetinin esasen İspanya dışındaki şirketlere yönelik olmasını arıyor.

Başvuru sahibinin ayrıca nitelikli çalışan sayılması gerekiyor. Bunun için üniversite veya mesleki eğitim diploması ya da en az üç yıllık mesleki deneyim sunulabiliyor.

Gelir şartı değişebilir

Kaynak metinde yıllık 30 bin 240 euro gelir şartından söz ediliyor. Ancak bu tutar dönemsel olarak değişebiliyor çünkü dijital göçebe vizesinde gelir eşiği genellikle İspanya’daki asgari ücret, yani SMI üzerinden hesaplanıyor.

2026 için bazı uzman kaynaklarda gelir eşiğinin aylık yaklaşık 2 bin 800 euro üzeri seviyeye çıktığı belirtiliyor. Bu nedenle başvuru yapmadan önce konsolosluk veya UGE’nin güncel tutarlarının kontrol edilmesi gerekiyor.

Aile bireyleriyle başvurularda gelir şartı artıyor. Eş veya partner için ek gelir isteniyor; çocuklar ya da diğer aile bireyleri eklendiğinde tutar daha da yükseliyor.

Şirketle bağlantı kanıtlanmalı

Dijital göçebe vizesi için en önemli şartlardan biri, başvuru sahibinin hizmet verdiği şirketle gerçek ve devam eden bir ilişkisinin bulunması.

Başvuruda genellikle şu belgeler isteniyor:

Pasaport, başvuru formu, ilgili harç ödemesi, çalışma veya hizmet sözleşmesi, şirketin en az bir yıldır faaliyette olduğunu gösteren belgeler, uzaktan çalışmaya izin veren şirket yazısı, gelir belgeleri, diploma ya da mesleki deneyim kanıtı, adli sicil belgesi ve sağlık sigortası.

Ayrıca başvuru sahibinin hizmet verdiği şirketle en az üç aylık bir iş veya ticari ilişki içinde olduğunu kanıtlaması gerekiyor. Şirketin de başvurudan önce en az bir yıldır gerçek ve sürekli faaliyet yürütmesi bekleniyor.

Sosyal güvenlik en kritik başlıklardan biri

Dijital göçebe vizesinde en karmaşık alanlardan biri sosyal güvenlik. Eğer kişinin geldiği ülke ile İspanya arasında geçerli bir sosyal güvenlik anlaşması varsa, başvuru sahibi kendi ülkesinden alınmış bir kapsama belgesi sunabilir.

Böyle bir belge yoksa ya da belge tele-çalışmayı kapsamıyorsa, İspanya sosyal güvenlik sistemine kayıt gündeme gelebilir. Çalışan statüsündeki kişilerde yabancı işverenin İspanya Sosyal Güvenliği nezdinde kayıt yaptırması ve izin alındıktan sonra çalışanın kaydını yapacağına dair taahhüt sunması gerekebilir.

Serbest çalışanlar açısından ise İspanya’da autónomo kaydı ve RETA yükümlülükleri gündeme gelebilir. Bu konu, başvuru sahibinin çalışma statüsüne ve ülkesindeki sosyal güvenlik durumuna göre değiştiği için dosyanın dikkatli hazırlanması gerekiyor.

Vize alındıktan sonra ne yapılır?

Vize veya oturum izni alındıktan sonra İspanya’da uzun süre kalacak kişiler için sonraki adımlardan biri TIE, yani yabancı kimlik kartı başvurusu yapmak.

Bunun yanında kişinin çalışma biçimine göre vergi kaydı, sosyal güvenlik kaydı ve İspanya’daki mali yükümlülükleri de gündeme gelebilir. Dijital göçebe olarak İspanya’da yaşayan kişilerin gelir-gider kayıtlarını tutması, ilgili vergi formlarını vermesi ve şartları oluşuyorsa yıllık gelir vergisi beyannamesi sunması gerekebilir.

Türk çalışanlar için neden önemli?

Türkiye’den İspanya’ya dijital göçebe olarak gitmek isteyenler açısından en kritik başlık, çalışma statüsünün doğru tanımlanması. Maaşlı çalışan, serbest çalışan ve şirket sahibi modellerinde istenecek belgeler ve sosyal güvenlik yükümlülükleri farklı olabilir.

Özellikle Türkiye’de bir şirkete bağlı çalışan kişilerin, İspanya makamlarına hangi statüde başvuracağı ve sosyal güvenlik şartını nasıl karşılayacağı başvurunun sonucunu doğrudan etkileyebilir.

Bu nedenle dijital göçebe vizesi, yalnızca “uzaktan çalışıyorum, İspanya’ya gidebilirim” mantığıyla değerlendirilmemeli. Gelir, iş sözleşmesi, şirket yazısı, sosyal güvenlik belgesi, sağlık sigortası ve vergi yükümlülükleri birlikte ele alınmalı.