Gizli C430L programı, Rusya ile İran’ın projesi ortaya çıktı
Rusya ile İran’ın askeri ilişkilerindeki en gizli projelerden biri ortaya çıktı. Avrupa’nın saygın jeopolitik analiz kuruluşlarından SpecialEurasia’nın elde ettiği bilgilere göre, “C430L” kod adlı program, Rusya’nın İran’a gelişmiş süpersonik seyir füzelerinde kullanılabilecek ramjet motor teknolojisi konusunda mühendislik desteği vermesini kapsıyor. Program 2023’te başladı ve tarafların yeni aşama üzerinde görüştüğünü gösteren belgeler Haziran 2026’ya kadar uzanıyor.
GİZLİ PROJE C430L
C430L’nin merkezinde “ramjet” adı verilen motor sistemi bulunuyor. Basit anlatımla bu teknoloji, bir seyir füzesinin havadan aldığı oksijeni kullanarak ses hızının birkaç katında yüksek hızını korumasına olanak sağlıyor. Yüksek hız ve alçak irtifa birleştiğinde savunma sistemlerinin füzeyi tespit edip vurmak için sahip olduğu süre de kısalıyor.
2023’TE TEMAS SAĞLANDI
Belgelere göre Rus devlet silah ihracat şirketi Rosoboron ile füze üreticisi NPO Mashinostroyenia’nın kıdemli mühendisleri 2023’te İran’a defalarca gitti. Kasım 2023’te İran Savunma Bakanlığı ile sözleşme imzalandı. Rus uzmanlar daha sonra İran’ın gerçekleştirdiği ramjet uçuş testinin verilerini inceleyerek yakıt sistemi, hava girişi ve motor çıkışı gibi sorunlar üzerinde çalıştı. Ancak, İran’ın Rus desteğiyle geliştirilmiş operasyonel bir süpersonik seyir füzesini hizmete aldığına dair henüz kanıt yok. Elde edilen bilgilere göre söz konusu füze prototip ve test aşamalarında bulunuyor.
C430L kapsamında Rus mühendislerin İran’ın ramjet motor testlerini analiz ettiği belirtiliyor. Henüz operasyonel bir füze bulunmasa da teknoloji, gelecekte İran’ın yüksek hızlı gemisavar füzeleri geliştirmesinin önünü açabilir. (Reuters)
ABD GEMİLERİ İÇİN YENİ TEHDİT
Projenin gelecekteki en önemli kullanım alanlarından birinin gemisavar füzeleri olabileceği de belirtiliyor. Conflict Armament Research’ten füze uzmanı Fabian Hinz, söz konusu işbirliğini İran’ın onlarca yıldır elde etmek istediği son derece hassas bir askeri teknoloji olarak tanımlıyor. Eski CIA askeri analisti Jim Lamson’a göre İran bu teknolojiyi gerçek bir silaha dönüştürmeyi başarırsa ABD Donanması’nın Basra Körfezi ve çevresindeki savaş gemilerini tehdit edebilecek yeni bir kapasiteye ulaşabilir.
TİCARET 5 MİLYAR DOLAR SINIRINDA
İki ülke arasında askeri yakınlaşmanın yanında ekonomik ilişkiler de hızla büyüyor. Rusya ile İran’ın ticaret hacmi 2024’te yaklaşık 4,8 milyar dolara ulaştı. İki ülke tarım, enerji, ulaştırma, petrol ve doğal gaz alanlarında yeni yatırımlar geliştirirken Rus şirketleri 2025’te İran’daki yedi petrol sahasının geliştirilmesi için toplam 4 milyar dolarlık anlaşmalar yaptı. İki ülkenin en büyük projelerinden biri de Rusya’yı İran üzerinden Basra Körfezi ve Hindistan’a bağlaması planlanan Uluslararası Kuzey-Güney Ulaştırma Koridoru. Ayrıca İran ile Rusya’nın öncülüğündeki Avrasya Ekonomik Birliği arasındaki serbest ticaret düzenlemesi, malların yaklaşık yüzde 90’ında gümrük tarifelerinin azaltılmasını öngörüyor. Moskova ile Tahran ilişkilerinin siyasi çatısını ise Ocak 2025’te imzalanan 20 yıllık Kapsamlı Stratejik Ortaklık Anlaşması oluşturuyor. Güvenlik, savunma, enerji, ekonomi ve altyapıyı kapsayan anlaşmada NATO benzeri otomatik karşılıklı savunma maddesi ise bulunmuyor.