İsrail, bölgeyi krize sürükleyen savaşın ana itici gücü: Dışişleri Bakanı Fidan
Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Şeyh Muhammed bin Abdulrahman Al Sani ile perşembe günü Doha’da düzenlediği ortak basın toplantısında konuşan Fidan, sivilleri ve sivil altyapıyı hedef alan saldırıları kınadı.
“Bölgemizi bu benzeri görülmemiş krize sürüklemenin birincil sorumlusu İsrail’dir” diyen Fidan, İsrail’in Gazze’deki ateşkes şartlarını ihlal etmek için mevcut kaosu istismar ettiğini de sözlerine ekledi.
He warned that the ongoing war threatens regional unity and stability, calling for an immediate cease-fire and a diplomatic resolution to the crisis.
Fidan aynı zamanda İran’ın eylemlerinin de istikrarsızlığa katkıda bulunduğunu vurguladı.
“Bölge ülkeleri arasında onarılamaz ve kalıcı kırılmalara yol açabilecek bu saldırı ve tırmanışın derhal durdurulması gerektiğini İranlı mevkidaşlarımıza her düzeydeki temaslarımızda açık ve tutarlı bir şekilde iletiyoruz.”
“Aynı şekilde seyrüseferi ve deniz güvenliğini tehdit eden eylemlerden kaçınılması gerektiğini de vurguluyoruz” diye ekledi.
Fidan, Tahran’ın kendisi saldırı altındayken bölge ülkelerini hedef almasını meşrulaştıramayacağını belirterek, bu tür eylemlerin krizi derinleştirdiği uyarısında bulundu.
Türkiye’nin çatışmanın daha fazla yayılmasını önlemek ve durumun daha geniş bir bölgesel savaşa dönüşmesini önlemek için tüm taraflarla birlikte çalıştığını söyledi. He stressed that Qatar was targeted by an attack while carrying out full mediation efforts, and added: Such attacks can never be justified under any circumstances. Türkiye kardeş Katar’ın yanındadır ve olmaya devam edecektir.”
Fidan, “Hak etmedikleri bir saldırıya maruz kaldılar ve bu saldırı halen devam etmektedir. Öncelikle Türk halkının ve Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın Katarlı kardeşlerimize acil şifalar dileklerini iletmek istiyorum.”
He emphasized that the ongoing war threatens the security of all brotherly countries in the region and deeply undermines stability, adding that they traveled to Riyadh on Wednesday at the invitation of Saudi Arabia and strongly reaffirmed full solidarity with the countries targeted by the attacks.
He also said Türkiye and Qatar agree on the necessity of keeping dialogue channels open to establish peace and addressing the concerns of all parties through negotiations.
Ankara-Doha bağlarının stratejik ortaklık ruhuyla her alanda güçlenmeye devam ettiğini vurgulayan Fidan, iki ülkenin zorlukların üstesinden gelme konusunda istikrarlı bir şekilde güçlü bir dayanışma sergilediğini ve bu duruşu aynı kararlılıkla sürdüreceklerini ifade etti.
“İlişkilerimizi özellikle savunma sanayinde yeni ve somut adımlarla daha da ilerletme konusunda mutabakattayız” dedi.
Bunun savaşın başlangıcından bu yana bu formattaki ilk toplantı olduğunu hatırlatan Fidan, Riyad’daki görüşmelerin saldırıların derhal durdurulması, ateşkes sağlanması, çatışmanın yayılmasının önlenmesi ve krizin diplomatik yollarla çözülmesi yönünde ortak çaba gösterilmesi konusunda mutabakata varıldığını söyledi.
Gazze’deki trajedi sürüyor
Fidan, “Savaşın uluslararası toplumu Filistin’den ve Gazze’deki trajediden uzaklaştırmaması gerektiğinin de altını çiziyoruz. İsrail, kaostan yararlanarak ateşkesi pervasızca ihlal etmeye devam ediyor. Sahadaki durum vahim olmaya devam ediyor.” dedi.
He noted that nearly 700 Palestinians have been killed since a ceasefire was reached, adding that negative developments continue to emerge daily from the West Bank.
“İsrail’in Doğu Kudüs’teki eylemlerini, özellikle Mescid-i Aksa dahil kutsal mekanlara erişimi kısıtlamasını ve tarihi statükoyu değiştirmeye yönelik girişimlerini şiddetle kınıyoruz” dedi.
İsrail’in Gazze’de uyguladığı işgal ve yıkım politikalarının aynısını Lübnan’da da uygulamaya başladığını vurguladı.
Fidan, “Uluslararası toplum, İsrail’in oldu bittiye dayalı fırsatçı politikalarına karşı sorumluluk üstlenmeli ve yayılmacılığına son vermelidir.” dedi.
Bölgede gerçek ve sürdürülebilir güvenliğin tek anahtarının Filistin halkıyla adil ve onurlu bir barışın tesisi olduğunun altını çizdi.
‘Savaş daha da kötüleşmeden durdurmanın yollarını arıyoruz’
Fidan, Türkiye’nin saldırıları durdurmak için elinden geleni yaptığını vurgulayarak, şöyle konuştu: “Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın önderliğinde, savaşı çok daha kötü bir duruma dönüşmeden durdurmanın yollarını samimiyetle arıyoruz.”
“Cumhurbaşkanımız bu yönde girişimlerde bulundu. Kardeşim (Katarlı mevkidaşı Al Thani) ile birlikte biz de ortak çabalar gösterdik. Ne yazık ki (İran) savaşı engellenemedi.”
Türkiye’nin hem ABD hem de İran ile temas halinde olduğunu, onların pozisyonlarını anlamaya çalıştığını ve gerilimi daha fazla önlemenin yollarını araştırdığını belirtti.
“Katar başta olmak üzere, bu çerçevede çaba gösteren diğer ortaklarımızla da yoğun görüş alışverişinde bulunuyoruz” dedi.
Neredeyse tüm dünyanın saldırıların durmasını istediğini vurgulayan Fidan, Filistin Devleti’nin tanınmasına benzer şekilde bu konuda da ciddi bir uzlaşı bulunduğunu söyledi.
Türkiye’nin, İran’la görüşmelerde çatışmanın yayılmamasını sağlamaya çalıştığını sözlerine ekledi: “İran’ın sırf vuruluyor diye bölge ülkelerine saldırmasını haklı gösterecek hiçbir şey yok. Bu, bölünmeleri derinleştiriyor, savaşı genişletiyor ve krizi daha da kötüleştiriyor.
Fidan, “Hem kendi çıkarları hem de bölgenin çıkarları açısından sorumlu bir devlet olarak İran’a en samimi ve dostane tavsiyeleri sunmaya devam ediyoruz” dedi.
Fidan, Suudi Arabistan’ın ev sahipliği yaptığı Riyad’daki toplantının tek gündem maddesi üzerinde yoğunlaştığını belirterek, “Suudi Arabistan’ın daveti üzerine katıldık. 12 ülke vardı. Savaştan doğrudan veya dolaylı olarak etkilenen tüm bölge ülkeleri masanın etrafındaydı.” dedi.
He said the sole agenda was “how to stop Iran’s attacks on the region and what measures should be taken,” adding: “Countries directly and heavily exposed to these attacks sought advice from brotherly countries like us.”
Toplantının uzun sürdüğünü kaydeden Fidan, katılımcıların durumun aciliyetini vurguladıklarını söyledi. “Meslektaşlarımızı dinlemek, yüzlerce insansız hava aracı ve füzenin aynı anda fırlatılması ve normal yaşamın bozulması, bu devletleri kalıcı önlemler almaya itiyor” dedi.
Fidan, toplantı öncesinde İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi ile telefonda görüştüğünü de kaydetti: “Öyle bir diyalog yaşandı ki: ‘Siz şimdi yukarıdan füzeler gelirken bizi arıyorsunuz. Füzeler Riyad’ı yeni vurdu. En azından toplantı sırasında Riyad’a füze göndermekten kaçının.”
Fidan, “Elbette diplomatik pozisyonlarının belli ortamlarda dikkate alınmasını istiyorlar. Biz onları dinledik ve gereken yanıtları verdik. Onlara yönelik saldırıları haklı bulmuyoruz, ancak bölge ülkelerine yönelik saldırılarını da haklı bulmuyoruz. Bir yanlış diğerine yol açmamalı.”
He added that Iran should not choose the path of escalating the conflict, adding that Türkiye’s efforts on this issue will continue.
Fidan, bölgede devam eden savaşı görüşmek üzere Ortadoğu ülkelerine gidiyor.
Tur, ABD-İsrail’in İran’a yönelik ortak saldırısının 28 Şubat’ta başlamasından bu yana hızla yoğunlaşan bölgesel istikrarsızlığın ve Tahran’ın bölgedeki birçok ülkeye yönelik müteakip misilleme saldırılarının olduğu bir dönemde gerçekleşti.
Fidan, gerilimi azaltmayı amaçlayan bölgesel diplomasi kapsamında Riyad’daki görüşmelerin ardından Doha’ya geldi. Fidan, ziyareti sırasında Katar’ın başkentindeki Türkiye-Katar Kombine Müşterek Kuvvet Komutanlığı Karargâhını gezerek, iki ülke arasındaki yakın askeri iş birliğine dikkat çekti.