Trump cephesinde İran krizi! Beyaz Saray’da ‘savaş’ kavgası
ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik stratejisi, Beyaz Saray’da son dönemin en önemli iç tartışmalarından birine dönüştü. İngiliz The Independent gazetesinin haberine göre Trump, geçtiğimiz hafta ulusal güvenlik ekibindeki bazı üst düzey isimlerle İran konusunda sert görüş ayrılıkları yaşadı. Haberde, Başkan’ın özellikle İran savaşının yönetimi ve İsrail’le yürütülen koordinasyona ilişkin bazı değerlendirmeler nedeniyle öfkelendiği iddia edildi. Beyaz Saray ise bu iddiaları reddederek Trump’ın herhangi bir “patlama” yaşamadığını savundu. Habere göre tartışmaların merkezinde, İran’a karşı nasıl bir yol izleneceği bulunuyor. Yönetim içinde bir grup diplomatik temasların sürdürülmesini savunurken, diğer kanat İran üzerindeki askeri ve ekonomik baskının artırılmasını istiyor. Trump’ın ise her iki seçeneği de masada tuttuğu ancak nihai karar konusunda danışmanlarından farklı değerlendirmeler yaptığı ifade ediliyor.
Değerlendirmelere göre Trump hem iç siyasi dengeleri hem de Orta Doğu’daki müttefiklerinin beklentilerini aynı anda yönetmeye çalışıyor.
İLİŞKİLERDE ÇATLAK İDDİASI
İran konusu yalnızca Beyaz Saray içindeki görüş ayrılıklarını değil, Washington-Tel Aviv hattındaki ilişkileri de etkiliyor. Reuters’ın aktardığı bilgilere göre Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun son görüşmesinde İran’a karşı izlenebilecek tüm seçenekler ayrıntılı şekilde masaya yatırıldı. Diplomasi, ekonomik baskının artırılması ve askeri operasyon ihtimali değerlendirilen başlıklar arasında yer aldı. Ancak İsrailli üst düzey bir yetkili, Netanyahu’nun doğrudan yeni bir saldırı talep etmediğini, bunun yerine farklı stratejik öneriler sunduğunu söyledi. Axios’un haberine göre ise Netanyahu, İran konusunda diplomatik çözüm ihtimaline oldukça mesafeli yaklaşırken, ekonomik ve askeri baskının sürdürülmesini savunuyor. Trump ise olası bir askeri tırmanışın küresel enerji piyasalarına etkisini de dikkate alarak daha temkinli davranmaya çalışıyor. Daha önce yayımlanan başka bir haberde ise Trump’ın özellikle İran’ın yer altındaki nükleer tesislerine ilişkin istihbarat bilgilerinin kamuoyuna sızdırılmasından rahatsız olduğu ve bunun Netanyahu yönetimine yönelik memnuniyetsizliğini artırdığına dikkat çekmişti.
GÜVENLİK EKİBİ GÜNDEMDE
İran politikası tartışmalarında Savunma Bakanı Pete Hegseth de dikkat çeken isimlerden biri olarak öne çıkıyor. Son aylarda İran konusunda oldukça sert açıklamalar yapan Hegseth, ABD’nin gerekmesi halinde askeri gücünü kullanmaktan çekinmeyeceğini birçok kez dile getirdi. Daha önce İsrail ziyaretini iptal etmesi de Washington’ın İran politikasındaki belirsizliklerin göstergelerinden biri olarak yorumlanmıştı. Trump yönetimi içinde ise İran’a yönelik askeri seçeneklerin kapsamı konusunda tam bir fikir birliği bulunmadığı belirtiliyor. Başkan’ın zaman zaman diplomatik çözüm mesajları vermesine karşın, İran’ın Amerikan üslerine yönelik saldırıları sonrasında çok daha sert açıklamalar yaptığı görülüyor. Son olarak Trump, İran’ın ABD hedeflerine yönelik saldırılarının karşılıksız kalmayacağını belirterek “çok sert” karşılık verileceğini söylemişti.
Gerilimin küresel enerji piyasalarını ve ABD’nin dış politikasını doğrudan etkileyebileceği ifade ediliyor.
DİPLOMASİDE İNCE DENGE
Uzmanlara göre Washington’da yaşanan tartışmalar, İran savaşında yalnızca taktik farklılıklarından ibaret değil. ABD yönetimi bir yandan İran’ın nükleer faaliyetlerini sınırlandıracak diplomatik kanalları tamamen kapatmak istemezken, diğer yandan İsrail’in güvenlik kaygılarını da dikkate almak zorunda kalıyor. Son günlerde İran ile dolaylı diplomatik temasların tamamen sona ermediğine ilişkin açıklamalar da yapılıyor. Ancak tarafların temel konularda hâlâ oldukça uzak pozisyonlarda bulunduğu ve güven krizinin derinleştiği belirtiliyor.
[email protected]
Kaynak: Web Özel