Çocuklarda ekran alarmı, ders ve sosyal hayatı felç ediyor!

Türkiye’de çocuk ve gençlerin ekranla ilişkisine ilişkin son veriler çarpıcı bir tablo ortaya koydu. 15-21 yaş grubunda sosyal medyada geçirilen süre günde 3 saat 24 dakikaya ulaşırken, 6-15 yaşındaki her üç çocuktan ikisi sosyal medya kullanıyor. 11-15 yaş grubunda bu oran yüzde 79’a kadar çıkıyor. Çocukların üçte biri telefonunu en geç yarım saatte bir kontrol ederken, ekran nedeniyle her üç çocuktan biri daha az kitap okuduğunu ve daha az ders çalıştığını söylüyor.

ZAMAN SINIRI AŞILDI

RTÜK’ün 26 ilde 15-21 yaş arasındaki 7 bin 511 gençle gerçekleştirdiği “Gençlerin Medya Kullanımı ve Dijital Okuryazarlık Araştırması”na göre gençlerin günlük ortalama sosyal medya kullanım süresi 3 saat 24 dakika. Kadınlarda süre 3 saat 34 dakika, erkeklerde ise 3 saat 15 dakika olarak ölçüldü.

HESABI OLMAYAN YOK!

Araştırmanın dikkat çeken bir başka sonucu sosyal medya hesabı sahipliğinde ortaya çıktı. RTÜK verilerine göre yaklaşık dört gençten birinin sosyal medya hesabındaki bilgilerinin tamamı kamuya açık durumda. Her 100 gençten 37’sinde ise yüksek düzeyde ekran bağımlılığı saptandı. Gençlerin yüzde 52,1’i markaları takip etmek, yüzde 46,7’si ise çevrim içi alışveriş yapmak için sosyal medyayı kullanıyor. Haber almak için sosyal medyayı tercih edenlerin oranı yüzde 82,4 olurken, internet haber siteleri yüzde 75,6, televizyon ise yüzde 53,7 seviyesinde kalıyor.

3 SAAT 24 DAKİKA

Rakamlar medya tüketimindeki dönüşümü de açıkça ortaya koyuyor. Gençlerin günlük sosyal medya kullanımı 3 saat 24 dakikaya çıkarken isteğe bağlı dijital yayın platformlarında geçirilen süre 58 dakika, televizyon izleme süresi ise yalnızca 40 dakika. Öte yandan TÜİK’in Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması’na göre Türkiye’de 6-15 yaşındaki çocukların yüzde 91,3’ü internet kullanıyor. Erkek çocuklarda internet kullanımı yüzde 92,2, kız çocuklarda yüzde 90,3 olarak ölçüldü.

AKILLI TELEFONDAN ERİŞİM

Daha çarpıcı tablo sosyal medyada ortaya çıkıyor. 6-15 yaş grubundaki çocukların yüzde 66,1’i sosyal medya kullanıyor. Erkek çocuklarda oran yüzde 68,1, kızlarda yüzde 64. Çocukların kullandıkları platformlarda ilk sırada açık ara YouTube bulunuyor. Sosyal medya kullanan çocukların yüzde 96,3’ü YouTube, yüzde 41,5’i Instagram, yüzde 26,2’si TikTok, yüzde 21,4’ü Snapchat kullanıyor. Ekrana erişimin en önemli kapısı ise akıllı telefon. Türkiye’de 6-15 yaş grubundaki çocukların yüzde 76,1’i cep telefonu veya akıllı telefon kullanıyor.

DERS ÇALIŞMAYA ENGEL

TÜİK araştırması ekran kullanımının çocukların gündelik yaşamında nelerin yerine geçtiğini de ortaya koyuyor. Çocukların yüzde 34,4’ü ekran başında daha fazla zaman geçirdiği için daha az kitap okuduğunu söylüyor. Yüzde 33,3’ü daha az ders çalıştığını, yüzde 25,5’i ailesiyle daha az vakit geçirdiğini belirtiyor. Çocukların yüzde 18,6’sı arkadaşlarıyla yüz yüze daha az görüştüğünü veya daha az oyun oynadığını, yüzde 17,2’si ise ekran nedeniyle daha az uyuduğunu ifade ediyor.

AİLELERE BÜYÜK GÖREV!

Gelişim Psikolojisi Bilim Uzmanı Sinem Özen Canbolat ise ailelere yönelik şu uyarıları sıralıyor: “İlk üç yaşta ekran hiç olmamalı. 16 yaş öncesi de sosyal medya olmamalı. Çocuğun hangi platformda ne kadar zaman geçirdiğinin bilinmesi, yaşına uygun olmayan içeriklerden korunması ve ekran süresine mutlaka sınır konulması gerekiyor. Özellikle küçük yaşlarda kontrolsüz sosyal medya kullanımı; dikkat süresinden uyku düzenine, okul başarısından sosyal ilişkilere kadar birçok alanı olumsuz etkileyebilir. Yasaklamak yerine doğru sınırlar koymak, çocukla açık iletişim kurmak ve ebeveynlerin kendi ekran alışkanlıklarıyla da örnek olması son derece önemli.”