Bir Meloni hükümeti kararı! Gramsci’ye müfredat yasağı
İtalya’da aşırı sağcı Başbakan Giorgia Meloni hükümetinin hazırladığı yeni lise müfredatı taslağı, Karl Marx ve Antonio Gramsci gibi eleştirel düşüncenin temel isimlerinin programlardan çıkarılması nedeniyle büyük bir tartışma yarattı. Eğitim Bakanı Giuseppe Valditara’nın hazırlattığı yeni “Ulusal Göstergeler” taslağına karşı 60’tan fazla aydın ortak bildiri yayımlarken, eleştirilerde hükümetin “sağ kültürel baskı” oluşturmaya çalıştığı ifade edildi. Özellikle modern düşünce tarihinde büyük ağırlığı olan İtalyan düşünür Antonio Gramsci’nin müfredattan çıkarılması girişimi küresel ölçekte şaşkınlık yarattı.
İtalya’nın önde gelen aydınları, kararın durdurulması için sosyal medya ve Change.org üzerinden geniş çaplı kampanya başlattı. (Shutterstock)
DÜŞÜNMEYİ EĞİTİMDEN ÇIKARIYOR
İtalya Eğitim ve Liyakat Bakanlığı’nın 2027-2028 eğitim yılı için hazırladığı yeni lise müfredatı taslağı ülkede geniş çaplı bir siyasi tartışma başlattı. İtalyan basınından Il Fatto Quotidiano, Corriere della Sera ve La Repubblica’nın haberlerine göre Eğitim Bakanı Giuseppe Valditara yönetimindeki reform taslağında Karl Marx, Baruch Spinoza, G. W. Leibniz , Johann Gottlieb Fichte ve Friedrich Schelling gibi düşünürler temel filozoflar listelerinden çıkarıldı. Antonio Gramsci’nin adı ise tamamen program dışına itildi. Adı geçen düşünürler tüm dünyada, felsefe müfredatlarında ana filozoflar arasında kabul ediliyorlar.
KAMPANYA BAŞLATILDI
Tepkilerin merkezinde, İtalya’nın en önemli filozoflarından Massimo Cacciari’nin de imzaladığı kamuoyu bildirisi yer aldı. Change.org üzerinden yayımlanan ve kısa sürede büyük destek alan metinde, hükümetin “eleştirel düşünceyi sistematik biçimde tasfiye ettiği” ifade edildi. Bildiriye göre yeni müfredat “genç kuşakların dünyayı anlaması için gerekli düşünsel araçları tümüyle ortadan kaldırıyor.”
GRAMSCİ’NİN AĞIRLIĞI
Antonio Gramsci, yalnızca İtalya’nın değil, modern düşünce tarihinin de en etkili siyasal teorisyenlerinden biri olarak kabul ediliyor. Politikacı ve düşünür Gramsci, Benito Mussolini döneminde faşist rejim tarafından tutuklandı ve yıllarca hapiste kaldı. Gramsci’nin cezaevinde yazdığı “Hapishane Defterleri” modern siyaset teorisinin temel eserleri arasında yer alıyor. Gramsci özellikle “kültürel hegemonya” kavramıyla bilinmekte. Gramsci’ye göre egemen sınıflar yalnızca ekonomik güç ya da devlet zoruyla değil; eğitim, medya ve kültür gibi alanlarda kurdukları ideolojik üstünlük yoluyla da toplumu yönetiyordu. Bu yaklaşım daha sonra medya teorisinden kültürel çalışmalara, eğitim sosyolojisinden koloni sonrası Afrika analizlerine kadar çok geniş bir düşünce alanını etkiledi. Gramsci’nin fikirleri eleştirel düşünce alanında, küresel ölçekte temel referanslar arasında yer alıyor.
Gramsci, Spinoza, Leibniz ve Marx gibi modern düşünce tarihinin temel isimlerinin müfredattan çıkarılması İtalya’da toplumun tüm kesimlerinde sert tepkilere yol açtı.
ELEŞTİREL DÜŞÜNCENİN TASFİYESİ
Yeni müfredat taslağına göre öğretmenler artık filozoflar Hobbes, Locke ve Rousseau’dan yalnızca birini seçmek zorunda bırakılıyor. Uzmanlara göre bu yaklaşım modern düşüncenin tarihsel bütünlüğünü parçalayacak. Ülkenin önde gelen düşünürleri özellikle Karl Marx’ın program dışına itilmesini sert biçimde eleştiriyor. Bildiride Marx’ın kapitalizm, emek, sınıf çatışması ve ekonomik üretim ilişkileri konusundaki teorilerinin çağdaş dünyayı anlamak açısından temel önemde olduğu vurgulanıyor. İtalyan medyasına konuşan düşünür Sandro Mezzadra’ya göre müfredatlardan Spinoza ve Leibniz’in çıkarılması ise düşünce tarihinin rasyonalist temelini görünmez hale getiriyor. Müfredatlarda Giovanni Gentile gibi Mussolini döneminin ırkçı filozoflarının ön plana çıkarılması da dikkat çekiyor.
MUHALEFET DE TEPKİLİ
Muhalefet partileri de karara sert tepki gösteriyorlar. Yeşiller ve Sol İttifakı (AVS) Senato Grup Başkanı Peppe De Cristofaro, reformu “kamusal eğitimi köreltme girişimi” olarak tanımladı. Demokrat Parti senatörü Cecilia D’Elia ise hükümetin “sağ kültürel hegemonya” kurmaya çalıştığını söyledi. Bakanlık ise eleştirileri redderek nihai kararın 31 Mayıs tarihinde verileceğini açıkladı.
[email protected]
Kaynak: Web Özel