İran’a saldırıdan 3 ay önce Taurus Tatbikatı’nda her senaryoya hazırlık yapılmıştı

Ortadoğu giderek bir savaş sahnesine dönüşüyor. ABD ve İsrail, İran’daki hedefleri bombalarken, Iran yönetimi de birçok ülkenin askeri üslerine ve şehirlerine füze ve drone saldırıları düzenliyor.

Turkey, ABD’nin saldırısını desteklememiş olsa da 4 Mart Perşembe günü “Doğu Akdeniz’de konuşlandırılmış NATO hava ve füze savunma unsurlarının” balistik bir mühimmatı etkisiz hale getirdiğini duyurdu.

Tartışma: Füze İran’dan mı atıldı?

Türkiye, füzenin İran’dan fırlatıldığını açıkladı. Ancak İran Silahlı Kuvvetleri Genelkurmayı bir açıklama yayımlayarak “komşu ve dost ülke Türkiye’ye” herhangi bir füze fırlatılmadığını söyledi.

Füzeyi vuran mühimmat Hatay’ın Dörtyol ilçesine düştü. Füze ise Suriye’de Kamışlı’da toprağa saplandı. Parçanın düştüğü yere 200 kilometreden daha az mesafede İncirlik Hava Üssü bulunuyordu.

İncirlik’te NATO askerleri

Bu üs yalnızca Türk askerlerine ev sahipliği yapmıyor. Burada NATO ülkelerine ait birlikler de konuşlu; bunlar arasında ABD birlikleri de bulunuyor. Bu nedenle İran’ın hedefi olabileceğinden endişe ediliyordu.

İncirlik’te Türk ve Amerikan askerlerinin yanı sıra İspanyol askerleri de görev yapıyor. İspanyol ordusu, on yıldan uzun süredir burada yüzü aşkın askerden oluşan bir birlik bulunduruyor. Bu birliklerin çoğu hava savunma topçu birliklerinden oluşuyor ve NATO’nun Suriye iç savaşı sırasında Türkiye’nin savunmasını güçlendirmek için konuşlandırdığı Patriot füze bataryasını işletiyor.

Füzenin tespitinde İspanyol katkısı

İspanya Savunma Bakanlığı, İspanyol birliklerinin füzenin tespitine katkıda bulunduğunu açıkladı. Ancak füzeyi düşüren sistem İspanyol ordusuna ait Patriot bataryası değildi.

Füze üsse isabet etseydi ne olurdu?

Füzenin üssü vurması ihtimali gerçek bir senaryo olarak değerlendiriliyor. İspanyol askerleri kısa süre önce tam da böyle bir duruma yönelik eğitim gerçekleştirmişti.

‘Taurus’ tatbikatı: füze savunması

İspanya Genelkurmay Başkanlığı’na göre İspanyol topçu birlikleri aralık ayında, yani üç ay önce, çok uluslu bir füze savunma tatbikatına katıldı.

“Taurus” adlı tatbikat, “hava araçları ve balistik füzelerle gerçekleştirilen bir saldırı karşısında müttefik kuvvetlerin tepki kapasitesini ve etkinliğini değerlendirmek” amacıyla tasarlandı. Türkiye hava sahasında NATO tarafından düşürülen füze de, İran’ın bu çatışmada sıkça kullandığı balistik füzelerden biriydi.

NATO’nun koordineli acil durum tepkisi

Tatbikata İspanyol askerlerinin yanı sıra İncirlik’te konuşlu Macaristan birlikleri ve ABD Hava Kuvvetleri de katıldı. Bunun yanında Türk askerleri ve siviller de senaryoya dahil edildi.

Tatbikatta balistik füze saldırısı sırasında ortaya çıkabilecek farklı durumlar canlandırıldı. İspanya Genelkurmay Başkanlığı’na göre “İspanyol ve müttefik askerlerin hızlı reaksiyonu, entegrasyonu ve profesyonelliği gösterildi; her olay için belirlenmiş prosedürler başarıyla uygulandı”.

Tatbikat görüntülerinde, kask ve koruyucu yelek giyen onlarca askerin bir sığınakta görülüyor. Bu, düşman mühimmatının etkisinden korunmak için uygulanacak savunma önlemlerinden biri.

Bu senaryo tamamen teorik değil

Benzer bir durum halihazırda yaşanıyor. Güney Lübnan’daki “Miguel de Cervantes” üssünde görev yapan İspanyol askerleri, İsrail Savunma Kuvvetleri ile İran destekli Hizbullah arasındaki çatışmalar sırasında sığınaklarda kalıyor.

Fotoğraf: İspanya Savunma Bakanlığı

Çok sayıda yaralı senaryosu

Türkiye’deki eğitim sırasında İspanyol askerleri “Mass Casualty” yani çok sayıda yaralı durumuna müdahale senaryolarını da çalıştı.

ABD Hava Kuvvetleri sağlık personeliyle tatbikata katıldı. Eğitim görüntülerinde İspanyol askerlerinin yaralıları sedyeyle ambulansa taşıdığı, bazı askerlerin ise bombardımanda yaralanmış kişileri canlandırdığı görülüyor.

Tatbikatta diğer acil durumlar da yer aldı

Tatbikat ayrıca büyük çaplı yangınlar, patlayıcıların etkisiz hale getirilmesi, uydu iletişiminin kesilmesi, çeşitli lojistik ve operasyonel krizlere müdahale senaryolarını da içerdi.

“Taurus” tatbikatı sayesinde İspanyol füze sisteminin teknik hazırlığı ve birliklerin operasyonel uyumu test edildi. Aynı zamanda NATO ülkeleri arasında birlikte çalışabilirlik güçlendirildi ve müttefik işbirliğinin etkinliği doğrulandı.

Ortadoğu’daki füze ve dron saldırıları, ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta başlattığı bombardımanlara İran’ın verdiği karşılık olarak son günlerde yoğunlaştı.

Ancak NATO birlikleri bu ihtimallere zaten daha önce hazırlanıyordu. İncirlik’te görev yapan İspanyol ve diğer NATO askerleri aylar öncesinden farklı acil durum senaryolarına karşı eğitim almıştı.

‘Titan Dawn’ tatbikatı: doğal afet senaryosu

Ocak ayında İspanyol Kara Kuvvetleri, Türk ve ABD askerleriyle birlikte “Titan Dawn” adlı başka bir tatbikat gerçekleştirdi.

Bu tatbikatın amacı “çok sayıda yaralıya neden olan bir felaket durumunda kapasite, prosedür ve sistemleri doğrulamak”tı.

Senaryoda doğal afet kaynaklı bir kriz ve çok sayıda yaralı durumu simüle edildi. Bu kriz sırasında iletişim kesintileri, elektrik kaybı ve sağlık hizmetlerinin aksaması gibi çeşitli operasyonel sorunlar da canlandırıldı.

Zorlu kriz senaryoları

Bu kritik senaryo, acil durum planlarının koordineli uygulanmasını, operasyonların sürdürülmesini ve birliklerin korunmasını gerektirdi.

Tatbikat aynı zamanda İspanyol askerlerinin, özellikle de yaralıları tedavi eden askeri sağlık ekiplerinin nasıl tepki vereceğini test etti.

İspanyol Genelkurmayına göre bu eğitimler, “karmaşık ve gerçekçi kriz senaryolarında birliklerin eğitim seviyesini, komuta-kontrol kapasitesini ve tehditlere karşı tepki etkinliğini değerlendirmeyi” amaçlıyor.

Bu tatbikatlar ayrıca birliklerin baskı ve belirsizlik altında operasyonel kapasitesini koruyabildiğini, prosedürlerin sağlamlığını ve liderliğin etkinliğini de ortaya koydu. Başarılı sonuçta hızlı karar alma, kurumlar arası koordinasyon ve farklı kabiliyetlerin entegrasyonu belirleyici oldu.