ABD’siz nükleer troyka, Almanya, İngiltere, Fransa ortaklığı

Almanya’da Bundestag (Federal Meclis) ve Dışişleri Bakanlığı üzerindeki etkisiyle bilinen ülkenin önde gelen düşünce kuruluşlarından Alman Dış İlişkiler Konseyi – DGAP analizine göre, Avrupa’da ABD’den bağımsız bir savunma mimarisi için İngiltere-Fransa-Almanya eksenli yeni bir “nükleer diyalog” inşa ediliyor. Berlin’de tartışılan yeni çerçeve, Fransa ve İngiltere’nin nükleer kapasitesi etrafında Avrupa çapında bir “nükleer troyka” oluşturulmasını amaçlıyor. Yeni konsept hakkında hükümetten sızan bilgileri derleyen DGAP’ye göre Berlin’de de nükleer güce kavuşmak için “yasaların yorumlanabileceği ve esnetilebileceği” üzerinde de duruluyor. Uzmanlar gelişmeyi Almanya’nın nükleer silah gücüne ulaşmayı hedeflediği şeklinde değerlendiriyorlar.

Berlin-Paris-Londra hattında yürütülen temaslar, Avrupa’nın ABD nükleer şemsiyesi dışında yeni bir nükleer caydırıcılık mimarisi kurma arayışının somut adımı olarak değerlendiriliyor.

ALMANYA KONSEPTİN MERKEZİNDE

Almanya merkezli DGAP’te Karl-Heinz Kamp imzasıyla yayımlanan analiz yazısındaki bilgilere göre Berlin’de, Donald Trump’ın NATO’dan çıkmaya dönük politikası ve küresel ölçekte artan savaşlar dolayısıyla Avrupa’nın ABD nükleer şemsiyesi dışında da hazırlık yapması gerektiği savunuluyor. Analiz yazısında Friedrich Merz hükümetinin Avrupa’yı ABD’siz konvansiyonel ve nükleer savunma gücüne dönüştürmek için rekor bir savunma bütçesi yarattığı ve endüstriyel gücünün ciddi bir kısmını savunma sektörüne ayırdığı da belirtildi. Analiz yazısında şu bilgilere yer verildi:

KONSEPTİN ÜÇ KANALI

Avrupa’da yalnızca İngiltere ve Fransa nükleer silahlara sahip durumda. İngiltere’nin 225 nükleer başlığı Fransa’nın ise 290 nükleer başlığı bulunuyor. Almanya’da ise yasalar nükleer enerjinin kamusal enerji sektöründe kullanılmasına ve nükleer tesislerin kurulup işlenmesine izin verirken, nükleer silahlara ilişkin kesin maddeler bulunmuyor. Almanya Şansölyesi Friedrich Merz ile Fransa Başbakanı Emmanuel Macron arasında başlayan “Avrupa’nın nükleer şemsiyesi” görüşmelerine İngiltere Başbakanı Keir Starmer’in de dahil edilerek adı konmamış bir “Avrupa nükleer troykası” kurulmaya başlanmış durumda. DGAP analizine göre Avrupa’da gelişmekte olan yeni nükleer savunma konsepti dört ayrı kanal üzerinden ilerliyor. Birinci kanal, 2010’dan bu yana süren İngiltere-Fransa nükleer görüşmeleri. İkinci kanal, Ekim 2024’te imzalanan Trinity House Anlaşması sonrasında Almanya ile İngiltere arasında oluşan savunma diyaloğu. Üçüncü kanal, 2 Mart 2026’da Emmanuel Macron ile Friedrich Merz’in açıkladığı Fransız-Alman nükleer caydırıcılık diyaloğu. Dördüncü aşama ise bu ikili formatların Polonya, Danimarka, İsveç, Hollanda, Belçika ve Yunanistan gibi diğer Avrupa NATO ülkelerine açılması. DGAP’nin analizine göre Berlin bu şekilde yeni bir Avrupa nükleer gücü yaratmayı da hedefliyor.

Alman Meclisi ve kurmay çevrelerde, Avrupa nükleer işbirliği projesine finansal ve lojistik destek vermek için mevcut hukukun “genişletilebileceği” yönündeki değerlendirmeler dikkat çekiyor.

YASALARI ESNETMEYİ Mİ PLANLIYOR?

Berlin’in önündeki asıl sınır, Almanya’nın doğrudan nükleer silah sahibi olmasını engelleyen uluslararası ve anayasal yükümlülükler. Friedrich Merz, Ocak ayında, Almanya’nın kendi atom silahına yönelmeyeceğini, girişimin Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması ile uyumlu olduğunu özellikle vurguladı. Merz benzer şekilde Münih Güvenlik Konferansı’nda da Almanya’nın yasal yükümlülüklerine bağlı kaldığını ve tartışmayı NATO içindeki mevcut nükleer paylaşım çerçevesinden koparmadan yürüttüğünü söyledi. Ancak elde edilen bilgilere göre Almanya hükümeti ve Genelkurmay Başkanlığı nükleer enerjinin kullanımını belirleyen mevcut hukukun “genişletilebileceği” ve “esnemesine engel olmadığı” yorumunda bulunuyorlar.

AVRUPA, ABD’DEN KOPUŞA HAZIRLANIYOR

Öncelikli adım olarak Almanya’nın nükleer güce sahip ülkelerin nükleer bütçelerine destek vermesi, Avrupa ortak nükleer şemsiyesi için finans kaynağını sağlaması ve Avrupa Konseyi’nde projenin politik desteğini oluşturmasının planlandığı iddia ediliyor. Washington’dan bağımsız yürütülen bu tabloyu DGAP “ABD’yi mümkün olduğunca ittifakta tutmak, ancak kopuşa da hazırlanmak” cümlesiyle tarif ediyor. Hükümet ve ordunun ortak çalışmasının ise ilk kez Ocak ayında Alman Meclisi’ne sunulduğu ifade ediliyor. 29 Ocak 2026 tarihinde Alman Bundestag Savunma Komitesi Başkanı Thomas Röwekamp, Almanya’nın gelişmiş teknolojik kapasitesinin ortak Avrupa nükleer savunmasına destek verebileceğini açıkladı. Almanya’da nükleer enerji konusundaki yasaların yorumlanması amacıyla Alman Bundestag Araştırma Servisi’nin değerlendirme çalışmalarına hız verdiği de ifade ediliyor.

[email protected]

Kaynak: Web Özel