ABD’nin anlamsız savaşı Türkiye’nin enerji ağı açılımını tehdit ediyor

Türkiye uzun süredir enerji tedarikini çeşitlendirme politikası izliyor. Bu nedenle Hürmüz Boğazı’nın kapanması Ankara’yı diğer ülkeler kadar etkilemedi. Üstelik Türk gemileri şu ana kadar geçişlerini sorunsuz sürdürebildi.

Boru hatları açısından Türkiye, özellikle Rusya-Ukrayna savaşı sonrası da görüldüğü gibi kritik bir enerji koridoru. Ülke yalnızca Orta Doğu’ya değil, Bakü-Tiflis-Ceyhan ve Bakü-Tiflis-Erzurum hatları gibi önemli altyapılarla Kafkasya’ya da bağlı. Ayrıca İran ile de enerji iş birlikleri bulunuyor.

Yeni projeler: Orta Koridor ve Kalkınma Yolu

Türkiye, Çin ile Avrupa’yı bağlayan Orta Koridor projesinde aktif rol oynuyor. Azerbaycan-Ermenistan barış süreci kapsamında hem boru hatlarını hem de demiryolu altyapısını genişletmeye çalışıyor.

Bir diğer büyük proje olan Kalkınma Yolu ise Basra Körfezi’nden başlayıp Irak ve Suriye üzerinden Türkiye’ye ulaşacak bir bağlantı hattı öngörüyor. Ancak bu proje özellikle bölgedeki siyasi istikrarsızlık nedeniyle büyük riskler barındırıyor.

Bölgesel istikrarsızlık en büyük engel

Irak, Suriye ve Körfez ülkelerindeki belirsizlik bu projelerin önündeki en önemli engel olarak görülüyor. Türkiye’nin Katar ile güçlü ilişkileri bulunuyor ve bu ülkede askeri varlığı da mevcut. Bu kapsamda Doha ile Türkiye arasında doğrudan bir bağlantı hattı da gündemde.

Ancak tüm bu projeler bölgesel riskler nedeniyle henüz tam anlamıyla hayata geçirilebilmiş değil.

Türkiye neden enerji alanında liderlik arıyor?

Bu stratejinin bir diğer amacı da iç kamuoyuna güçlü ve kendi kendine yetebilen bir Türkiye mesajı vermek. Özellikle halk arasında en büyük endişe, ülkenin bir çatışmaya sürüklenmesi ve bunun ekonomiye olası etkileri.

Türkiye ekonomisi büyümeye devam etse de finansal göstergeler pek iyi değil. Enflasyon savaşın da etkisiyle hâlen yüksek. Türk lirası değer kaybetmeye devam ediyor. Ayrıca erken seçim ya da anayasa değişikliği tartışmaları sürüyor.

Alternatif enerji hatları mümkün mü?

Mevcut altyapılar (örneğin TANAP – Trans Anadolu Doğalgaz Boru Hattı) hâlihazırda aktif ve güvenilir. Ancak yeni projelerin hayata geçmesi yalnızca Türkiye’ye bağlı değil.

ABD’nin tutumu, bölge ülkelerinin dengeleri ve Rusya’nın olası tepkisi gibi faktörler belirleyici olacak. Mevcut jeopolitik ortam ise oldukça belirsiz ve değişken.