ABD’nin İran hazırlığı iddiası, görünmez B-2’ler hızla üsten çekildi

ABD Başkanı Donald Trump, Fairford Kraliyet Hava Üssü’ndeki Amerikan görünmez bombardıman uçakları B-2’lerin hafta sonunda çekilmesinin rutin olmadığını doğruladı. Trump, “Bazı tehditler vardı. Neden onları orada bırakalım?” derken tehdidi yapan kişilerin bilindiğini ve İran’la bağlantılı olduklarını düşündüklerini söyledi. Pentagon da bütün bombardıman uçaklarının ABD’deki ana üslerine döndüğünü açıkladı. Karar, 27 Eylül’de Fairford yakınlarında şüpheli araçların görülmesinin ardından beş Britanya vatandaşının patlayıcı ve terör suçları şüphesiyle, 1 Ekim’de ise Britanya-İran çifte vatandaşı bir kişinin gözaltına alınmasından sonra geldi. İran yönetimi olayla bağlantısı olduğu iddiasını kesin biçimde reddediyor.

AVRUPA’DAKİ ANA BOMBARDIMAN ÜSSÜ

The Guardian yayın organına konuşan Birmingham Üniversitesi Uluslararası Politika Profesörü David Dunn, kararı “tarihi, emsalsiz ve ABD’nin yurtdışındaki askeri varlıklarının kırılganlığına ilişkin algının göstergesi” olarak nitelendirdi. Fairford sıradan bir hava üssü değil, NATO’nun yedek konuşlanma noktalarından ve ABD Küresel Taarruz Komutanlığının Avrupa’daki ileri harekat merkezlerinden biri. Kosova, 2003 Irak Savaşı ve İran’a yönelik operasyonlarda kullanılan üs, ABD Hava Kuvvetleri tarafından Avrupa’daki başlıca bombardıman ileri harekat noktası olarak tanımlanıyor. Dunn’a göre Washington’un normalde kriz çıktığında uçak gönderdiği bir üsten tarihinde ilk kez bombardıman uçaklarını çekmesi, Amerikan askeri varlıklarının güvenliğine ilişkin ciddi kaygıya işaret ediyor.

ABD, kriz dönemlerinde bombardıman uçakları konuşlandırdığı Avrupa’daki ileri bombardıman noktası Fairford Üssü’nü ani bir kararla apar topar boşalttı. Uzmanlar çekilmenin üs tarihinde ilk kez gerçekleştiğini dile getiriyorlar. (US Navy)

İRAN’A SALDIRI HAZIRLIĞI MI?

Bombardıman uçaklarının İngiltere’den çekilmesi ABD’nin İran’ı vurma kapasitesini ortadan kaldırmıyor. Georgetown Üniversitesi uzmanı Dania Thafer’e göre Washington uygun bir ileri harekat noktasını kaybetmiş olsa da uzun menzilli saldırı yeteneğini koruyor. Bunun en önemli örneği 21 Haziran 2025’teki Gece Yarısı Çekici Harekatı oldu. ABD, İran’ın Fordow, Natanz ve İsfahan nükleer tesislerini vurmak için yedi B-2 hayalet bombardıman uçağını Missouri’deki Whiteman Hava Üssü’nden kaldırdı. Yaklaşık 18 saatlik uçuşun ardından İran’a 14 adet GBU-57 sığınak delici bomba atıldı. Dolayısıyla uçakların ABD’ye dönmesi yeni bir saldırının kanıtı değil; Washington İran’a yönelik büyük bir harekatı kendi topraklarından da gerçekleştirebiliyor.

İKİ OLASILIK VAR

ABD daha önce bir kez stratejik bombardıman uçaklarını ileri üslerden topluca çekti. Nisan 2020’de Guam’daki 16 yıllık kesintisiz bombardıman uçağı konuşlandırmasına son verildi ve B-52’ler ABD’ye döndü. Ancak Washington Pasifik’teki operasyonlarını azaltmak yerine sabit konuşlanmadan, uçakların farklı üsler arasında hareket ettirildiği Bombardıman Görev Gücü modeline geçti. 2020’de B-2’ler yeniden Diego Garcia’ya gönderildi; 2025’te de aynı üs B-2’lerle güçlendirildi. İngiliz ve ABD medyasındaki askeri uzmanların görüşlerine göre Fairford’daki son çekilme iki olasılığa sahip: ABD, İran kaynaklı olduğunu öne sürdüğü tehdide karşı stratejik uçaklarını korumaya alıyor veya bombardıman gücünü daha güvenli ve öngörülmesi zor noktalara kaydırıyor. Uzmanlara göre bu ihtimalde ise İran’a yeni bir hava saldırısı gerçekleştirme olasılığı artıyor.