”Yurttaş fileyi kredi kartıyla dolduruyor”
Borçlanma temel geçim aracı haline geldi: ”Yurttaş fileyi kredi kartıyla dolduruyor”
“YILBAŞINDAN BU YANA YURTTAŞIN BORCU 350 MİLYAR LİRA ARTTI”
Bugün sistem artık gelirle değil, borçla ayakta tutuluyor. Yurttaşın bireysel kredi ve kredi kartı borcu 6 trilyon 208 milyar liraya ulaşmış durumda. Bu, Türkiye’de yaşayan her bir yurttaşın sırtına ortalama 70 bin liranın üzerinde borç yükü bindirilmesi demektir. Yılbaşından bu yana borç 350 milyar lira arttı, bunun 186 milyar lirası kredi kartlarından geliyor. Yani yurttaş artık borçlanmıyor; özellikle kredi kartına yüklenerek geçinmeye çalışıyor. Bu yüzden kredi kartı artık bir ödeme aracı değil, doğrudan bir geçim aracı haline gelmiştir. Bugün bazı pazarlarda yurttaş meyve-sebzeyi dahi taksitle almak zorunda kalıyor. Bu, bir alışveriş alışkanlığı değil; gelirin temel gıda ihtiyacı bile karşılamaya yetmediğinin açık göstergesidir.
“TARLADAKİ MALİYET ARTIŞI HAL FİYATINA, ORADAN PAZARA, EN SONUNDA DA YURTTAŞA YAZILIYOR”
Zincirin yukarısında ise maliyet krizi büyüyor. Türkiye tarımda kullanılan kimyasal gübre ve mazot hammaddelerinin yaklaşık yüzde 90’ınını ithal ediyor. İran savaşının ardından son bir ayda gübre fiyatları yüzde 20-26, mazot yüzde 22 arttı. Savaş öncesi 16 bin lira seviyesinde olan gübre 20 bin liranın üzerine çıktı. Bu, tarladaki maliyet artışı hal fiyatına, oradan pazara, en sonunda da yurttaşın kredi kartı ekstresine yazılıyor demek.
“EKONOMİK ZİNCİRİN TÜM YÜKÜNÜ YURTTAŞ TAŞIMAK ZORUNDA KALIYOR”
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek göreve geldiğinde mazot 19,33 TL idi. Bugün 70 TL’yi aşmış durumda. Bu sadece bir fiyat artışı değil; üretimden taşımaya, depolamadan satışa kadar tüm zincirin yaklaşık 3,5 kat pahalanması demektir. Bugün Türkiye’de ekonomi şu şekilde işliyor; maliyet yukarıda artıyor, yük aşağıya doğru aktarılıyor ve en sonunda sistem yurttaşın borçlanmasıyla ayakta tutuluyor. Yani ekonomi artık üretimle değil, vatandaşın kredi limitiyle dönüyor. Yurttaşlar artık sadece pahalıya alışveriş yapmıyor. Aynı zamanda bir ekonomik zincirin tüm yükünü kendi borçlarıyla taşımak zorunda kalıyor.”
