Yaşlı nüfusu çocukları geçti
Dünya nüfusunda tarihi bir eşik aşıldı. 65 yaş ve üzerindeki insanların sayısı, 5 yaş ve altındaki çocukların sayısını geçti. ABD Nüfus Sayım Bürosu’nun yeni verilerine dayanan gelişme, insanlık tarihindeki en önemli demografik dönüşümlerden biri olarak değerlendiriliyor. Yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki payı yükselirken, doğum oranlarının gerilemesi nedeniyle küçük çocukların sayısı aynı hızda artmadı. Ortaya çıkan tablo yalnızca nüfus istatistiklerinde yaşanan bir değişim değil. Uzmanlara göre dünya, çalışma hayatından emeklilik sistemlerine, sağlık hizmetlerinden konut politikalarına kadar çok sayıda alanı yeniden düzenlemek zorunda kalacağı yeni bir döneme giriyor.
İNSANLAR DAHA UZUN YAŞIYOR
Dönüşümün iki temel nedeni bulunuyor. Bunlar düşen doğum oranları ve artan yaşam beklentisi olarak gösteriliyor. Dünya genelinde ülkelerin önemli bir bölümü artık nüfuslarını doğal yollarla yenileyecek seviyenin altında doğum oranlarına sahip. ABD Nüfus Sayım Bürosu verilerine göre dünya nüfusunun yüzde 71’inden fazlası, kadın başına ortalama 2,1 doğum olarak kabul edilen yenilenme seviyesinde veya bunun altında doğum oranına sahip ülkelerde yaşıyor. Bu oran 2013’te yüzde 45 civarındaydı. Bu değişimin sonucu özellikle gelişmiş ekonomilerde açık biçimde görülüyor. Daha az çocuk doğarken insanlar daha uzun yaşadığı için nüfus piramidinin tabanı daralıyor, üst bölümü ise genişliyor. Dünya nüfusu 2023’te 8 milyar sınırını aşmış olsa da nüfus artışının niteliği değişiyor. Toplam insan sayısı bir süre daha artacak, ancak bu artış giderek daha yaşlı bir nüfus yapısı üzerinde gerçekleşecek.
2060’TA 2 MİLYARA ULAŞACAK
ABD Nüfus Sayım Bürosu’nun projeksiyonlarına göre 65 yaş ve üzerindeki nüfusun 2025’te yaklaşık 852 milyon kişiden 2060’ta 2 milyara yükselmesi bekleniyor. Bu artış, aynı dönemde dünya nüfusundaki net artışın yarısından fazlasını oluşturacak. Birleşmiş Milletler ve Dünya Sağlık Örgütü’nün daha geniş yaş tanımını kullanan projeksiyonları da aynı yönü gösteriyor. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre 60 yaş ve üzerindeki nüfus 2020’de yaklaşık 1 milyarken 2050’de 2,1 milyara ulaşacak. Böylece dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 22’si 60 yaş ve üzerinde olacak. Türkiye de bu küresel dönüşümden bağımsız değil. Türkiye’nin doğurganlık oranındaki düşüş ve yaşam süresindeki artış, nüfusun giderek yaşlanacağına işaret ediyor.