Yarım asırlık binaya yaşı kadar kira!

Yarım asırlık binaya yaşı kadar kira!

Yüksek kira, depozito, emlakçı komisyonu ve taşınma giderlerinin yanına bir de kabaran evrak listesi eklenince ev değiştirmek, kiracıların belini büken başlı başına bir mali operasyona dönüşüyor.

50 YILLIK BİNAYA 60 BİN LİRA KİRA

Emlakçı Bedri Yılmaz ile Beşiktaş’ın merkezi sayılabilecek bir noktasındaki giriş kat 2+1 daireyi gezdik. Yılmaz’ın verdiği bilgiye göre dairenin bulunduğu bina yaklaşık 50 yıllık. Boya badanadan banyo ve parkelerin yenilenmesine kadar birçok masrafı bulunan ev için aylık 60 bin lira kira isteniyor.

Dairenin yaklaşık dört aydır kiracı beklediğini anlatan Yılmaz, talep edilen fiyatın evin mevcut durumuyla örtüşmediğini söyledi:
“Normal değil. Tek iyi özelliği merkezi bir yerde olması. Yaklaşık dört aydır bekleyen bir ev. Bekleme sebebi kiranın yüksek, evin de eski olması. Yeni binalarda yüksek kira istenebilir ama eski binalarda çok yüksek rakam talep edildiğinde o ev iki, üç, dört ay kiracı bekliyor. Ev sahibi ise hâlâ fikrinden vazgeçmedi, aynı kirayı istiyor.”

Dairenin merkezi konum dışında belirgin bir avantajının bulunmadığını söyleyen Yılmaz; banyo, parke, kapı ve duvarların yenilenmesi gerektiğine dikkat çekti. 60 bin liralık bir daireye taşınmanın daha anahtar teslim alınmadan ciddi bir peşin ödeme gerektirdiğini belirten Yılmaz, maliyeti şöyle anlattı:

“60 bin lira kira, 60 bin lira depozito, 60 bin lira komisyon… Bir de evin içine para harcanacak. Banyosu, parkeleri, kapıları eski; boya badana istiyor. Nakliye, elektrik, su ve doğal gaz masrafları da eklendiğinde büyük bir yük oluşuyor. Toplam maliyet yaklaşık 500 bin lirayı buluyor. Herkesin bu parayı bir anda çıkaracak durumu yok.”

Kiralık ev arayan Yusuf Koçer de piyasadaki fiyatların evlerin niteliğiyle örtüşmediğini söyledi. Koçer, ev sahiplerinin güvence talebinin anlaşılabilir olduğunu ancak istenen belgelerin kiracılar üzerinde baskı oluşturduğunu belirtti:

“Evlere ederinden fazla kira isteniyor. Pek çok belge ve evrak talep ediyorlar. Ev sahipleri güven istiyor ama bu durum kiracıları zorluyor. Gelirimize göre kiralar da çok pahalı.”

ESKİ DEKONTLARI BİLE İSTİYORLAR

Kiralamalarda karşılaştığı yeni talepleri anlatan emlakçı Bedri Yılmaz, kiracıların hazırlamak zorunda kaldığı dosyanın giderek vize başvurusunu andırdığını söyledi.
Ev sahiplerinin yalnızca gelir belgesiyle yetinmediğini belirten Yılmaz, talepleri şöyle sıraladı:

“Daha önceki ev sahibine kiraları düzgün ödemiş mi, ödememiş mi? Onların dekontunu bile istiyorlar. Daha önce oturduğu evin sahibinin telefonunu istiyorlar. Bankadaki hesap dökümünü istiyorlar.”

Bazı kiracıların bu taleplere tepki gösterdiğini ifade eden Yılmaz, şöyle devam etti: “Bazı insanlar bunu gurur meselesi yapıyor. ‘Ben eski ev sahibimin telefonunu niye vereyim? Bankadaki dökümümü niye getireyim?’ diyor. Kefil hadi bir nevi; insanlar bir kefil bulabiliyor. Ama böyle üst düzey talepler olduğu zaman bu caydırıcı oluyor.”

Yılmaz, geçmişte ev sahiplerinin çoğunlukla devlet memuru bir kefille yetindiğini ancak bu uygulamanın da değişmeye başladığını söyledi:

“Eskiden insanlar gelirdi, ev sahibi çok güvenmiyorsa bir tane devlet memuru kefil isterdi, mesele çözülürdü. Bize ‘Bir devlet memuru kiracı bul’ derlerdi. Şimdi bazı ev sahipleri devlet memurunu kefil olarak bile kabul etmiyor.”

***

216 BİN 800 KİRA VE TAHLİYE DAVASI VAR

Adalet Bakanlığı’nın 2025 yılı adalet istatistiklerine göre kira, tahliye ve icra yoluyla tahliye başlıklarında mahkemelere gelen toplam dava sayısı 216 bin 800’e, yalnızca 2025 yılı içinde açılan yeni dava sayısı ise 97 bin 90’a ulaştı. Veriler, UYAP sisteminde ayrı üst başlıklar altında sınıflandırılan dava türlerini kapsadı. Kira uyuşmazlıklarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurma zorunluluğu 1 Eylül 2023’te başladı. Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün faaliyet raporuna göre 2025’te kira hukukundan kaynaklanan 26 bin 504 uyuşmazlık anlaşmayla sonuçlandı. Uygulamanın başladığı tarihten 2025 sonuna kadar arabuluculukta anlaşmayla sonuçlanan kira uyuşmazlığı sayısı ise 148 bin 599’a yükseldi.

Adalet Bakanlığı’nın geçen yılki istatistiklerinde şu veriler ön plana çıktı:

• Hukuk mahkemelerine, önceki yıldan devredenlerle birlikte “kira” başlığında devredilen dava sayısı: 95 bin 217
• 2025 yılı içinde kalan dava sayısı: 38 bin 56
• ‘Kiralananın tahliyesi’ başlığındaki toplam dava sayısı: 82 bin 222
• Yıl içinde açılan yeni dava sayısı: 28 bin 263
• ‘Kiralananın tahliyesi – icra’ başlığında toplam dava sayısı: 39 bin 361
• ‘Kiralananın tahliyesi – icra’ altında 2025 yılında kalan dava sayısı: 30 bin 771