Yapay zeka insan gözünden kaçan 31 yeni öte gezegen buldu
Bu araştırma, Birleşik Krallık’taki Warwick Üniversitesi tarafından yürütüldü ve sonuçları Monthly Notices of the Royal Astronomical Society dergisinde üç ayrı makale halinde yayımlandı. “Yabancı dünyaların avcısı” olarak bilinen TESS teleskobu, bir gezegen yıldızının önünden geçerken (transit) yıldızın parlaklığında oluşan küçük değişimleri ölçüyor. Araştırmacılar, bu gözlemlerden elde edilen verileri Raven adlı yapay zekâ sistemine analiz ettirdi. Sistem, TESS’in ilk dört yıllık verileri arasında yer alan 2,2 milyondan fazla gözlemi inceleyerek özellikle yıldızlarına çok yakın yörüngede dönen, yani 16 günden kısa sürede tur atan gezegenlere odaklandı.
Araştırmanın yazarlarından Marina Lafarga Magro, Raven sayesinde 118 ötegezegenin doğrulandığını ve 2 binden fazla aday gezegenin tespit edildiğini belirtti. Bu adayların yaklaşık 1000’i tamamen yeni keşiflerden oluşuyor. Magro, bu verilerin kısa yörüngeli gezegenler konusunda şimdiye kadarki en iyi örneklerden biri olduğunu ve gelecekte en umut verici gezegen sistemlerinin belirlenmesine yardımcı olacağını ifade etti.
Çalışmanın dikkat çekici sonuçları arasında, yıldızlarının etrafında 24 saatten kısa sürede dönen gezegenler, “Neptün çölü” olarak adlandırılan ve Neptün benzeri gezegenlerin nadir olması beklenen bölgelerde bulunan gezegenler ve yıldızlarına yakın yörüngelerde birden fazla gezegen barındıran sistemler yer alıyor. Ayrıca analizler, Güneş benzeri yıldızların yaklaşık %10’unun yakın yörüngeli en az bir gezegene sahip olduğunu, Neptün benzeri gezegenlerin ise bu yıldızların yalnızca %0,08’inde bulunduğunu ortaya koydu.
Raven sistemi, bir yıldızın parlaklığındaki azalmanın gerçekten bir gezegenden mi yoksa başka bir etkenden mi kaynaklandığını ayırt etmeye yardımcı oluyor. Projenin geliştiricilerinden Andreas Hadjigeorghiou, makine öğrenimi modellerinin verilerdeki kalıpları tanıyacak şekilde eğitildiğini belirtti. Araştırmacılara göre yapay zekâ, yalnızca yeni gezegenler keşfetmekle kalmadı; aynı zamanda Güneş benzeri yıldızların etrafındaki farklı gezegen türlerinin dağılımını haritalamak için güvenilir bir araç ortaya koydu.