Vatandaşlık maaşında yeni dönem! Her bölgeye farklı destek

Kamuoyunda “vatandaşlık maaşı” olarak bilinen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi’nde uygulama modelinin belirlenmesi için il ve ilçe bazında çalışmalar yürütülüyor. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından yürütülen etki analizinin ekim ayında tamamlanması bekleniyor. Çalışmanın tamamlanmasıyla düşük gelirli hanelere hangi bölgede hangi tür desteğin sağlanacağına ilişkin çerçevenin netleştirilmesi planlanıyor. Böylece bütün hanelere aynı miktar ve türde yardım yapılması yerine, yaşanılan bölgenin ekonomik koşulları ve hane bütçesindeki temel giderler dikkate alınacak.

İLERE GÖRE DEĞİŞECEK

Ekonomim’in AK Parti kaynaklarına dayandırdığı bilgilere göre desteklerin içeriği bölgeden bölgeye değişebilecek. Kira maliyetlerinin daha yüksek olduğu yerlerde barınma desteği, enerji ve ısınma giderlerinin daha ağır olduğu bölgelerde ise bu kalemlere yönelik desteklerin öne çıkması planlanıyor. Gıda harcamalarının hane bütçesinde daha yüksek paya sahip olduğu bölgelerde ise gıda desteğinin ağırlık kazanması gündeme gelebilecek. Haberde aktarılan değerlendirmeye göre Antalya’daki bir hane ile Hakkari’deki bir hanenin ihtiyaçları aynı kabul edilmeyecek. Ancak hangi il veya ilçede hangi destek kaleminin uygulanacağına ilişkin kesin liste henüz açıklanmış değil.

SİSTEMİN TEMELİ DAHA ÖNCE ATILMIŞTI

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş daha önce yaptığı açıklamalarda GETAD üzerinde 14 farklı kurumla çalışıldığını açıklamıştı. Bakanlığın açıklamasına göre sistemde yalnızca hanenin mevcut gelirine bakılması planlanmıyor. Hanedeki 17 yaş altındaki çocuk sayısı, anne ve babanın durumu, engellilik ve yaşlılık gibi göstergelerin de değerlendirmeye alınması öngörülüyor. Amaç, haneyi belirlenen bir gelir seviyesine ulaştıracak şekilde desteklemek. Pilot çalışmaların 2026’da başlatıldığı ve sistemin 2027’de Türkiye genelinde yaygınlaştırılmasının hedeflendiği belirtiliyor.

ÖDEME TUTARI BELLİ DEĞİL

Öte yandan GETAD kapsamında ne kadar ödeme yapılacağına ilişkin kesin bir rakam ise henüz açıklanmış değil. GETAD’ın temel mantığı ise gelir düzeyi belirli bir eşik seviyesinin altında kalan hanelerin desteklenmesi ve mevcut sosyal yardım sisteminin aile merkezli, daha kapsayıcı bir yapıya dönüştürülmesi olarak açıklanıyor. Bakan Göktaş, sistemi “yeni nesil bir sosyal destek sistemi” olarak tanımlamış ve 2027’de ülke geneline yaygınlaştırma hedefini açıklamıştı.