Santorini’nin sırrı aydınlandı! Kıyamet teorileri artık çöktü mü?

2025’in başlarında Ege’nin en popüler turistik adası Santorini çevresinde binlerce sarsıntı kaydedildi. Bazıları Richter ölçeğine göre 5.0 büyüklüğüne ulaştı. Bu olağanüstü sismik hareketlilik, adanın yok olabileceği ya da turizmin biteceği gibi iddialara yol açtı. Geniş katılımlı bir bilim insanları heyeti sarsıntıların üzerinden geçen bir yılın ardından düzenledikleri bilimsel toplantıda bu korkuların önemli kısmının gerçek dışı olduğunu vurguladı. Ancak sarsıntıların magma kaynaklı olduğu da kaydedildi. Jeodinamik Enstitüsü tarafından açıklanan raporun bölgenin gerçek durumunu ortaya koyduğu belirtilirken enstitü müdürü Vassilis Karastathis, Santorini’de meydana gelen depremlerin son derece nadir bir olay olduğunu ifade etti. Prof. Dr. Ahmet Ercan da Haber Global Web Özel’e Ege’deki yanardağ oluşumlarıyla ilgili bilgi verdi.

2024 yılında Ege genelinde 4’ün üzerinde büyüklükte 90 deprem kaydedilirken, 2 Şubat ile 12 Şubat 2025 tarihleri arasında sadece 10 gün içinde Santorini’de bu büyüklükte toplam 216 deprem meydana geldi.

VOLKAN PATLAYACAK MI?

Raporda görüşlerine yer verilen uzmanlara göre kısa vadede büyük bir volkan patlaması beklenmiyor. Deprem dizisinin doğrudan bir yıkıcı patlamaya işaret ettiğine dair kanıt yok. Bilimsel çalışmalar, sarsıntıların büyük ölçüde yer altındaki magma hareketleri ve fay hatlarındaki gerilim ile bağlantılı olduğunu gösteriyor. Başka bir araştırma ise deprem sürüsünün, yer kabuğunda ilerleyen magma tabakalarının oluşturduğu stres nedeniyle ortaya çıktığını ortaya koydu.

KRİTİK DURUM VAR MI?

Rapordaki uzmanlar üç kritik noktaya vurgu yapıyor: “Santorini zaten aktif bir volkanik bölge. Ada, tarih boyunca büyük patlamalar yaşamış olsa da günümüzde volkan sakin durumda kabul ediliyor. Deprem sürüleri her zaman patlama anlamına gelmez. Çünkü volkanik bölgelerde bu tür sismik dönemler görülebiliyor.”

Santorini Yanardağı Çalışma ve İzleme Enstitüsü Başkanı Kostas Papazachos, adanın yer değiştirme hızının yılda bir metreye kadar yükseldiğini söyledi.

ANADOLU’NUN ALTINA DALIYOR

Prof. Dr. Ahmet Ercan Santorini depremlerinin nasıl meydana geldiği konusunda şu bilgileri verdi:

“Ege dalma-batma kuşağında Afrika levhası, Afrika ana karasından başlayarak Adriyatik, Mora, Girit ve Rodos üzerinden Fethiye’ye uzanan bir yay boyunca yaklaşık 10 milyon yıldır Anadolu levhasının altına dalmaktadır. Bu dalan levhanın ucu bugün Ege Denizi’nin ve Batı Anadolu’nun altından geçerek yaklaşık 700 kilometre derinliğe kadar inmektedir. Dalma zonunun kuzey uzantısı Bursa ve Çanakkale’ye kadar erişmektedir.”

TÜRKİYE’DE DE VAR

Yer kabuğunun altında, ‘yüzer yuvar’ diye adlandırdığımız, yüksek kıvamlı ve yaklaşık 2000 derece sıcaklıktaki magma ortamına giren Afrika levhası, yüzeyde daha soğuk, derinde ise çok sıcak koşullar nedeniyle erimeye başlar. Eriyen levha parçaları hafifleyerek Batı Anadolu’nun altından ve Ege Denizi içinden yükselir. Türkiye’de Kula Yanardağı, Kışladağ volkanik alanı, Bozburun yöresindeki denizaltı volkanik oluşumlar ve Santorini Yanardağı bu sürecin ürünleridir. Eğer çıkan lav akışkan özellikteyse deniz tabanına yayılarak geniş alanları kaplar. Belirgin bir volkan bacasının oluşması çok uzun zaman alır. Türkiye kıyılarına yakın Küdür bölgesindeki denizaltı volkanı bu türdendir ve zaman zaman etkinlik gösterebilir.”

KESİN KONUŞULAMAZ

“Santorini ise daha etkin bir sistemdir ve bu etkinlik küçük depremler üretmektedir. Bu olaylar yeni başlamış değildir; milyonlarca yıldır süren jeolojik sürecin günümüzde gözlenen evresidir. Tarihsel kayıtlara göre Santorini’de 16. yüzyılda büyük bir patlama yaşanmış, oluşan kül bulutu Anadolu’ya kadar ulaşmıştır. Olası yeni bir patlamada lavların Türkiye’ye ulaşması beklenmez; ancak kül bulutu rüzgar koşullarına bağlı olarak Anadolu’ya taşınabilir. Bu sürecin başlangıcını biliyoruz; ancak ne zaman ve hangi büyüklükte sonuçlanacağını kesin olarak öngörmek mümkün değildir.”

[email protected]

Kaynak: Web Özel