Uzaktan Kumandalı Oyuncaklara Yüzde 40 Zam Kapıda: Sektörden Bakanlığa Çağrı
Uzaktan kumandalı oyuncak arabaların ithalatında uygulanan gözetim bedelinin yeni yıl itibarıyla 8 bin dolardan 15 bin dolara yükseltilmesi, oyuncak sektöründe ciddi maliyet baskısına yol açtı. Sektör temsilcileri, düzenlemenin doğrudan fiyatlara yansıyacağını ve ortalama yüzde 40’lık bir zam anlamına geldiğini belirtiyor.
Oyuncakçılar Derneği (TOYDER) Yönetim Kurulu Başkanı Raşit Akar, Türkiye’de uzaktan kumandalı oyuncak grubunda yerli üretim oranının yalnızca yüzde 3 seviyesinde olduğunu vurgulayarak, kararın hem sektörü hem de tüketiciyi olumsuz etkileyeceğini söyledi.
“Fiyatlar Yüzde 40 Artacak”
Akar, uzaktan kumandalı oyuncakların toplam oyuncak ithalatının yaklaşık yüzde 60’ını, pazarın ise yüzde 30’unu oluşturduğunu belirtti. Bu ölçekte getirilen ek maliyetin ürün fiyatlarına ciddi şekilde yansıyacağını ifade eden Akar, şunları kaydetti:
“Bizler hem üretici hem ithalatçı ama aynı zamanda ebeveynleriz. Türkiye’de oyuncaklar zaten yüksek vergi yükü nedeniyle yurt dışına kıyasla 2–3 kat pahalı. Uzaktan kumandalı oyuncaklarda ürün çeşitliliğinin fazlalığı, yeterli altyapının bulunmaması ve Uzakdoğu hakimiyeti nedeniyle yerli üretimin payı sadece yüzde 3. Gözetim bedelindeki artış fiyatları doğrudan etkileyecek, çocukların oyuncağa erişimini zorlaştıracak ve enflasyonu olumsuz etkileyecek.”
“Yerli Üretimi Olmayan Ürünlerde Artış Anlaşılır Değil”
Mevcut koruyucu uygulamaları Türkiye’de üretimi bulunan sektörlerde desteklediklerini belirten Akar, akülü oyuncak arabaların buna örnek olduğunu söyledi. Bu ürün grubunda Türkiye’nin önemli bir üretici konumunda olduğunu ifade eden Akar, “Ancak üretimi çok az olan ya da hiç olmayan ürün gruplarında yapılan bu artışların nedenini anlamakta zorlanıyoruz” dedi.
Doğum Oranlarındaki Düşüşe Dikkat Çekti
Türkiye’de doğum oranlarının son yıllarda ciddi şekilde gerilediğine işaret eden Akar, yılda doğan bebek sayısının 900 bin seviyelerine düştüğünü, son 10 yılda 4–5 milyonluk potansiyel çocuk nüfus kaybı yaşandığını hatırlattı.
Akar, “Böylesi bir tabloda çocuklara yönelik ürünlerin daha da pahalı hale gelmesi sosyal ve ekonomik açıdan olumsuz sonuçlar doğurabilir” uyarısında bulundu.
Parça ve Aksam İthalatında da Zorluk
Sektör temsilcileri, yalnızca bitmiş ürünlerde değil, parça ve aksam ithalatında da prosedürlerin zorlaştırıldığını belirtiyor.
Akar, daha önce oyuncak aksamı ithalatında kapsam dışı belgesi alınabildiğini, ancak yeni uygulamayla her bir parça için ilgili kurumlardan ayrı ayrı yazı alınması gerektiğini ifade etti. Bu durumun hem ithalatçıların hem de üreticilerin iş süreçlerini yavaşlatacağını ve maliyetleri artıracağını dile getirdi.
Sektörün Yüzde 75’i İthalata Dayalı
Türkiye’de oyuncak sektörünün yaklaşık 1 milyar dolarlık bir büyüklüğe sahip olduğunu belirten Akar, ithalatın payının ürün grubuna göre değişmekle birlikte ortalama yüzde 75 seviyesinde olduğunu söyledi.
Pandemi döneminde iç piyasa ve ihracatta önemli bir ivme yakalandığını, ancak son yıllarda bu avantajın kaybedildiğini ifade eden Akar, özellikle çocuk ürünlerinde vergi ve KDV yükünün azaltılmasının hem iç piyasayı canlandıracağını hem de ailelerin alım gücünü destekleyeceğini vurguladı.
Sektör temsilcileri, uzaktan kumandalı oyuncaklarda gözetim bedelinin eski seviyesine çekilmesi için bakanlık yetkililerine çağrıda bulunuyor.