Altınla ilgili büyük gizem çözüldü: ‘Altından’ deprem çıktı!

Nature Geoscience dergisinde yayımlanan “Gold nugget formation from earthquake-induced piezoelectricity in quartz” (Kuvars içindeki deprem kaynaklı piezoelektrik ile altın külçesi oluşumu) başlıklı çalışma, depremlerin yer kabuğundaki kuvars kristallerindeki elektriksel özellikleri tetikleyerek altın külçelerinin oluşumunda anahtar bir rol oynayabileceğini ortaya koydu.

Monash Üniversitesi’nden bilim insanları liderliğinde yürütülen araştırma, geleneksel modellerle tam olarak açıklanamayan bu değerli metalin büyük birikintilerinin nasıl ortaya çıktığını anlamamıza yardımcı olan bir mekanizma öneriyor.

Kuvars, Basınç ve Elektrik

Sismik aktivite sırasında, bu silikat (kuvars) üzerine uygulanan basınç, piezoelektrik yoluyla voltaj üretir. Piezoelektrik, belirli mineraller deforme olduğunda elektrik yükü üreten fiziksel bir fenomendir. Bu süreç, jeolojik sıvılar içinde çözünmüş halde bulunan altını katı parçacıklara dönüştürebilen elektrokimyasal reaksiyonları tetikler ve bu parçacıklar jeolojik bileşenin yüzeyine yapışmaya başlar.

Deneyler Metalin Çökelmesini ve Büyümesini Doğruluyor

Bu hipotezi test etmek için ekip, değerli metal içeren çözeltilere batırılmış kuvars kristallerini deforme ettikleri laboratuvar deneyleri gerçekleştirdi. Sonuçlar, üretilen elektriğin elementin çökelmesine neden olmak ve ilk büyüme çekirdekleri görevi gören nanopartiküllerin birleşmesini teşvik etmek için yeterli olduğunu doğruladı.

Bilim insanları ayrıca, altının iletkenliği sayesinde mevcut altın parçacıklarının yeni katmanların kademeli olarak birikmesini kolaylaştırdığını gözlemlediler. Bu durum, küçük birikintilerin zamanla daha büyük altın külçelerine dönüşmesine olanak tanıyor.

Deprem anında kuvars kristalleri adeta bir batarya gibi davranarak elektrik üretiyor.
Halihazırda oluşmuş olan küçük altın parçaları, iletken oldukları için fırtına sırasındaki bir paratoner gibi elektriği üzerine çekerek daha fazla altının oraya birikmesini sağlıyor.

Bilim insanları uzun zamandır altının hidrotermal sıvılarda çok düşük konsantrasyonlarda bulunmasına rağmen nasıl olup da devasa külçeler oluşturabildiğini merak ediyordu; bu çalışma “elektriksel birikim” cevabını veriyor.