Rusya’nın çok sayıda Afrikalı genci kandırıp ‘yem’ olarak savaşta kullandığı iddia edildi
Avrupa basınında yer alan haberelere göre Moskova, özellikle ekonomik olarak savunmasız gençlere iş fırsatları ve iyi bir yaşam vaadiyle ulaşıyor; fakat birçoğu sahte vaatlerle Rus ordusuna katılıyor ve doğrudan savaşın en ön hattına gönderiliyor.
Soruşturmalara göre, 2023’ten 2025’e kadar yaklaşık bin 400 Afrikalı genç, Rusya Savunma Bakanlığı ile sözleşme imzalayarak savaşa katıldı. Bunların 300’den fazlası kısa süre içinde yaşamını yitirdi.
Birçok genç, sadece birkaç günlük temel eğitim sonrası doğrudan cepheye gönderildiğini ve sözleşmelerin büyük kısmının Ciril alfabesiyle yazılıp hiçbir çeviri sağlanmadan imzalatıldığını aktarıyorlar. Maaş, sağlık sigortası ve vatandaşlık gibi vaatlerin çoğu ya yerine getirilmedi ya da çok düşük düzeyde kaldı.
Rusya adına savaştığı belirtilen bazı Afrikalı gençlerin anlattıkları özellikle sarsıcı. Örneğin bir Kamerunlu genç, başta temizlik ve mutfak işleri için işe alındığını sanmış; ancak Rusya’ya geldikten sonra bir Kalaşnikof verilerek askere dönüştürülmüş.
Araştırmacılar, en çok 18 – 25 yaş aralığındaki gençlerin savaşa katılmak üzere kaydedildiğini, çoğunun Mısır, Kamerun ve Gana gibi ülkelerden geldiğini tespit etti.
Ukrayna tarafı da bu duruma defalarca tepki gösterdi. Ukrayna Dışişleri Bakanlığı yetkilileri, binlerce Afrikalı’nın Rus tarafında savaşmak üzere “tehlikeli askeri sözleşmelere” yönlendirildiğini ve bu sözleşmelerin çoğunun kişisel ölüm cezasına eşdeğer olduğunu söyledi.
Bazı hükümetler de vatandaşlarının durumuna müdahale etmeye çalıştı. Örneğin Kamerun, Kenya ve Hindistan, vatandaşlarının Rusya’da zorla askere alındığını doğrulamış veya geri getirmek için girişimlerde bulunmuş durumda.
Örneğin Kenya Dışişleri Bakanı Musalia Mudavadi, Rusya’nın Ukrayna’daki büyük çaplı savaşa katılmak üzere Kenyalı vatandaşları toplamaya devam etmesini engellemek için Moskova’ya bir ziyaret gerçekleştirmeyi düşündüğünü açıkladı.
Mudavadi gazeteye verdiği demeçte, “Hayat kayıplarına tanık olduk ve bunun durdurulması gerektiğini vurgulamak için Moskova’ya gitmeyi planlıyorum,” ifadelerini kullandı. Ziyaretin ne zaman gerçekleşeceğine dair kesin bir tarih vermedi ve Rus yetkililer resmi bir açıklama yapmadı.
Mudavadi, son iki ayda 30’dan fazla Kenyalının Rusya’dan tahliye edildiğini; vatandaşları sahte iş vaatleriyle yurt dışına çeken yaklaşık 600’den fazla yasa dışı işe alım ajansının kapatıldığını söyledi. Ayrıca Moskova ziyaretinde, Ukrayna’da esir tutulan Kenyalıların serbest bırakılması ve hastanedeki vatandaşların sağlık durumlarının değerlendirilmesini talep edeceğini belirtti.
Keniya hükümeti ayrıca vize politikaları ve ikili iş anlaşmaları üzerinden yabancı asker toplama faaliyetlerini engelleyecek daha sıkı denetimler için müzakereler yapmayı hedeflediklerini duyurdu. Mudavadi, ülkesine dönen savaşçıların psikolojik destek aldığını ve yaşadıkları travmayla başa çıkmaları için programların uygulandığını da sözlerine ekledi.
Uzmanlar bu durumu “cephe önüne yem sürme” şeklinde tanımlıyor; yani bu gençlerin savaşın en tehlikeli bölümlerinde, daha deneyimli birlikler yerine öne sürüldüğü iddia ediliyor.