Riyad’ın Patriot açmazı! Atina’ya 350 milyon euro destek

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan’ın Mekke Ortak Savunma Anlaşması’yla askeri işbirliğini derinleştirdiği dönemde Riyad ile Atina arasındaki Patriot pazarlığı dikkat çekici bir boyuta ulaştı. Yunanistan, Suudi Arabistan’da görev yapan Patriot bataryasının karşılığında yaklaşık 350 milyon euroluk modernizasyon desteği beklerken, görüşmelerin Yunanistan’ın elindeki 6 Patriot bataryasını kapsaması halinde Adalar Denizi ve Doğu Akdeniz’deki hava savunma kapasitesi de doğrudan etkilenecek.

İMZALAR YENİ ATILDI

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan’ın savunma ilişkilerini yeni bir kurumsal yapıya taşıdığı Mekke Ortak Savunma Anlaşması henüz ilk ayını doldururken, Riyad’ın Yunanistan ile yürüttüğü Patriot görüşmeleri Ankara açısından yeni bir tablo ortaya çıkardı. Üç ülkenin 31 Ağustos’ta İstanbul’da yaptığı ilk Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi toplantısının ardından yayımlanan ortak bildiride, kolektif caydırıcılığın güçlendirilmesi, silahlı kuvvetler arasındaki uyumun artırılması, ortak teknoloji geliştirilmesi ve savunma sanayiinde ortak üretim hedefi açık biçimde ortaya konuldu. Anlaşma kapsamında sekretaryanın da Suudi Arabistan’da kurulması kararlaştırıldı.

YANBU’DAKİ BATARYALAR

Ancak Riyad aynı dönemde Atina ile uzun süredir devam eden savunma ilişkisinin önemli başlıklarından biri olan Patriot sistemleri için de masaya oturmaya hazırlanması kafa karışıklığına neden oldu Kathimerini’ye göre Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis ile Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman arasındaki görüşmenin en önemli başlıklarından biri, 2021’den beri Suudi Arabistan’ın Yanbu bölgesinde konuşlandırılan Yunan Patriot bataryasının geleceği olacak. Yunan bataryası Kızıldeniz kıyısındaki petrol tesisleri ve kritik enerji altyapısının füze ve İHA saldırılarına karşı korunmasında da kullanılıyor.

350 MİLYON EUROLUK PAZARLIK

Görüşmelerin en kritik ayağını Yunan Hava Kuvvetleri’ne ait Patriot sistemlerinin modernizasyonu oluşturuyor. Kathimerini’nin daha önce yayımladığı bilgilere göre görüşmeler, Yunanistan’ın elindeki altı uzun menzilli Patriot bataryasının modernizasyonunu kapsayacak şekilde yürütüldü. Yaklaşık 350 milyon euro olarak hesaplanan maliyetin Suudi Arabistan tarafından karşılanması üzerinde duruldu. Riyad tarafında ise yalnızca Suudi Arabistan’da kullanılan bataryanın yenilenmesini öngören farklı bir yaklaşım bulunduğu belirtiliyor. Yunanistan ayrıca Suudi Arabistan’daki konuşlandırmanın yılda yaklaşık 6 milyon euroluk maliyetinin halen kendi bütçesinden karşılandığını belirterek maliyet paylaşımı talep ediyor.

İSRAİL İLE DİRSEK TEMASINDALAR

Analistler, Patriot modernizasyonunun Yunanistan’ın hava savunma alanındaki tek yatırımı olmadığına dikkat çekiyor. Atina aynı dönemde İsrail sistemlerini temel alan yaklaşık 3 milyar euroluk yeni bir hava ve füze savunma ağı kurmaya hazırlanırken, ilk F-35 savaş uçaklarının da 2028 sonunda teslim edilmesi planlanıyor. Patriotların yenilenmesi halinde bu sistemlerin, Yunanistan’ın daha geniş kapsamlı hava savunma ve hava gücü modernizasyonunun önemli parçalarından biri haline gelebileceği belirtiliyor.

KERPE’DEN GİRİT’E TAŞINDI

Analistler, ayrıca ortaya çıkan tabloyu Suudi Arabistan’ın aynı anda iki ayrı savunma ilişkisini yürüttüğünü şeklinde yorumlanıyor. Jeostrateji Uzmanı Araştırmacı Dr. Ahmet Uslu ise,
“Patriotların modernizasyonunun gerçekleşmesi durumunda mesele yalnızca Suudi Arabistan’daki Yunan birliğinin kapasitesiyle sınırlı kalmayacak. Altı bataryanın yenilenmesi, Yunanistan’ın ülke genelindeki uzun menzilli hava ve füze savunma ağının güçlenmesi anlamına gelecek. Atina, ağustos ayında bir Patriot bataryasını Kerpe’den Girit’e taşıyarak Suda Körfezi’nin hava savunmasını güçlendirdi” diyor.