Rekor sıcaklık riski büyüyor, El Nino Türkiye’yi nasıl etkiler?

Pasifik’te 2026’nın ikinci yarısında çok güçlü bir El Nino gelişme ihtimali yükselirken, 2027’nin küresel ölçekte yeni bir sıcaklık rekoruna sahne olabileceği belirtiliyor. Türkiye açısından asıl risk ise El Nino’nun doğrudan etkisinden ziyade, son 10 yılda giderek belirginleşen ısınma eğrisinin üzerine yeni bir sıcaklık baskısının daha binmesi. Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün verileri de bu tabloyu açık biçimde ortaya koyuyor. Türkiye’nin yıllık ortalama sıcaklığı 2016’da 14,5 derece olarak ölçülürken, 2024’te 15,6 dereceyle tüm zamanların rekoru kırıldı. 2025 ise 15,1 derece ortalamayla son 55 yılın en sıcak beşinci yılı olarak kayıtlara geçti.

Türkiye’nin son dönem sıcaklık ortalaması, 2003-2013 dönemine göre 0,8 derece, 1970’li ve 1980’li yılların ortalamasına göre ise 1,7 derece daha yüksek.

PASİFİK HIZLA ISINIYOR

Mevsimsel tahmin modellerine göre 2026’nın ikinci yarısında güçlü bir El Nino gelişme ihtimali belirgin biçimde artmış durumda. ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi NOAA, Mayıs-Temmuz 2026 döneminde El Nino’nun ortaya çıkma olasılığını yüzde 61 olarak açıklarken, Dünya Meteoroloji Örgütü ise tropikal Pasifik’teki hızlı ısınmaya dikkat çekiyor. İklim Masası’nda Doç. Dr. Doğukan Doğu Yavaşlı’nın aktardığı değerlendirmeye göre, bazı modeller 1997-1998 ve 2015-2016’daki çok güçlü El Nino olaylarını aşabilecek bir senaryoyu gündeme taşıyor. Uzmanlar ise Türkiye’de El Nino’nun yağış ve sıcaklık üzerindeki etkisi, tropikal kuşaktaki ülkelerde görüldüğü kadar doğrudan ve tek yönlü işlemediğini belirtirken, önemli uyarılar da bulunuyorlar. Doç. Dr. Yavaşlı da bu noktada özellikle Akdeniz, Ege ve Güneydoğu Anadolu için uzun süreli sıcak hava dalgalarına, yüksek gece sıcaklıklarına, uzayan orman yangını sezonuna ve artan tarımsal su ihtiyacına dikkat çekiyor.

TÜRKİYE HIZLA ISINIYOR

Risk tablosunu büyüten asıl unsur ise Türkiye’nin olası yeni El Nino dönemine, son 10 yılda belirgin biçimde yükselen bir sıcaklık eğrisiyle giriyor olması. Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün yıllık iklim değerlendirme raporlarına göre Türkiye’nin yıllık ortalama sıcaklığı 2016’da 14,5 derece, 2017’de 14,2 derece, 2018’de 15,4 derece, 2019’da 14,7 derece, 2020’de 14,9 derece, 2021’de 14,9 derece, 2022’de 14,5 derece, 2023’te 15,1 derece, 2024’te 15,6 derece ve 2025’te 15,1 derece olarak kayıtlara geçti. On yıllık dönemin basit ortalaması 14,9 dereceye yaklaşırken, 2021-2025 aralığındaki ortalama, 2016-2020 döneminin üzerine çıktı. Bu tablo, Türkiye’nin yalnızca arka arkaya sıcak yıllar yaşamadığını; yıllık ortalama sıcaklıkların giderek daha yüksek bir bantta kalıcılaştığı yeni bir iklim eşiğine ilerlediğini gösteriyor.

KORKUTAN ARTIŞ EĞRİSİ

İklim modellemeleri ve MGM’nin uzun dönemli analizleri de son 10 yıldaki artışın rastlantısal olmadığını ortaya koyuyor. Kurumun 1970-2025 dönemi için yaptığı değerlendirmede, Türkiye ortalama sıcaklığının 1970-1980 arasında 12,7 derece, 1981-1991 arasında yine 12,7 derece, 1992-2002 arasında 13,1 derece, 2003-2013 arasında 13,6 derece, 2014-2025 arasında ise 14,4 dereceye yükseldiği görülüyor. Başka bir ifadeyle Türkiye’nin son dönem sıcaklık ortalaması, 2003-2013 dönemine göre 0,8 derece, 1970’li ve 1980’li yılların ortalamasına göre ise 1,7 derece daha yüksek. Bu, sıcaklığın yalnızca birkaç rekor yılda sıçramadığını, uzun yıllara yayılan kalıcı bir yükseliş trendine dönüştüğünü gösteriyor.

Uzmanlar, Temmuz ve Ağustos’ta rekor sıcaklıkların yaşanabileceğini belirtiyorlar.

SICAK DALGALARI GELİYOR

Su Politikaları Uzmanı Dursun Yıldız, “2026 sonu ile 2027 boyunca oluşabilecek yeni sıcaklık baskısı, Türkiye için boş bir zemine gelmeyecek. Güçlü El Nino ihtimali, Türkiye için yalnızca uluslararası iklim bültenlerinde yer alan uzak bir başlık değil. Bu ihtimal, son 10 yılda sıcaklık ortalamasını 15 derece bandına taşıyan, 2024’te yıllık sıcaklık rekoru kıran, 2025’te yaz ve temmuz rekorları yaşayan Türkiye’nin önündeki yeni iklim sınavını işaret ediyor. Haziran ve Temmuz 2026 güncellemeleri, El Nino’nun ne kadar güçlü olacağını daha net ortaya koyacak” dedi.

[email protected]

Kaynak: Web Özel