Protesto çağrıları! Zelenski iktidarı tehlike altında
Ukrayna’da savaşın gölgesinde siyasi gerilim yeniden tırmanıyor. Voice of Emirates, bugün yayımladığı haberinde Ukrayna ordusundan bir askerin vatandaşları 10 Eylül’de Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’nin ofisi önünde gösteri yapmaya çağırdığını bildirdi. Haberde, protestonun savaşın gidişatı, ordudaki sorunlar ve ekonomik sıkıntılar başta olmak üzere yönetimden duyulan rahatsızlığın dile getirilmesi amacı taşıdığı belirtildi. Ancak bu çağrı, tek başına bir protesto girişiminden çok daha geniş bir siyasi tablonun parçası olarak değerlendiriliyor. Çünkü Zelenski son haftalarda, savaşın başından bu yana karşı karşıya kaldığı en ciddi iç siyasi sınamalardan biriyle mücadele ediyor.
FEDOROV KRİZİ SOKAĞA TAŞMIŞTI
Gerilimin önemli dönüm noktalarından biri, Zelenski’nin temmuz ayında Savunma Bakanı Mihail Fedorov’u görevden alması oldu. Ukrayna’nın drone savaşındaki kapasitesinin geliştirilmesinde önemli rol oynayan 35 yaşındaki Fedorov’un görevden alınması Kiev’de ve başka kentlerde protestolara yol açtı. Ukrayna basınına göre ağustos ayında Devlet Başkanlığı Ofisi önünde düzenlenen gösterilerden birine yaklaşık 500 kişi katıldı. Protestocular yolsuzluğa karşı mücadele, savunma alanında reform ve hükümetten daha açık bir savaş stratejisi talep etti. Bazı göstericiler Fedorov’un yeniden Savunma Bakanlığı görevine getirilmesini istedi. Fedorov ise görevden alınmasının ardından sessiz kalmadı. Eski bakan, hükümette sistemik sorunlar bulunduğunu, yolsuzluk ve bürokratik engellerin savaş kapasitesini zayıflattığını savundu. Daha da önemlisi, Ukrayna’da savaş devam ederken seçim yapılması çağrısında bulundu. Bu çıkış, Zelenski açısından siyasi açıdan çok daha ciddi bir meydan okumaya dönüştü.
“SEÇİM ÜLKEYİ BÖLER” DEDİ
Zelenski, Fedorov’un seçim çağrısını açık biçimde reddetti. Ukrayna lideri, devam eden savaş sırasında yapılacak bir seçimin ülkeyi bölebileceğini ve devlet açısından büyük bir risk yaratacağını söyledi. Ukrayna’da sıkıyönetim nedeniyle seçimler savaş süresince askıya alınmış durumda. KIIS tarafından yapılan son araştırmalarda halkın önemli bölümünün savaş devam ederken sandığa gidilmesine sıcak bakmadığı görülüyor. Ağustos başında yapılan araştırmaya göre Ukraynalıların yüzde 57’si seçimlerin ancak çatışmalar sona erdikten sonra yapılmasını istiyor. Başka bir araştırmada ise savaş bitmeden seçim yapılmasını isteyenlerin oranı yalnızca yüzde 15’te kaldı. Dolayısıyla Fedorov’un çıkışı, toplumda geniş bir seçim talebinden ziyade, Zelenski yönetiminin geleceğinin savaş sonrasında nasıl şekilleneceğine ilişkin tartışmayı büyüttü.
ZELENSKİ’NİN DESTEĞİ GERİLİYOR
Bütün bu gelişmeler, Zelenski’nin siyasi olarak sona yaklaştığı anlamına gelmiyor. Aksine, mevcut veriler daha karmaşık bir tabloya işaret ediyor. KIIS’in mayıs ayındaki araştırmasında Ukraynalıların yüzde 58’i Zelenski’ye güvendiğini söylerken yüzde 36’sı güvenmediğini belirtmişti. Haziran araştırmasında güven oranı yüzde 61’e yükselmişti. Ancak aynı dönemde eski Genelkurmay Başkanı ve Londra Büyükelçisi Valeriy Zalujni’nin güven oranı yüzde 73 seviyesindeydi. Daha güncel bir Info Sapiens araştırması da Fedorov’un siyasi çıkışının Zelenski’ye ağır bir seçim darbesi vurmadığını gösteriyor. Ağustos araştırmasında Fedorov’un potansiyel siyasi desteği bir ay içinde yüzde 2,5’ten yüzde 7,1’e yükseldi. Bu artış dikkat çekici olsa da Fedorov’un henüz Zelenski’nin karşısında doğrudan seçim kazanabilecek bir konuma geldiğini göstermiyor.