Özelleştirmenin ağır tablosu: Yüz milyarları akıttılar

Özelleştirmenin ağır tablosu: Yüz milyarları akıttılar

Elektrik dağıtımında özelleştirme, bir türlü giderilemeyen altyapı sorunları ile yüksek faturaları beraberinde getirdi. Elektrik üretimde özelleştirme ise kamunun yükünü katlayarak artırdı. 2002 yılında elektrik üretiminin yüzde 60’ını tek başına karşılayan EÜAŞ’ın üretimdeki payı yıllar itibarıyla giderek eriyerek adeta kuşa döndü.

KEYİFLERİ YERİNDE

Konutların elektrik tarifesine yapılan yüzde 25’lik zam ise yurttaş üzerindeki ağır fatura yükünün daha da ağırlaştırdı. AKP hükümetlerinin enerji politikasına yönelik tartışmaları alevlendiren zammın ardından gözler bir kez daha elektrik dağıtım şirketlerine aktarılan kaynağa çevrildi. Uzmanların, “Elektrik dağıtım bedeli yurttaşa yükleniyor” gerekçesiyle eleştirildiği yüzde 25’lik zam ile birlikte şirketlerin kazançlarına kazanç katmasının önü açıldı.

ŞİRKETLER İHYA OLDU

Özelleştirmelerin ardından, yurttaşı ağır faturalar ile karşı karşıya bırakan elektrik dağıtım şirketleri, merkezi yönetim bütçesinden de her yıl milyarlarca liralık ödemeler aldı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın bütçesinin büyük bir bölümü hemen her yıl elektrik dağıtım şirketlerine gönderildi. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın sokak ve caddelerin aydınlatılması karşılığında, “Genel Aydınlatma Ödemesi” adı altında elektrik dağıtım şirketlerine aktardığı kaynak, 2018-2025 döneminde 120 milyar 267 milyon 534 bin TL’ye ulaştı.

Elektrik dağıtım şirketlerine bütçeden yapılan ödemede yıllar itibarıyla yaşanan artış da dikkati çekti. Buna göre, 2018 yılında 1,8 milyar TL olan elektrik dağıtım şirketlerine bütçeden ödenen para, 2025 yılında 36,5 milyar TL’ye fırladı.

FATURA KAMUYA

Şirketlere, “Genel Aydınlatma Ödemesi” adı altında aktarılan kaynak, yıllara göre şöyle sıralandı:

2018: 1,8 milyar TL

2019: 1,9 milyar TL

2020: 2,4 milyar TL

2021: 3,6 milyar TL

2022: 12,6 milyar TL

2023: 28,7 milyar TL

2024: 32,5 milyar TL

2025: 36,5 milyar TL