Motorin 90 TL’yi aştı, zam baskısı büyüyecek mi?
Motorinde ağustos ayında uygulanan sıfır ÖTV döneminin sona ermesinin yanı sıra küresel petrol fiyatlarındaki yükseliş de pompaya yansıdı. 5 Eylül itibarıyla motorin Ankara ve İzmir’de 90 TL’yi aşarken İstanbul’da 89 TL sınırına dayandı. Yıl sonuna kadar her ay artacak ÖTV takvimi ise ulaştırma, lojistik, tarım ve üretim maliyetleri üzerinden yeni fiyat baskısı riskini gündeme taşımış durumda.
90 TL SINIRINA DAYANDI
Akaryakıt fiyatlarında yıl boyunca devam eden sert hareketlilik eylül ayının ilk haftasında yeni bir seviyeye ulaştı. Ağustos ayında motorinde uygulanan sıfır ÖTV sona ererken, küresel petrol fiyatlarındaki yükseliş de pompaya yansıdı. Motorinin litre fiyatına 4 Eylül gecesi yaklaşık 7,72 TL, benzine ise 2,48 TL zam geldi. Son artışla birlikte motorin İstanbul Avrupa Yakası’nda 89,89 TL, Anadolu Yakası’nda 89,76 TL seviyesine yükseldi. Motorin, Ankara’da 90,02 TL, İzmir’de ise 90,29 TL’ye çıktı.
DÖRT GÜNDE YENİ TABLO
Motorin fiyatındaki yükselişin bir bölümünde 1 Eylül’de devreye giren vergi düzenlemesi etkili oldu. 13 Ağustos 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 11606 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile motorinde 13-31 Ağustos döneminde ÖTV sıfırlanmıştı. Aynı kararla verginin eylül ayından başlayarak kademeli şekilde yeniden artırılması kararlaştırıldı. Yeni fiyatlar sürücülerin depo maliyetini de önemli ölçüde yükseltti. İstanbul Avrupa Yakası’ndaki 89,89 TL’lik litre fiyatı üzerinden 50 litrelik bir motorin deposunun maliyeti yaklaşık 4 bin 500 TL’ye ulaşıyor. Motorinin İstanbul Avrupa Yakası’nda yılın başında 54,46 TL seviyesinde olduğu dikkate alındığında litre fiyatındaki artış yaklaşık 35,43 TL’yi buluyor.
Akaryakıttaki sert yükseliş, taşımacılık ve üretim giderlerini yeniden gündeme taşıdı. Uzmanlar, önümüzdeki aylarda geniş ürün gruplarında yeni fiyat hareketleri görülebileceğini belirtiyor.
EKİMDE VERGİ 6 TL
Uzmanlara göre motorinin ulaştığı seviye yalnızca bireysel araç sahiplerini ilgilendirmiyor. Türkiye’de karayolu taşımacılığı, şehirler arası yük taşımacılığı, dağıtım filoları, tarımsal üretim ve birçok ticari faaliyette motorin temel girdiler arasında bulunuyor. Bu nedenle akaryakıt maliyetlerindeki yükseliş özellikle nakliye ve lojistik şirketlerinin maliyet hesaplarında doğrudan etkili oluyor. Tarladan çıkan ürünün hale, fabrikadan çıkan ürünün depoya, depodan çıkan malın mağaza ve marketlere ulaştırılmasında kullanılan araçların yakıt maliyetindeki değişim, taşıma giderleri üzerinden geniş bir ürün grubunun maliyet yapısına yansıyor. Aynı durumun tarımsal üretimde kullanılan traktör ve diğer motorinli araçlar açısından da geçerli olduğunun altı çiziliyor.
ETİKETE YANSIR
Kurumsal İktisat Uzmanı Gülsev Duran ise ortaya çıkan tabloyu yorumlarken iki noktaya dikkat çekti: “Burada yalnızca pompaya yansıyan akaryakıt fiyatındaki artışı konuşmuyoruz. Motorin, Türkiye’de taşımacılıktan tarıma, sanayiden hizmet sektörüne kadar çok geniş bir alanda temel maliyet unsurlarından biri. Fiyatın 90 lira seviyesini aşması, özellikle karayolu taşımacılığına bağımlı sektörlerde maliyet hesaplarının yeniden yapılmasına neden olacaktır. Nakliye giderlerinin yükselmesi gıda, dayanıklı tüketim ürünleri, sanayi hammaddeleri ve perakende ürünlerinin fiyatlarına belirli bir gecikmeyle yansıyabilir. Bu nedenle motorindeki artışın enflasyon üzerindeki etkisi yalnızca doğrudan değil, dolaylı maliyet kanalları üzerinden de izlenmeli.”
“Motorindeki yükselişin bir başka etkisi de fiyatlama davranışları üzerinde görülebilir. Firmalar yalnızca gerçekleşen maliyet artışına değil, önümüzdeki aylarda oluşabilecek yeni artışlara göre de fiyat belirlemeye başlayabilir. Bu durum maliyetlerin henüz tamamı gerçekleşmeden fiyatlara kısmen yansımasına yol açabilir. Dolayısıyla yılın son çeyreğinde enerji fiyatları ve akaryakıt vergilerindeki seyir, enflasyon görünümü açısından yakından izlenecek başlıklardan biri olacak.”