Merz’in koltuğu sallanıyor, tıkanan reformlar, ırkçı AfD tehdidi

Almanya’da Şansölye Friedrich Merz’in ilk yılını doldurmasının ardından düşen oy oranları, tıkanan reformlar, İsrail’e destek veren dış politika çizgisi ve Filistin yanlısı gösterilerle yönelik polis müdahaleleri ile ortaya çıkan güvenlik refleksi hükümet üzerindeki baskıyı artırdı. Alman basınında CDU içinde Hendrik Wüst gibi isimlerin Merz’e alternatif olarak tartışıldığı iddia edilirken, hükümet sözcüsü Stefan Kornelius iddiaları reddetti. Forsa anketinde Merz’den memnun olanların oranının yüzde 14’e kadar düştüğü, ırkçı AfD’nin ise bazı anketlerde CDU/CSU blokunun önüne geçtiği bildirildi. Uzmanlara göre Almanya’ya gölge düşüren asıl tehlike aşırı sağcı AfD’nin yükselişi.

Vergi, sağlık ve emeklilik reformlarında yaşanan tıkanıklık ile ekonomik durgunluk, Friedrich Merz’e yönelik desteği tarihi seviyelere geriletti. Son anketlerde memnuniyet oranı yüzde 14’e kadar gerilerken, hükümete duyulan güven de hızla eriyor. (Shutterstock)

İSRAİL’E KARŞI HALK BASKISI

Friedrich Merz hükümetinin en fazla tepki çeken başlıklarından biri İsrail’e verdiği siyasi destek oldu. Almanya, Holokost sonrası “Staatsräson” (devlet aklı, ilkesi) olarak tanımlanan İsrail güvenliği doktrinini dış politikasının merkezinde tutarken, Gazze’deki kıyımın büyümesiyle Berlin’de bu çizgiye yönelik toplumsal tepki arttı. Eylül 2025’te Berlin’de yaklaşık 50 bin kişi Gazze’de savaşın sona ermesi, Almanya’nın İsrail’e silah ihracatını durdurması ve Avrupa Birliği’nin İsrail’e yaptırım uygulaması talebiyle yürüdü. Aynı dönemde Berlin, Düsseldorf ve başka kentlerde Filistin yanlısı gösterilere geniş polis gücüyle müdahale edildi. Gösterilerde polisin ayrım gözetmeksizin şiddet uygulaması ise toplumdaki tepkiyi arttırdı.

EKONOMİ DURDU, KOALİSYON GERİLDİ

Merz hükümetinin iç politikadaki temel krizi, CDU/CSU ile SPD arasındaki reform başlıklarında yaşandı. Hükümetin vergi, sosyal yardım ve sağlık reformlarında haftalarca süren anlaşmazlıklar yaşandı; Merz ilk yıl dönümüne ekonomik durgunluk ve koalisyon içi gerilimlerle girdi. Emeklilik paketi Aralık 2025’te Bundestag’dan 318 evet, 224 hayır ve 53 çekimser oyla geçse de CDU/CSU içindeki 18 genç milletvekilinin itirazı hükümetteki kırılganlığı gözler önüne serdi. Paket, emeklilik seviyesinin 2031’e kadar ortalama ücretlerin yüzde 48’i düzeyinde tutulmasını öngörüyordu. Alman basını Merz’in ilk yılını “çamura saplanmış” bir hükümet görüntüsüyle tamamladığını, Mayıs 2026 itibarıyla seçmen memnuniyetinin yüzde 19’a kadar düştüğünü yazdı. Son Forsa anketinde ise memnuniyetin yüzde 14’e gerilediği, memnun olmayanların oranının ise yüzde 84’e ulaştığı açıklandı.

ABD-RUSYA ARASINDA KIRILGAN POLİTİKA

Friedrich Merz’in dış politikası da hükümet üzerindeki baskıyı artıran başlıklardan birisi durumunda. ABD Başkanı Donald Trump’ın NATO’ya mesafeli tutumu Berlin’de Avrupa savunma özerkliği tartışmalarını da beraberinde getirdi. Merz hükümeti Fransa ile nükleer caydırıcılık ve savunma sanayii alanında yakınlaşma arayışına girdi. FAZ’ın analizine göre iki ülke arasındaki işbirliği, finansman, komuta yapısı ve ABD nükleer şemsiyesinin geleceği konularında “son derece kırılgan” ilerliyor. Rusya konusunda ise Merz, Ukrayna’ya askeri desteği sürdürerek Moskova’ya karşı sert çizgide kaldı; ancak ekonomik durgunluk, enerji maliyetleri ve savaş harcamaları Alman seçmeninde tepki yaratmış durumda. Merz’in ilk yılının ülkenin tartışmalı Başbakanlık dönemlerinden birisi olduğu ifade ediliyor.

Almanya’da aşırı sağcı AfD’nin yükselişi yalnızca siyaseti değil, ülkenin demokratik geleceğini de tehdit ediyor. Alman basını, doğu eyaletlerindeki seçimlerin AfD’nin etkisini daha da artırabileceği uyarısında bulunuyor. (Shutterstock)

IRKÇI AFD’Yİ DURDURAMADI

Alman basınında aşırı sağcı AfD’nin yükselişiyle birlikte Merz’in görevden alınabileceği iddiaları da gündeme geliyor. Bild’in haberine göre CDU/CSU desteği yüzde 23’e gerilerken, aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD) yüzde 28’e kadar çıktı. Bu tablo, Merz’in AfD’yi durdurma vaadinin tersine döndüğü yorumlarına yol açtı. Bild gazetesinin iddiasına göre Kuzey Ren-Vestfalya Eyalet Başbakanı Hendrik Wüst olası halef olarak kulislerde ön plana çıkan isim durumunda. Wüst, CDU’nun daha merkezci kanadına yakın görülürken, eski Şansölye Angela Merkel çizgisine de yakın bir profil olarak değerlendiriliyor. Hükümet sözcüsü Stefan Kornelius bu iddiayı “söylenti ve spekülasyon” olarak nitelendirirken Wüst ise net olmayan ifadeler kullanıyor. Der Spiegel yayın organındaki analize göre, özellikle Saksonya-Anhalt ve Mecklenburg-Vorpommern gibi doğu eyaletlerinde yapılacak seçimlerde AfD’nin güçlü sonuç almasının Merz üzerindeki baskıyı fazlasıyla arttıracağı ifade ediliyor.

[email protected]

Kaynak: Web Özel