Merkez’den krediye çifte fren
Merkez’den krediye çifte fren
Merkez Bankası ayrıca, zorunlu karşılık uygulaması kapsamında kredi büyüme sınırlarını da düşürdü. Bireysel kredilerde tüm kredi türleri için sınırlar 1 puan daraltılırken ticari krediler için 1 puan, KOBİ kredileri için ise 0,5 puanlık daraltmaya gidildi. Böylece 8 haftalık dönemde tüketicilere kullandırılan ihtiyaç ve taşıt kredileri için büyüme sınırı yüzde 4’ten yüzde 3’e çekildi. KOBİ’lere kullandırılan TL krediler için büyüme sınırı yüzde 5’ten yüzde 4,5’e, KOBİ dışı işletmelere kullandırılan TL krediler için büyüme sınırı ise yüzde 3’ten yüzde 2’ye düşürüldü.
Milyonlar yüksek faize rağmen borçluluğa mecbur bırakılırken bankalardan kullanılan eksi hesaplar artık daha sınırlı artacak. Ticari kredilerde de frene basan Merkez, sıkılaşmayı kredi kanalıyla derinleştirmeyi hedefliyor. Emeğiyle geçinenlerin en çok kullandığı borçlanma araçlarından ihtiyaç ve taşıt kredileri ile eksi hesaplarda musluk sıkıldı. Kullanılması kredilerden daha kolay olduğu için daha hızlı büyüyebilen eksi hesaplarda; daha önce bankaların iki haftalık dönemde yüzde 2’ye kadar büyütebildiği limitler şimdi yüzde 1 büyümeyi aşarsa zorunlu karşılık bloke edilecek.Geçim sıkıntısı karşısında eksi hesap ve kısa vadeli kredilerle ayakta kalmaya çalışan milyonlar için bu adım, borca erişimin daha da zorlaşması anlamına geliyor. Artan hayat pahalılığı karşısında gelirleri eriyen geniş kesimler, günlük harcamalarını karşılamak için başvurduğu bu araçlara artık daha sınırlı ulaşabilecek.
FAİZE RAĞMEN BORÇLAR DAĞ OLDU
Alım gücü her geçen gün eriyen, emeğiyle elde ettiği gelirle temel ihtiyaçlarını dahi karşılayamaz hale getirilen yurttaş eksi hesap borçluluğuna itildi. Bankacılık Denetleme ve Düzenleme Kurumu (BDDK) verilerine göre 15 Mayıs’la biten haftada tüketicinin eksi hesap borçları 812 milyar 900 milyon TL oldu. Ticari eksi hesaplarda borç tutarı 289 milyar 962 milyon TL olurken toplam tutar da 1 trilyon 102 milyar 862 milyon TL’ye ulaştı. Kredili mevduat hesaplarının devreye alındığı Eylül 2022’de bu tutar 57 milyar TL’ydi. Aynı haftada tüketici ihtiyaç kredi borçları 2 trilyon 389 milyar 204 milyon TL’ye, taşıt kredi borçları 44 milyar 345 milyon TL’ye ulaştı.
***
BOZULAN TERAZİNİN BEDELİ YİNE YURTTAŞA KESİLDİ
Cevdet Akay – CHP Plan Bütçe Komisyonu Üyesi – Karabük Milletvekili:
İktidar yanlış ekonomi politikalarının bedelini yine vatandaşa, esnafa ve üreticiye ödetiyor. Merkez Bankası’nın kredi büyüme limitlerini düşürmesi; piyasadaki nakit akışını daha da daraltacak, üretimi baskılayacak ve ekonomideki durgunluğu derinleştirecektir.
Bugün gelinen noktada vatandaş geçinebilmek için krediye, esnaf ayakta kalabilmek için finansmana, KOBİ’ler ise üretimi sürdürebilmek için uygun maliyetli kaynağa ihtiyaç duyuyor. Ancak iktidar çözüm üretmek yerine kredi musluklarını kısmayı tercih ediyor.
Bireysel kredilerde, ihtiyaç kredilerinde ve KMH limitlerinde yapılan daralma; vatandaşın günlük yaşamını daha da zorlaştıracaktır. Ticari kredilerdeki sınırların aşağı çekilmesi ise özellikle üretici, sanayici ve küçük işletmeler üzerinde ciddi bir finansman baskısı oluşturacaktır.
Ekonomiyi yüksek faiz, yüksek borç ve kredi kısıtlarıyla yönetmeye çalışan anlayış; piyasayı nefessiz bırakmaktadır. Üretimin, yatırımın ve ticaretin önünü açması gereken iktidar, tam tersine ekonomiyi daraltan adımlar atmaktadır.
Bugün Türkiye’nin ihtiyacı; krediye erişimi zorlaştıran politikalar değil, üretimi destekleyen, vatandaşın alım gücünü artıran ve ekonomiye güven veren bir anlayıştır.
