Mekke İttifakı büyüyor! İşte katılması muhtemel 6 ülke

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında 7 Ağustos’ta imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması daha kuruluşunun ikinci ayında genişleme gündemiyle karşı karşıya. Pakistan Dışişleri Bakanı Muhammed İshak Dar, İslamabad’da yaptığı açıklamada 6’dan fazla ülkenin anlaşmaya katılmak istediğini duyurdu. Dar, bu ülkelerin isimlerini açıklamadı. Mekke Ortak Savunma Anlaşması, taraflardan birine yönelik silahlı saldırının üç ülkeye birden yapılmış kabul edilmesini öngörüyor. Anlaşma, NATO’nun 5. maddesine benzer bir ortak savunma mekanizması oluşturuyor.

İLK ADAYLAR MISIR VE BANGLADEŞ

İttifaka katılması en fazla gündeme gelen ülkelerin başında Mısır ve Bangladeş geliyor. Mısır, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında daha önce gerçekleştirilen bölgesel güvenlik görüşmelerinde yer almıştı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da ağustos ayında yaptığı açıklamada Mısır’ın ittifaka katılmasının mümkün olduğunu söylemişti. Kahire ise henüz kararını vermiş değil. Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdülati, anlaşmaya katılım konusunda anayasal ve hukuki boyutların incelendiğini açıklamıştı. Bangladeş ise ittifaka ilişkin olumlu mesaj veren ülkeler arasında bulunuyor. Bangladeş Dışişleri Bakan Yardımcısı Humayun Kabir, ülkesinin teklifi değerlendirdiğini ve İslam ülkeleri arasındaki böyle bir güvenlik düzenlemesine katılımın olağan dışı olmayacağını söylemişti.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, geçen ay Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu’nun kapsamında bulunduğu New York’ta, Ortak Savunma için Mekke Anlaşması Dışişleri Bakanları Toplantısına katıldı. (Fotoğraf: AA)

KATAR, KUVEYT VE BAHREYN DE GÜNDEMDE

Körfez ülkeleri de olası genişleme listesinde bulunuyor. Katar, Kuveyt ve Bahreyn’in ittifaka katılması daha önce bölgesel güvenlik değerlendirmelerinde gündeme geldi. Üç ülkenin de Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’la yakın ilişkileri bulunuyor. Körfez İşbirliği Konseyi’nin diğer üyelerinin de ortak savunma mekanizmasına dahil olması halinde ittifakın coğrafi kapsamı önemli ölçüde genişleyecek. Ancak bu ülkelerin hiçbirinin Mekke Ortak Savunma Anlaşması’na katılacağı şu aşamada resmen açıklanmış değil.

SURİYE SEÇENEĞİ DE MASADA

Suriye de daha önce olası üyeler arasında anılan ülkelerden biri. Şam’ın ittifaka katılımı, anlaşmanın yalnızca Körfez merkezli bir savunma mekanizması olmaktan çıkıp Doğu Akdeniz ve Levant bölgesine doğru genişlemesi anlamına gelebilecek seçeneklerden biri olarak değerlendiriliyor. Ancak Suriye açısından da nihai kararın ittifakın kurumsal yapısının ve ortak savunma mekanizmasının nasıl şekilleneceğine bağlı olması bekleniyor.

İRAN İÇİN DE KAPI KAPALI DEĞİL

İttifakın genişleme tartışmasında dikkat çeken ülkelerden biri de İran. TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, eylül ayında Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın İran gibi diğer Müslüman ülkelere de açılabileceğini söyledi. Kurtulmuş, ittifakın herhangi bir ülkeyi hedef almadığını ve daha geniş bir bölgesel güvenlik yapılanmasına dönüşmesini umduğunu belirtti. İran’ın olası katılımı ise ittifakın mevcut güvenlik mimarisinin çok daha geniş bir bölgesel yapıya dönüşmesi açısından ayrı bir başlık oluşturuyor.

ANKARA YOL HARİTASI ÜZERİNDE ÇALIŞIYOR

Türkiye, ittifakın genişlemesini kuruluş aşamasından itibaren gündeminde tutuyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 31 Ağustos’ta yaptığı açıklamada anlaşmanın başka ülkelerin katılımına açık olduğunu belirterek, katılım şartları ve standartları konusunda çalışmalar yürütüldüğünü söyledi. Fidan, ittifaka katılım süreçleri için bir yol haritası üzerinde çalışıldığını da açıkladı. İttifakın ilk aşamada üç ülke arasında kurumsal yapısını oluşturması, ardından yeni üyelik başvurularının değerlendirilmesi planlanıyor.