Kültür emekçileri ayağa kalktı

Kültür emekçileri ayağa kalktı

Avrupa’nın farklı ülkelerinde gerçekleşen eylemlerde talepler ortaklaşıyor. Yıllardır süren bütçe kesintileri kurumları, personel eksikliği, dondurulmuş ve enflasyonun altında kalan ücretler, artan iş yükü ve güvencesiz çalışma koşullarıyla baş başa bıraktı. Kötüleşen çalışma koşulları, çalışan sağlığına yönelik riskler artarken deneyimli profesyoneller sektörü terk etmeye başladı.

Avrupa’nın dört bir yanından kültür ve eğitim destek çalışanlarını temsil eden sendikalar, ortak zorlukları tartışmak üzere Avrupa Kamu Hizmetleri Sendikaları Federasyonu (EPSU) Eğitim Desteği ve Kültür Çalışanları Ağı’nda bir araya geldi. Katılımcılar, kemer sıkma politikalarının ve yetersiz yatırımın ortak etkilerini vurguladı ve Avrupa’nın kamu kültürel hizmetlerini savunan işçileri arasında sınır ötesi dayanışmayı güçlendirme kararı aldı. EPSU, İspanya Kültür Bakanı’na İspanya Ulusal Balesi’nde çalışan dansçıların taleplerini içeren bir mektup gönderdi.

İŞÇİLERİ GÖRÜN

Kamu Hizmetleri Ağı’ndan Politika Sorumlusu Pablo Sanchez, hükümetlerin bütçelerini daralttığında genellikle ilk hedefin kültürel alanlar olduğunu ifade etti. Ancak kamusal kültür kurumlarını zayıflatmanın sonuçlarının bilanço tablolarının çok ötesine geçtiğine dikkati çeken Sanchez, “Kamusal kültür, giderek parçalanan toplumlarda kalan son ortak alanlardan biridir. Kültürel kurumlar münazara, tarihsel hafıza, eleştirel düşünce ve çeşitliliğin temsili için var olan alanlardır. Bu kurumları kemer sıkma politikalarıyla zayıflatmak sadece müzelerin kapılarını kapatmaz. Aynı zamanda dezenformasyona, tarihsel çarpıtmaya ve kutuplaşmaya yer açarak aşırı sağın gelişebileceği bir boşluk yaratır” diye konuştu.

“Kültürdeki bütçe kesintileri sadece çalışanlara değil bir bütün olarak topluma zarar veriyor,” diyen Sanchez sözlerine şöyle devam etti:

“Daha yüksek ücretler, güvenli personel seviyeleri ve düzgün kamu yatırımı olmadan, bir sonraki tatilinizden önce sadece seyahat acentenizin web sitesini değil, sendikaların grev takvimini de kontrol etmelisiniz. Bir şaheser görmek yerine, haysiyet talep eden işçileri göreceksiniz.”

GREVLERİN LİSTESİ:

Fransa

• Louvre: Eski Kraliyet Sarayı, son iki ay içinde üçüncü kez tam kapandı. Sendikalar daha fazla personel, daha yüksek ücret ve müzenin daha iyi bakımını talep ediyor. Eylemler sonucunda 5,7 milyon avroluk bütçe kesintisinin iptali ve 138 yeni personel alımı sözü alındı.
• Orsay Müzesi: Beş günlük grevin ardından restorasyon personeli, yüzde 1,5 ücret artışı, ikramiyeler, yeni işe alımlar ve grev günleri için 250 avroluk toplu ödeme içeren bir anlaşmaya vardı.

Birleşik Krallık

• Ulusal Kömür Madenciliği Müzesi: Wakefield’daki tesiste 40’tan fazla çalışan, Ağustos 2025’ten bu yana ücret anlaşmazlığı nedeniyle grevde.
• İngiliz Kütüphanesi: PCS sendikası üyeleri, enflasyonun altında kalan maaş teklifi nedeniyle Ekim ve Kasım 2025’te greve gitti. 5 Şubat’ta maaş teklifindeki önemli artışın ardından anlaşmazlık sona erdi. Ayrıca, grevdeki işçilerle dayanışma gösteren konuşmacıların etkinliklerini iptal etmesi üzerine kütüphanenin CEO’su istifaya ettirildi.
• Tate Galeri: 200’den fazla çalışan, yüzde 2-3’lük maaş teklifini protesto etmek için Kasım ayı sonunda greve gitti. 30 Ocak’ta iyileştirilmiş bir teklif alınması üzerine Şubat grevi askıya alındı.

Belçika

• Brüksel Kültür Çalışanları Gösterisi: 14 Ekim 2025’te sanatçılar ve kültür çalışanları, emeklilik ve çalışma reformlarına karşı ulusal protestolara katıldı. Özellikle sanatçı statüsünün emeklilik hesaplamasındaki düşük etkisi protesto edildi.
• Brugge’da Tüm Müzelerin Kapatılması: 24-26 Kasım tarihleri arasındaki 3 günlük ulusal grev kapsamında Brugge’daki müze çalışanları iş bıraktı, şehrin ana kültürel alanları ziyarete kapandı.
• Anvers Modern Sanat Müzesi : Müzenin kapatılıp koleksiyonun Gent’e taşınması planı, çalışanların ve uluslararası müze camiasının protestoları sonucu iptal edildi.

İspanya

• Ulusal Bale: Maaşların dondurulması nedeniyle planlanan grev, Bakanlığın maaş iyileştirme görüşmelerine başlama sözü vermesiyle askıya alındı.
• Ulusal Kütüphane: 9 Şubat 2026’da sendika, Madrid’deki kütüphanede devam eden tadilatların personel ve ziyaretçi güvenliğini tehlikeye attığını duyurarak suç duyurusunda bulundu.
• Çağdaş Sanat Galerileri: 200’den fazla galeri, sanat satışlarındaki yüzde 21’lik KDV oranını protesto etmek için 2-7 Şubat 2026 tarihleri arasında koordineli olarak kapandı.

İtalya: 

Liguria’da personel eksikliğine karşı protestolar yapıldı. Ayrıca 3 Ekim 2025’te “Gazze için her şeyi durdurun” sloganıyla düzenlenen genel grevde müzeler ve Venedik Bienali’ndeki 20’den fazla pavyon kapatıldı.

Almanya: 

Birleşik Hizmet İşleri Sendikası (Ver.di) öncülüğünde Berlin, Münih ve Hamburg’daki devlet operaları ve tiyatrolarında Ocak ve Şubat 2026’da uyarı grevleri düzenlendi.

Macaristan: 

22 Ocak Macar Kültür Günü’nde “Kültür olmadan gelecek yoktur!” sloganıyla maaş artışı ve diyalog talebiyle protestolar yapıldı.

Litvanya: 

Kültür Bakanlığı’nın aşırı sağcı bir partiye devredilmesi binlerce kişi tarafından protesto edildi.

Bulgaristan: 

Müze ve galeri çalışanları, maaşların ulusal ortalamanın yüzde 125’ine çıkarılması talebiyle 17 Mayıs’ta sembolik bir protesto gerçekleştirdi.