Kategori değişikliği tartışması! ABD kayıpları gizleniyor mu?
ABD Savunma Bakanlığı’nın (Pentagon), İran ile yaşanan çatışmalarda hayatını kaybeden ve yaralanan Amerikan askerlerine ilişkin resmi kayıt sisteminde yaptığı sessiz değişiklik, Washington’da yeni bir tartışmanın fitilini ateşledi. Pentagon’un resmi kayıp veri tabanında daha önce İran operasyonları kapsamında listelenen askerlerin farklı bir kategoriye taşınması, yönetimin savaşın insani maliyetini kamuoyundan gizlemeye çalıştığı yönündeki eleştirileri beraberinde getirdi. Pentagon ise iddiaları doğrulayacak veya reddedecek ayrıntılı bir açıklama yapmış değil.
Pentagon’un önümüzdeki günlerde konuya ilişkin daha ayrıntılı bir açıklama yapması bekleniyor.
DİKKAT ÇEKEN DEĞİŞİKLİK
Tartışmalar, Pentagon’un Savunma Kayıp Analiz Sistemi’nde (Defense Casualty Analysis System-DCAS) İran operasyonları kapsamında görünen bazı askerlerin kayıtlarının sessizce değiştirilmesinin ardından başladı. Times Kuwait’in aktardığı ve ilk olarak ABC News’in gündeme taşıdığı habere göre, İran saldırılarıyla ilişkilendirilen dört Amerikan askerinin ölümü ile çok sayıda yaralanma vakası, bir süre sonra “İran” başlığı altındaki kayıtlardan çıkarıldı. Söz konusu personel daha sonra “Overseas Operations” (Denizaşırı Operasyonlar) adı verilen yeni bir kategori altında yeniden listelendi. Değişikliğin ne zaman ve hangi gerekçeyle yapıldığı konusunda Pentagon tarafından ayrıntılı bir kamuoyu bilgilendirmesi yapılmadı.
“ŞEFFAFLIK AZALIYOR”
Kayıtlardaki değişiklik, özellikle şeffaflık savunucuları ve bazı eski askeri yetkililer tarafından sert biçimde eleştirildi. Eleştirmenlere göre askerlerin İran operasyonları kategorisinden çıkarılması, kamuoyunun çatışmanın gerçek maliyetini takip etmesini zorlaştırıyor. ABC News’in haberinde de dikkat çekildiği üzere, Pentagon daha önce internet sitesindeki kayıp bilgilerinde yaşanan değişiklikleri teknik nedenlere ve veri güncellemelerine bağlamıştı. Ancak son kategori değişikliği konusunda ayrıntılı bir açıklama yapılmaması, soru işaretlerini artırdı.
TAKİP ZORLAŞTI
Bazı uzmanlar, resmi istatistiklerin tamamen silinmediğini ancak farklı bir başlık altında toplandığını belirterek bunun teknik bir sınıflandırma değişikliği olabileceğini ifade ediyor. Buna karşın eleştiriler, verilerin kamuoyu tarafından kolayca takip edilemeyecek şekilde yeniden düzenlenmesinin fiilen görünürlüğü azalttığı yönünde yoğunlaşıyor.
AYRINTILI YANIT GELMEDİ
Söz konusu yayınlara göre ABD Savunma Bakanlığı, söz konusu değişikliğin neden yapıldığına ilişkin kapsamlı bir açıklama yapmadı. Daha önce benzer veri değişiklikleriyle ilgili yapılan açıklamalarda internet sitesindeki güncellemeler ve sistemsel düzenlemelerin gerekçe gösterildiği belirtiliyor. Ancak İran operasyonlarına ilişkin kayıtların neden yeni oluşturulan “Denizaşırı Operasyonlar” kategorisine taşındığı ve bunun kalıcı bir uygulama olup olmadığı konusunda resmi makamlar tarafından kamuoyunu tatmin edecek ayrıntıda bilgi verilmiş değil. Bu durumun, özellikle Kongre’deki bazı çevrelerin ve savaş karşıtı grupların daha fazla şeffaflık çağrısı yapmasına neden olduğu ifade ediliyor.
TARTIŞMA BÜYÜYOR
Uzmanlar, mevcut bilgiler ışığında Pentagon’un kasıtlı biçimde savaş kayıplarını gizlediğinin kesin olarak söylenemeyeceğini vurguluyor. Resmi kayıtların tamamen ortadan kaldırılmadığı, yalnızca farklı bir kategori altında yeniden sınıflandırıldığı belirtiliyor. Bununla birlikte, böylesine hassas bir konuda yapılan sessiz değişikliklerin kamuoyunda güven sorununa yol açtığı kaydediliyor. Özellikle savaşlarda can kayıplarının nasıl raporlandığı, demokratik denetim ve kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi açısından kritik öneme sahip görülüyor.
Kongre’nin bu değişiklik hakkında resmi bir inceleme başlatma yetkisi bulunuyor.
ÖRTBAS MI EDİLİYOR?
The Guardian da konuya ilişkin değerlendirmesinde, kategori değişikliğinin Pentagon’un savaş kayıplarına ilişkin şeffaflığı konusunda yeni soru işaretleri doğurduğunu aktarırken, bazı yorumcuların bunu “örtbas” olarak nitelendirdiğini, ancak bu iddiayı doğrulayan kesin kanıtların henüz ortaya konulmadığını belirtiyor. Benzer şekilde CBS News de Pentagon’un kayıt sistemindeki değişikliklerin tartışma yarattığını, ancak Bakanlığın bu düzenlemenin gerekçesini ayrıntılı biçimde açıklamadığını aktardı.
[email protected]
Kaynak: Web Özel