Japonya’daki Türk heyeti daha güçlü işbirliği için baskı yapıyor
TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı ve iktidardaki Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti) milletvekili Fuat Oktay, AK Parti, Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) ve Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) üyelerinin de yer aldığı meclis heyetinin Japonya’ya yaptığı resmi ziyarette konuştu.
Heyet, Japonya Temsilciler Meclisi Dışişleri Komitesi Başkanı Konosuke Kokuba’nın daveti üzerine Japonya’ya gitti.
Oktay, AA muhabirine yaptığı açıklamada, ziyaretin, her iki ülkenin de giderek karmaşıklaşan bölgesel ve küresel gelişmelerle karşı karşıya olduğu bir ortamda, Türkiye ile Japonya arasındaki ilişkileri yalnızca hükümet düzeyinde değil, parlamenter diplomasi yoluyla da güçlendirmeyi amaçladığını söyledi.
Oktay, “Son dönemdeki gelişmeler hem kendi bölgemizde, hem Japonya’nın bulunduğu bölgede hem de dünyada son derece hızlı bir şekilde ilerliyor” dedi.
Türk heyetinde AK Partili milletvekilleri Oğuz Üçüncü ve Ziya Altunyaldız, CHP’li milletvekili Talih Özcan ve MHP’li milletvekili Kamil Aydın da yer alıyor.
Tarihsel kökler
Oktay, iki ülkenin köklü dostluğunun yatırım, ticaret, savunma iş birliği, teknoloji, turizm ve üçüncü ülkelerdeki ortak projelere daha güçlü yansıması gerektiğini kaydetti.
19. yüzyılda Osmanlı firkateyni Ertuğrul’un Japonya açıklarında batmasını iki ülke arasındaki tarihi bağların sembolü olarak nitelendirdi.
Oktay, “Bu dostluk bugüne kadar gelişerek devam etti” diyen Oktay, Japon İmparatorluk Ailesi üyelerinin son dönemde Türkiye’ye yaptığı ziyaretlerin de yakın ilişkilerin bir göstergesi olduğunu kaydetti.
Ekonomik bağlar
Türkiye aynı zamanda Japon yatırımlarını artırmayı ve ikili ticareti yeniden dengelemeyi de hedefliyor. Oktay, bu rakamın şu anda yıllık 6,5 ila 7 milyar dolar arasında olduğunu söyledi.
Artık 10 milyar dolar ve 15 milyar dolar seviyesinin aşılması gerektiğine inanıyoruz” dedi.
Oktay, onlarca yıllık ekonomik işbirliğine rağmen Japonların Türkiye’deki yatırımlarının nispeten sınırlı kaldığını söyledi. Oktay’a göre Japonya, son 20 yılda Türkiye’ye yaklaşık 3,1 milyar dolar yatırım yaptı; bu, Türkiye’nin toplam yabancı yatırım akışının yaklaşık %1,5’ini oluşturuyor.
Toyota’yı, Türkiye’deki başarılı Japon yatırımının en güçlü örneklerinden biri olarak nitelendirerek, otomobil üreticisinin Türkiye’deki fabrikasını şirketin dünya çapındaki en verimli üretim tesislerinden biri olarak tanımladı.
Türkiye’nin şu anda 278 Japon şirketine ev sahipliği yaptığını belirten Oktay, Ankara’nın bu sayının ciddi oranda artmasını istediğini söyledi.
Türk yetkili, parlamento diplomasisinin işletmelerin karşılaştığı yasal ve bürokratik engellerin kaldırılmasına ve ikili anlaşmaların onay süreçlerinin hızlandırılmasına yardımcı olabileceğini söyledi.
Oktay, ikili ekonomik bağların ötesinde Suriye ve Ukrayna gibi ülkelerde yeniden imar ve altyapı projelerinde iş birliği potansiyelinin bulunduğunu vurguladı.
“Suriye’de istikrarın oluşmaya başladığını ve yeniden imar sürecinin gündeme geldiğini görüyoruz.”
Oktay, Türkiye’nin inşaat ve müteahhitlik hizmetlerindeki gücünün, Japonya’nın yurtdışındaki yeniden inşa çabalarındaki mali kabiliyetini tamamlayabileceğini belirterek, Afrika’daki potansiyel ortak projelerle ilgili görüşmelerin de sürdüğünü söyledi.
Oktay, iki ülke arasındaki en önemli yeni işbirliği alanlarından birinin savunma sanayii işbirlikleri olduğunu söyledi.
Japonya’nın savunma politikaları, İkinci Dünya Savaşı’ndan sonraki onlarca yıl boyunca nispeten kısıtlı kaldı, ancak Türk yetkililer artık bölgesel güvenlik endişeleri yoğunlaştıkça Japonya’nın savunma ortaklıklarına olan ilgisinin arttığını görüyor.
Japon savunma yetkilileri ve askeri temsilcilerin son ziyaretleri de dahil olmak üzere iki ülke arasında giderek artan askeri temaslara değinen Oktay, “Türkiye’nin savunma sanayiindeki son dönemdeki başarıları dünyanın her yerinde dikkat çekiyor” dedi.
Türkiye’nin artan diyaloğun hızla somut ortak projelere dönüşmesini umduğunu söyledi.
Oktay ayrıca motor teknolojileri ve ileri imalatın gelecekteki işbirlikleri için stratejik sektörler olduğunun altını çizdi.
Motor teknolojilerine değinerek, “Japonya’nın bu alanda çok güçlü bir uzmanlığı var” dedi. “Özellikle otomotiv sektöründen kaynaklanan tasarım ve üretim kabiliyetleri, havacılık dahil birçok sektöre katkı sağlayabilir.”
Türk ve Japon savunma ve teknoloji şirketlerinin havacılık, otomotiv üretimi, ileri imalat ve motor sistemleri alanlarında olası işbirliklerini incelediklerini sözlerine ekledi.
Ziyarette konuşulan bir diğer önemli konu da turizm oldu.
Oktay, 2025 yılında Türkiye’yi 160 bine yakın Japon turistin ziyaret ettiğini, Kapadokya, Şanlıurfa ve Göbeklitepe gibi destinasyonların tarihi ve kültürel önemi nedeniyle yoğun ilgi gördüğünü ifade etti.
Oktay, Türkiye’nin önümüzdeki yıllarda Japon ziyaretçi sayısını 300 bin ila 400 bin arasına çıkarmayı umduğunu söyledi.
“Tourism is not only about revenue,” he said. “Bu aynı zamanda iki halk arasındaki kültürel bağların güçlendirilmesi için de çok önemli bir araçtır.”
Ziyaret ayrıca İran, Irak ve Asya ile Orta Doğu’daki daha geniş jeopolitik gerilimler de dahil olmak üzere bölgesel güvenlik konularına ilişkin tartışmaları da içeriyor.
Oktay, Türk ve Japon yetkililerin, gerilimin azaltılması, bölgesel istikrarın güçlendirilmesi ve küresel çatışmaların devam ettiği bir ortamda barış çabalarının desteklenmesi konularında görüş alışverişinde bulunacağını söyledi.