İspanya 500 bin düzensiz göçmene oturum verecek

İspanya’da Pedro Sanchez hükümeti artık göçmenlerin yasallaşabilmesi için sabıka kaydı olmadığını kanıtlamasını zorunlu kılıyor ve yarım milyondan fazla kişinin statüsünü düzenlemek için onlarla iş birliği yapacak.

Danıştay’ın değerlendirmeleri doğrultusunda hükümet, 500 binden fazla göçmenin olağanüstü şekilde yasallaştırılmasını öngören kararnameyi daha da sıkılaştırdı. Yeni düzenlemeye göre, yabancıların yasal statü kazanabilmesi için sabıka kaydı olmadığını belgelemeleri gerekiyor. Bununla birlikte hükümet, bu önlemden yararlanacak kişi sayısını en üst düzeye çıkarmak amacıyla başvuranlarla iş birliği yapacak.

Artık bu düzenlemeden faydalanmak isteyenlerin sabıka kaydı belgesi için bir ay içinde başvurmaları gerekiyor. Eğer belgeyi temin edemezlerse, Cumhurbaşkanlığı Bakanlığı diplomatik yollarla bu belgeyi üç ay içinde talep edebilecek.

Yabancılar başvurularını bu perşembeden itibaren 30 Haziran 2026’ya kadar Sosyal Güvenlik ofisleri, posta ve Yabancılar büroları aracılığıyla yapabilecek. Sabıka kaydı belgesinin yanı sıra, 1 Ocak 2026’dan önce İspanya’ya geldiklerini, ülkede en az beş ay kesintisiz kaldıklarını ve “kamu düzeni için tehdit oluşturmadıklarını” kanıtlamaları gerekecek. Ayrıca şu üç şarttan en az birini sağlamaları istenecek: İspanya’da bir iş bağlantısına sahip olmak, küçük çocuklar veya bakıma muhtaç kişilerle birlikte ailece ülkede bulunmak ya da kırılgan bir durumda olmak.

Ancak sabıka kaydı belgesinin temini, yasallaşmak isteyen yabancıların karşılaştığı en büyük zorluklardan biri. Bu nedenle, düzenlemenin açıklandığı anda konsolosluklar önünde uzun kuyruklar oluştu. İlk taslakta hükümet, bu belgenin talep edildiğine dair bir kanıt ve kişinin sabıkası olmadığına dair beyanını yeterli görüyordu. Ancak Danıştay’ın değerlendirmelerinin ardından, belge temin edilemediği durumlarda bu beyan artık yeterli sayılmayacak. Böylece hükümetin yeni metni, önceki versiyona göre daha az esnek bir model öngörüyor.

Buna rağmen, yararlanıcı sayısını azaltmamak için belge temin süresi uzatıldı ve hükümet göçmenlerle iş birliği yapacak. Eğer başvurudan bir ay sonra sabıka kaydı belgesi hâlâ alınamamışsa, başvuru sahibinin gerekli belgeleri sunması koşuluyla Cumhurbaşkanlığı Bakanlığı diplomatik yollarla bu belgeyi talep edebilecek. Bu durumda belge için üç aylık ek süre tanınacak; yine alınamazsa başvuru sahibine 15 günlük ek bir süre daha verilecek. Buna rağmen belge temin edilemezse kişi bu süreçten yararlanamayacak.

Öte yandan, ilk taslaklarda uluslararası koruma başvurusu yapan kişilerle ilgili bazı belirsizlikler vardı ve bu kişilerin düzenlemeden yararlanmak için başvurularından vazgeçmeleri isteniyordu. Danıştay’ın değerlendirmeleri sonrasında bu şart değiştirildi: Artık yalnızca olağanüstü oturma izni verilmesi hâlinde uluslararası koruma sürecinden çıkmaları gerekecek.

İspanyol hükümeti, 26 Ocak’ta Podemos ile üzerinde anlaşmaya varılan bu girişimi onaylayacak. Ancak hükümetin uzlaşı sağlandığı yönündeki açıklamalarına rağmen, düzenleme birçok eleştiriye maruz kaldı. Bunlar arasında Danıştay’ın, kendisine gönderilen metinde “yapı ve konu dağılımında ciddi düzensizlik ve sistematik eksiklikler” bulunduğu yönündeki eleştirisi de yer alıyor.

Tahminlere göre, bu düzenlemeden yaklaşık 500 bin düzensiz göçmen yararlanabilecek. Ancak Funcas’ın yaptığı bir analiz, bu sayının 870 bine, yani neredeyse bir milyona yaklaşabileceğini öne sürüyor. Her hâlükârda hükümet, bu uygulamadan yararlanacak kişi sayısını “ahlaki bir mesele” olduğu kadar, ülkenin karşı karşıya olduğu “demografik kış” sorununa ekonomik açıdan çözüm bulma amacıyla da en üst düzeye çıkarmakta kararlı.