İran savaşı dünyayı resesyona sürüklüyor
IMF’nin baş ekonomisti Pierre-Olivier Gourinchas, salı günü yayımlanan Dünya Ekonomik Görünüm raporunda, “Orta Doğu’da savaşın başlamasının ardından küresel ekonomik görünüm aniden karardı” ifadelerini kullandı.
Gourinchas, çatışmanın hâlâ “eşi benzeri görülmemiş ölçekte bir enerji krizine” yol açabileceğini belirtti.
IMF, 2026 yılı için küresel büyüme beklentisini yüzde 3,1 olarak açıkladı. Bu, ocak ayındaki tahmine göre 0,2 puanlık bir düşüş anlamına geliyor. Bu sınırlı revizyon, savaşın “görece kısa süreceği” varsayımına dayanıyor. Küresel enflasyonun ise bu yıl yüzde 4,4’e yükselmesi bekleniyor.
Ancak IMF, savaşın uzaması durumunda iki farklı senaryo da ortaya koydu. Daha olumsuz senaryoya göre, petrol ve doğalgaz fiyatlarının ocak ayına kıyasla yüzde 100 ila 200 artması ve bu seviyede 2027’ye kadar kalması halinde küresel büyüme yalnızca yüzde 2 seviyesinde gerçekleşecek.
Resesyon tehlikesi kapıda
Bu durum, IMF’ye göre küresel resesyon sınırına oldukça yaklaşılması anlamına geliyor. Küresel büyümenin yüzde 2’nin altına düşmesi, 1980’den bu yana yalnızca dört kez yaşandı.
IMF, savaş öncesinde küresel ekonominin beklenenden daha iyi performans gösterdiğini ve büyüme tahminlerinin yukarı yönlü revize edilmesinin beklendiğini de belirtti. Ayrıca ABD’nin gümrük tarifelerinde geçen yıla kıyasla yaptığı indirimlerin bu düşüşü kısmen dengelediği ifade edildi.
“Dünya için çok tehlikeli bir dönem”
IMF’nin bu uyarısı, İran’daki uzun süreli savaşın ekonomik etkileri konusunda alarm veren çok sayıda kurum ve ekonomistin değerlendirmelerine eklendi. Asya Kalkınma Bankası ve Birleşmiş Milletler de benzer uyarılarda bulunmuştu.
Bu uyarılar, ABD ve İsrail’in başlattığı savaşın yalnızca doğrudan tarafları değil, müttefik ülkeleri de ekonomik açıdan zor bir sürece soktuğunu ortaya koyuyor.
İran’ın Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapatması, dünya petrol arzının yaklaşık beşte birinin durmasına neden oldu. Aynı zamanda doğal gaz, helyum ve gübre gibi diğer kritik ürünlerin sevkiyatı da etkilendi.
Özellikle Asya-Pasifik bölgesinde bazı ülkelerde yakıt sıkıntısı baş göstermeye başladı ve petrol türevli ürünlerin fiyatları yükselişe geçti.
Avustralya Hazine Bakanı Jim Chalmers da çarşamba günü yaptığı açıklamada, ABD-İsrail’in İran’la savaşı nedeniyle küresel ekonominin “son derece tehlikeli bir döneme” girdiğini söyledi.
IMF’nin tahminlerine atıfta bulunan Chalmers, “IMF oldukça ciddi senaryolar konusunda alarm veriyor. Bu dünya için çok ciddi ve tehlikeli bir dönem” dedi.
Chalmers, bu hafta Washington’da düzenlenecek G20 maliye bakanları toplantısına katılmak üzere yola çıktığını ve burada savaşın sona erdirilmesi çağrısında bulunacağını belirtti.
“Ekonomik açıdan bakıldığında savaşın bir an önce sona ermesi gerekiyor. Ancak Hürmüz Boğazı tamamen yeniden açılsa ve çatışmalar kalıcı şekilde sona erse bile, Orta Doğu’daki bu savaşın etkilerini uzun süre hissetmeye devam edeceğiz” ifadelerini kullandı.