İki farklı tablo, ihracat yükseldi hacim daraldı
Türkiye’nin ithalat ve ihracat karnesinde tablo kafa karıştırmaya devam ediyor. Eylülde ihracat güçlü biçimde artarken, TİM’in miktar bazlı verileri farklı bir tablo ortaya koydu. Türkiye’nin ihracatı eylülde geçen yılın aynı ayına göre yüzde 15,4 artarak 25 milyar 976 milyon dolara çıktı. İthalat ise yüzde 5,9 artışla 31 milyar 208 milyon dolar oldu. Eylül ayında dış ticaret açığı yaklaşık 5,2 milyar dolar olarak gerçekleşirken; ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 83,2’ye yükseldi. Böylece eylül, yılın en güçlü ihracat aylarından biri oldu.
71 MİLYAR DOLARLIK AÇIK VERDİK
Ocak-eylül döneminde ihracat yüzde 5,2 artışla 210 milyar 973 milyon dolara ulaşırken. Aynı dönemde ithalat yüzde 5,4 artarak 281 milyar 998 milyon dolar seviyesine çıktı. Dokuz aylık dış ticaret açığı ise yaklaşık 71 milyar dolar olarak kayda girdi. Sektörler açısından bakıldığında otomotiv eylülde 3,9 milyar dolarla ihracatta ilk sırada yer aldı. Kimyevi maddeler 3,1 milyar dolar, elektrik-elektronik sektörü ise 2,1 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdi.
Türkiye’nin dış ticaretinde eylülde ihracat 25,976 milyar dolara, ithalat ise 31,208 milyar dolara yükseldi. Dokuz ayda ihracat 210,973 milyar doları, ithalat 281,998 milyar doları buldu. TİM verileri ise değer artışına rağmen ihracat miktarında eylülde yüzde 0,6, dokuz ayda yüzde 2 düşüşe işaret etti.
ADET BAZINDA GERİLEDİK
TİM verilerine göre eylülde 26 sektörün 19’unda ihracat artışı yaşandı. 56 il ihracatını artırırken, 1.015 firma İSE ilk kez ihracat yaptı. Almanya, ABD ve Birleşik Krallık en fazla ihracat yapılan ülkeler arasında yer aldı. Ancak ihracat tutarı yükselirken miktar tarafında gerileme görüldü. TİM’e göre eylülde ihracat miktarı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 0,6 azaldı. Ocak-eylül döneminde ise miktar bazındaki düşüş yüzde 2’ye ulaştı. Böylece ihracat değeri artarken, dış pazarlara gönderilen ürün miktarında gerileme kaydedildi.
REKABET BASKISI ARTTI
TİM aylardır ihracatçıların maliyet baskısına dikkat çekiyor. Yüksek finansman maliyetleri, işçilik giderleri ve döviz kuru ile üretim maliyetleri arasındaki fark ihracatçıların gündemindeki başlıca sorunlar arasında bulunuyor. Özellikle hazır giyim, tekstil, deri, mobilya ve benzeri emek yoğun sektörlerde rekabet baskısının arttığı belirtiliyor. Bazı sektörlerde ihracat gelirleri gerilerken, firmaların dış pazarlarda fiyat tutturmakta zorlandığı ifade ediliyor.
İTHALAT ARTIYOR
Analst-İktisat Uzmanı Barlas Yurtsever ise, “2026’nın ilk dokuz aylık tablosunda ihracat geliri yükselirken ithalat da artışını sürdürdü. Yaklaşık 71 milyar dolarlık dış ticaret açığı korunurken, ihracat miktarındaki yüzde 2’lik düşüş de yılın dikkat çeken göstergelerinden biri oldu” dedi.