Gün yanıyorsa için için…

Gün yanıyorsa için için…

Dünyadaki felaketlere karşı direncimizi ayakta tutmak için sanat yapıtlarına başvurabiliriz.

Sinemalarımızda gösterilmekte olan önemli filmlerle başlayalım. Usta yönetmeni Emin Alper’e Berlin’de Gümüş Ayı ödülü kazandıran ’Kurtuluş’, Antalya’da Altın Portakal kazanan Seyfettin Tokmak’ın ‘Tavşan İmparatorluğu’ filmleri gösterimde; Berlin’de Altın Ayı ödülünü kazanan İlker Çatak’ın ‘Sarı Zarfları’ ise Cuma günü gösterime girecek. Benden duyurması…

Gelelim tiyatroya… Arife günü akşamı İzmir Devlet Tiyatrosu’nda ‘Fareler ve İnsanlar’ı izledim. John Steinbeck’in insanın doğasını ve içinde yaşadığı toplumsal koşulları bütünlük içinde irdeleyen yapıtını Zeynep Avcı’nın duru Türkçesinden dinledik, izledik. Oyunu başarıyla yorumlayan yönetmen Gökhan Kocaoğlu’nun Ege Tiyatrolar Birliği’nin düzenlediği 5. Özdemir Nutku Tiyatro ödüllerinde En İyi Yönetmen ödülünü hak ettiğini düşünüyorum. Oyunda görev alan tüm oyuncular da rollerinin hakkını veriyor. Seyircinin ayakta alkışladığı oyundan çıkarken, klasikleri sahnelemenin ne kadar önemli olduğunu düşünüyordum. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatrolarının bu ayki programında yer alan klasikleri  anımsatmak isterim. Eva Mahkovic’in uyarladığı, Aleksandar Popovski’nin yönettiği Tolstoy’un ‘Savaş ve Barış’ını, Yiğit Sertdemir’in yönettiği iki oyunu, Yaşar Kemal’in ‘Ağrı Dağı Efsanesi’ni ve Arthur Miller’in ‘Cadı Kazanı’nı izlemenizi öneririm. Yaşar Kemal’i ya da Tolstoy’u okumamış olanları da etkileyebilecek, belki de kitaplara yöneltebilecek oyunlar…

İzmir’de Şehir Tiyatrosu sahneledi ‘Cadı Kazanı’nı. Elbette bu görev en başta kamu tiyatrolarına düşüyor. Ama İstanbul’un bağımsız topluluklarından Moda Sahnesi de Shakespeare’in yapıtlarına özel bir önem veriyor. ‘Macbeth’, ‘Hamlet’, ‘Bir Yaz Gecesi Rüyası’, ‘Kuru Gürültü’, ‘Şirreti Evcilleştirmek’  oyunlarını özgün yorumlarla sahneleyen Kemal Aydoğan’a teşekkür borçluyuz; klasikleri genç kuşaklarla tanıştırdığı için.

Edebiyat uyarlamaları, sinemada -her zaman başarılı olmasa da- sıkça başvurulan bir türdür. Son Oscar törenine de damgasını vuran beş uyarlama arasında,. En İyi Film ödülünü kazanan Paul Thomas Anderson’un ‘Savaş Üstüne Savaş’ı öne çıkıyordu. Thomas Pynchon’un ‘Vineland’ romanından uyarlanan bu çarpıcı filmi henüz izlemediyseniz, izleyin derim… O’Farrell’in, William Shakespeare’in yaşam öyküsünden yola çıkarak yazdığı romandan uyarlanan ‘Hamnet’de her sanatseverin izlemesi gereken film. Edebiyat, tiyatro ve sinema sanatlarının görkemli bir buluşması… Tiyatroseverlerin kaçırmaması gereken bir film de, bu hafta Çarşamba günü farklı kentlerimizdeki Başka Sinema seanslarında gösterilecek olan Tennessee Willams’ın ‘Arzu Tramvayı’ oyununun National Theatre yorumu. İzleyemeyeceğim için üzgünüm, ama bu hafta kendi festivalimiz başlıyor.

EDEBİYAT-SİNEMA BULUŞMASI

İzmir’de üç yıldır Kültürlerarası Sanat Derneği tarafından düzenlenen ‘Edebiyat-Sinema Buluşması’nın dördüncüsü 23-29 Mart tarihleri arasında gerçekleşecek. Bir mini-festival niteliğindeki etkinlik yarın Nurdan Tekeoğlu ve Orhan Tekeoğlu’nun “Filos” adlı Cevat Şakir Kabaağaçlı belgeseli ile başlayacak. Seferihisar Belediyesi Çağan Irmak Kültür Sanat Merlezi’ndeki gösterim öncesi, Ömer Durmaz’ın küratörlüğünde Derya, Sibel ve Tuba Kabaağaçlı koleksiyonundan oluşturulan “Ressam Cevat Şakir” sergisi açılacak. Filmden sonra yapılacak söyleşiye yönetmenlerin yanı sıra, Derya Kababaağaçlı ve belgeselin kaynaklandığı kitabın yazarı Meltem Ulu katılacak. Bu yılın bir diğer önemli belgeseli de, Tayfun Belet’e son Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde En İyi Belgesel ödülünü kazandıran “Roman Gibi”. Sabiha ve Zekeriya Sertel’in yaşamlarına ve verdikleri mücadelelere tanıklık eden film, 26 Mart günü Seferihisar’ da-aynı mekanda- gösterilecek.

Ustaları anmanın, onları genç kuşaklarla buluşturmanın önemine inanıyoruz. Keşke, dün ölüm yıldönümünde andığımız Aşık Veysel hakkında Metin Erksan’ın yaptığı ‘Karanlık Dünya’ filmini de gösterebilseydik. Ne yazık ki, hiçbir kuruluş bu filmin restorasyonunu üstlenmedi bu güne kadar. Bu yıl anacağımız ustaların başında, geçen yıl yitirdiğimiz değerli yazar Pınar Kür geliyor. 25 Mart Çarşamba günü 16.00’da Fransız Kültür Merkezi’nde yapılacak olan  ‘Edebiyattan Sinemaya Pınar Kür’ başlıklı etkinlikte Kür’ün “Hiçbir Gece” romanından yazar Selim İleri’nin uyarlayıp, yönettiği film gösterilecek.  27 Mart ‘Dünya Tiyatro Günü’ programında iki etkinlik var. 16.00’da Fransız Kültür Merkezi’nde büyük oyuncu Sarah Bernard’ın yaşamını konu alan, Guillaume Nicloux’nun “İlahi Kadın Sarah Bernard” filmi gösterilecek; 19.00’da ise Alsancak Kanguru Kültür Merkezi’nde, ölümlerinin 40. Yılında iki usta yazarımız, Haldun Taner ve Vasıf Öngören’i konuşacağız. Panelde, tiyatro yönetmeni- akademisyen Gürol Tonbul,  yönetmen-oyuncu-eğitmen Özgür Başkaya ile birlikte olacağız.

28 Mart Cumartesi, Karşıyaka Çarşı Kültür Merkezinde değerli yazar Salah Birsel‘i anacağız. Araştırmacı yazar Efdal Sevinçli’nin sunumu ve bir şiir dinletisini Mehmet Güreli’nin Salah Birsel uyarlaması “Dört Köşeli Üçgen” filminin gösterimi izleyecek. Son etkinlik, 29 Mart’ta Seferihisar’ın bağımsız kültür merkezi ‘Seferi Keçi’de yer alacak.  Şiirimizin ustalarından Gülten Akın’ı anacağız. Gaye Boralıoğlu ve Asuman Susam’ın sunumlarının ardından, Susam’ın senaryosunu yazdığı Safa Sarı’nın “Gülten” belgeseli gösterilecek. Festivalin gerçekleşmesi için desteklerini esirgemeyen Seferihisar ve Karşıyaka Belediyelerine, mekan desteği veren kültür merkezlerine ve bu imeceye katılan tüm yapımcı-yönetmen dostlara teşekkürlerimizle… Ve, Hidayet Karakuş’un Dünya Şiir Günü bildirgesinde dediği gibi, “Şiirin bir gün, gün ışığı gibi dünyayı sarıp sarmalayacağı günler’in beklentisiyle…