Geri dönüşlere Batı engeli! Avrupalı DEAŞ’lılar ortada kaldı

Irak, son dönemde Suriye’deki hapishane ve kamplardan transfer edilen binlerce terör örgütü mensubu DEAŞ şüphelisini ülkesine kabul ederken, Avrupa’da birçok ülke DEAŞ bağlantılı vatandaşlarının geri dönüşüne mesafeli duruşunu sürdürüyor. Irak makamları Arap ve Müslüman ülkelerle birlikte Avrupa ülkelerini de vatandaşlarını geri almaya çağırırken çok sayıda Avrupa ülkesi vatandaşı DEAŞ’lının durumu tartışma konusu oldu. Giderek krize dönüşmeye başlayan bu durum Avrupa medyasında sık sık gündeme geliyor. “Oxford Academic” bu konuda yer verdiği kapsamlı araştırmada Avrupa ülkelerinin yaklaşımını ortaya koyuyor.

Küresel ölçekte DEAŞ sonrası sorumluluk paylaşımının nasıl yapılacağı belirsizliğini koruyor.

VATANDAŞLIKTAN ATMA

Eunews’e yansıyan bilgilere göre son yıllarda Avrupa ülkelerinin çoğunluğu, özellikle yetişkin savaşçılar ve ebeveynler için toplu geri dönüşlere sıcak bakmazken birçok ülke, ulusal güvenlik gerekçesiyle DEAŞ’la ilişkili kişileri geri almak yerine onları bulundukları yerde yargılamayı veya kendi ulusal sistemlerinin sorumluluk alanı dışına çıkarmayı tercih ediyor. Bu yaklaşım ise, özellikle çocuklar ve ebeveynleri gibi savunmasız gruplar için yarattığı sorunlar nedeniyle eleştiriliyor. Avrupa Parlamentosu’nun da kabul ettiği bir tasarıda, Avrupa ülkelerine bu kişileri adil yargı süreçleriyle geri almaları çağrısı yapılmış olsa da, bazı siyasi gruplar “söz konusu kişilerin geri alınmaması ve vatandaşlıklarının iptali hakkı” gibi düzenlemeleri gündeme getiriyor.

KISITLI GERİ DÖNÜŞ

Avusturya gibi bazı Avrupa ülkeleri ise DEAŞ’la ilişkili vatandaşlarının bazı küçük gruplarını zaman zaman geri almakla birlikte, genel ret politikasında ısrar ediyor. Örneğin geçtiğimiz yıllarda Avusturya, Suriye’den bazı kadın ve çocukları kabul etmiş olsa da, bu tür işlemler tamamen hükümet koordinasyonuyla değil sınırlı ve seçici olarak gerçekleştirilmişti. “Kurdistan24” televizyonu Avusturya heyetinin vatandaşı olan DEAŞ’lıları teslim almak için yaptığı görüşmeleri haberleştirirken bu girişimlerin sınırlığı olduğuna dikkat çekildi.

DEAŞ HİYERARŞİSİ VAR

Oxford Academic yayınında özellikle çocukların durumuna vurgu yapılırken bu konuda çarpıcı rakamlar veriliyor. Çalışmada bu durum şöyle ifade ediliyor: “Kamplarda yaklaşık 28 bin yabancı savaşçının çocuğu bulunuyor ve bunların 20 bini Irak vatandaşı. Suriye’nin kuzeyindeki üç büyük kampta yaşayan çocukların yarısı beş yaşın altında, yüzde 80’i ise 12 yaşın altında. Kamplardaki koşullar ise içler acısı. Şiddet olayları devam ediyor ve kampların büyük bölümü, örgütün ideolojisine sadık kadınlar tarafından dayatılan bir tür DEAŞ yönetimi altında faaliyet göstermeye devam ediyor.”

Avrupa ülkelerinin çoğunluğu, özellikle yetişkin savaşçıları geri alma konusunda isteksiz davranıyor.

AVRUPA’YA ELEŞTİRİ

Çalışmada Avrupa hükümetlerine şu eleştiriler yöneltiliyor: “Geri göndermeyi reddetmek, DEAŞ ile bağlantılı kişiler ve bunların ulusal güvenliğe yönelik oluşturabileceği tehditlerle başa çıkmanın kısa ve uzun vadeli iç sorunlarından kaçınmak isteyen devletler için pratik bir çözüm gibi görünebilir. Ancak çocukların kamplarda yaşamaya terk edilmesi, devletlerin çocuk haklarına ilişkin uluslararası hukuk kapsamındaki yükümlülükleriyle çelişmekte ve söz konusu düzenlemelerin koruyucu ruhundan uzak bir uygulama olarak değerlendirilmektedir.”

[email protected]

Kaynak: Web Özel