Avrupa Birliği için ‘tarihi’ dönemeç

Macaristan’da yapılan genel seçimlerde, uzun yıllardır ülkeyi yöneten Viktor Orban mağlubiyete uğrarken, seçim sonuçları Avrupa Birliği (AB) koridorlarında “köklü bir değişim potansiyeli” olarak yankılandı. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, sonuçların netleşmesiyle birlikte yaptığı paylaşımda, “Bu gece Avrupa’nın kalbi Macaristan’da daha güçlü atıyor” ifadelerini kullanarak Brüksel’deki iyimser havayı özetledi.

Victor Orban oyunu kullanırken poz verdi – Fotoğraf: Anadolu Ajansı

BRÜKSEL’İN EN BÜYÜK ENGELİ KALKIYOR MU?

New York Times’ın haberine göre Orban; Ukrayna’ya yönelik kredilerin engellenmesinden Rusya’yı hedef alan yaptırım paketlerinin veto edilmesine kadar, AB’nin kritik politika hedeflerini yıllardır sekteye uğratıyordu. Budapeşte yönetiminin Kremlin ile kurduğu “yakın” ilişkiler, hassas güvenlik toplantılarında Macaristan’ın uzun süredir bir risk faktörü olarak görülmesine neden oluyordu.

Ancak Peter Magyar liderliğindeki Tisza Partisi’nin zaferi bu tabloyu temelden değiştirebilir. Magyar, hem Avrupa Birliği hem de NATO ile daha yapıcı bir iş birliği vadediyor. Seçim günü yaptığı açıklamada, oylamanın Macaristan’ın AB’ye katılım referandumunun yıl dönümüne denk gelmesine vurgu yapan Magyar, Orban’ın Brüksel ile yürüttüğü “çatışma diplomasisinden” kopacağının sinyalini verdi.

Kısa vadede beklenen en somut gelişme, Orban’ın itirazları nedeniyle haftalardır bekletilen 90 milyar avroluk Ukrayna kredisinin serbest bırakılması olacak. Siyasi risk danışmanlığı şirketi Eurasia Group’un Avrupa direktörü Mujtaba Rahman, bu sonucu “Avrupa için oyunun kurallarını değiştiren bir gelişme” olarak nitelendiriyor.

Macaristan’da seçim sonuçları büyük bir coşkuyla kutlandı. Fotoğraf: Anadolu Ajansı

“HER ŞEY KOLAY OLMAYACAK”

Buna rağmen, Peter Magyar’ın tüm AB politikalarına tam destek vermesi beklenmiyor. Magyar, enerji konusunda Macaristan’ın Rusya’ya bağımlılığının azalması gerektiğini savunsa da Rus ithalatının bir seçenek olarak kalması gerektiğini belirtiyor. Ayrıca, AB’nin yeni göçmenlik politikalarına karşı mesafeli bir duruş sergiliyor.

Avrupa Politika Merkezi’nden analist Eric Maurice, durumu şu sözlerle özetledi: “Orban’ın sistematik şantajı sona eriyor, bu işleri kolaylaştıracak. Ancak bu, Brüksel ile her konuda uzlaşılacağı anlamına gelmiyor.”

ORBAN HÜKÜMETİNE ‘SIZINTI’ SUÇLAMASI

Orban hükümeti son dönemde, AB toplantılarındaki gizli bilgileri Kremlin’e sızdırdığına dair iddialarla yoğun bir baskı altındaydı. Yeni dönemde Magyar’ın en büyük önceliği, bu güven bunalımını aşarak Brüksel tarafından dondurulan yaklaşık 10 milyar avroluk hibe paketine ve savunma sanayii kredilerine erişim sağlamak olacak.

Orban’ın yenilgisiyle AB, en sert iç muhalifini kaybetmiş oldu. Seçim sürecinde Orban cephesi, AB ve ABD’yi iç işlerine müdahale etmekle suçlamış; bu iddia ABD Başkan Yardımcısı JD Vance tarafından da desteklenmişti. Ancak Brüksel, bu suçlamaları reddederek sonuçların Macar halkının iradesini yansıttığını vurguluyor.