Fidan Ukrayna’ya giderken Türkiye ‘savaşı durdurmanın’ peşinde

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, ikili ilişkilerin güçlendirilmesi, Rusya-Ukrayna savaşının sona erdirilmesine yönelik diplomatik çabaların ilerletilmesi, ticaret, savunma ve yeniden yapılanma alanlarında işbirliğinin genişletilmesi konularına odaklanan görüşmeler için 15-16 Temmuz tarihlerinde Ukrayna’yı ziyaret edecek.

Bakanlık kaynaklarından edinilen bilgilere göre, iki günlük ziyarette Fidan’ın Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskyy tarafından kabul edilmesi ve Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha, Milli Güvenlik ve Savunma Konseyi Sekreteri Rüstem Umerov, Cumhurbaşkanlığı Ofisi Başkanı Kyrylo Budanov, Kırım Tatar lideri Mustafa Abdulcemile Qırımoğlu ve Kırım Tatar Meclisi Başkanı Refat Chubarov ile görüşmelerde bulunması bekleniyor.

Trende gazetecilere açıklamalarda bulunan Fidan, heyetin 10 saatlik yolculuğun ardından Kiev’e ulaşacağını belirterek, Ukrayna hava sahasının kapatılması nedeniyle hem gidiş hem de dönüş seferlerinin demiryoluyla yapıldığını ifade etti.

Fidan, geçen ay Moskova’yı ziyaret ettiğini, burada Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ile yaptığı görüşmelerde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın mesajlarını ilettiğini ve Rusya’nın savaşa bakış açısını aldığını hatırlattı.

Fidan, savaşın sona erdirilmesinin en acil konulardan biri olmaya devam ettiğini belirterek, Avrupa’da iki farklı yaklaşımın ortaya çıktığını kaydetti.

“Bir kulvar savaş çabalarının nasıl destekleneceğine odaklanırken, diğer kulvar savaşın nasıl sonlandırılacağına odaklanıyor. Türkiye öncelikle savaşın nasıl durdurulacağının izinde gidiyor.”

Fidan’ın, Türkiye’nin Ukrayna’nın bağımsızlığı, egemenliği ve toprak bütünlüğüne verdiği desteği yeniden teyit etmesi, adil ve kalıcı bir barışa yönelik diplomatik çabaların sürdürülmesinin önemini vurgulaması bekleniyor. Ayrıca kendisinin, Türkiye’nin Rusya ve Ukrayna’nın yeniden müzakere masasına getirilmesine yardım etmeye hazır olduğunu yinelemesi bekleniyor.

Fidan, “Geçen yıl İstanbul’da Rusya-Ukrayna görüşmelerine ev sahipliği yapmıştık. Ondan önce de tarafları bir araya getirmek için çeşitli kolaylaştırma çalışmaları yürütmüştük. Bir de o dönemde Karadeniz’de güvenli seyrüseferi mümkün kılan Karadeniz Tahıl İnisiyatifi vardı.”

“Tüm bu çabalara dayanarak, bu ziyaretin devam eden diplomatik sürece olumlu katkı sağlayacağına inanıyorum” diye ekledi.

Tartışmaların bölgesel güvenliğe, özellikle de Ankara’nın daha fazla gerilime karşı defalarca uyardığı Karadeniz’e de odaklanması bekleniyor. Fidan’ın, limanları, ticari gemileri ve balıkçı teknelerini hedef alan saldırıların kabul edilemez olduğunu vurgulaması ve Türkiye’nin Karadeniz’i barış, istikrar ve işbirliği bölgesi olarak koruma kararlılığının altını çizmesi bekleniyor.

Ekonomik ilişkilerin de gündemde öne çıkması bekleniyor. Ziyaret, ilk olarak Şubat 2022’de imzalanan Türkiye-Ukrayna Serbest Ticaret Anlaşması’nın Ukrayna tarafından parlamentoda onaylanmasının ardından geldi. Anlaşmanın Cumhurbaşkanı Zelenskyy tarafından imzalandıktan sonra yürürlüğe girmesi bekleniyor.

Türk yetkililer, anlaşmanın Türk ihracatçılarının Ukrayna pazarındaki rekabet gücünü artırmasını ve iki ülkenin ikili ticareti 10 milyar dolara çıkarmaya yönelik uzun vadeli hedefini desteklemesini bekliyor. İki ülke arasındaki ticaret hacmi 2024’te 6,2 milyar dolardan 2025’te 6,6 milyar dolara yükseldi.

Fidan’ın ayrıca Türk şirketlerinin Ukrayna’nın savaş sonrası yeniden inşasında oynayabileceği rolü de tartışması ve Türkiye’nin Rusya’nın Kırım’ı hukuka aykırı olarak ilhak etmesini uzun zamandır reddettiğini teyit etmesi bekleniyor. He is expected to emphasize the importance of strengthening the rights and welfare of the Crimean Tatar community.

Ziyaret, Fidan’ın Mayıs 2025’ten bu yana ilk Ukrayna ziyareti olurken, Ukrayna’dan Türkiye’ye bakanlar düzeyindeki son ziyaret bu ayın başlarında Ankara’da düzenlenen NATO zirvesi sırasında gerçekleşti.

Gönüllüler Koalisyonu

Bakanlıktan yapılan açıklamada, Türk bakanın Pazartesi günü Ukrayna’ya yönelik Gönüllüler Koalisyonu liderler zirvesine de katıldığı ve Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan adına yer aldığı belirtildi.

Paris’teki Gönüllüler Koalisyonu zirvesi, 30’dan fazla katılımcı ülkeden yaklaşık 25 lideri bir araya getirdi.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, ortak tatbikat planlarını ilk olarak Pazartesi günü grubun son zirvesinde duyurdu.

Gönüllüler Koalisyonu, Rusya’nın ülkeye karşı savaşının sona ermesinin ardından Ukrayna’nın güvenliğinin garanti altına alınmasına yardımcı olmak için Avrupa ülkeleri tarafından yönetilen ve ABD tarafından desteklenen çok uluslu bir güç planlıyor.

Ancak ateşkes veya daha geniş bir barış anlaşması müzakere etme çabaları aylardır durduruldu.