Dünyada gıda alarmı! Fiyatlar yaklaşık 4 yılın zirvesine çıktı
Dünya genelinde gıda fiyatlarında dikkat çeken bir yükseliş yaşandı. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) 4 Eylül’de yayımladığı verilere göre, uluslararası gıda emtia fiyatlarını takip eden FAO Gıda Fiyat Endeksi ağustosta 133,3 puana yükseldi.
Temmuz ayında revize edilmiş 130,8 puan seviyesinde bulunan endeks, böylece aylık bazda yüzde 1,9 arttı ve Kasım 2022’den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Endeks geçen yılın aynı döneminin de yüzde 2,5 üzerinde gerçekleşti.
TÜM TEMEL GIDA GRUPLARINDA FİYATLAR YÜKSELDİ
FAO verilerine göre ağustos ayında tahıllar, bitkisel yağlar, şeker, et ve süt ürünlerinden oluşan beş ana gıda grubunun tamamında fiyat artışı kaydedildi.
Tahıl fiyat endeksi aylık yüzde 2,2 yükselerek Mayıs 2024’ten bu yana en yüksek seviyesine çıktı. Güçlü talep, önemli üretici bölgelerdeki olumsuz hava koşulları ve Karadeniz üzerinden yapılan ihracata ilişkin belirsizlikler fiyatları yukarı taşıdı.
ŞEKER FİYATLARINDA YÜZDE 11,9’LUK SIÇRAMA
En sert yükselişlerden biri şekerde yaşandı. Reuters’ın aktardığı verilere göre şeker fiyat endeksi ağustosta yüzde 11,9 arttı ve yaklaşık bir yılın en yüksek seviyesine ulaştı.
Brezilya başta olmak üzere Avrupa ve Asya’daki üretim bölgelerinde hava koşullarının üretimi olumsuz etkileyebileceğine yönelik beklentiler fiyatları yukarı çekti.
SAVAŞ VE AŞIRI HAVA KOŞULLARI FİYATLARI TETİKLİYOR
Küresel gıda piyasalarındaki yükselişte Avrupa’daki aşırı sıcaklık ve kuraklık, El Niño riskleri ile Ukrayna ve İran savaşlarının ticaret ve tedarik zincirleri üzerinde yarattığı baskı etkili oldu.
Özellikle Karadeniz’deki ticaretin sekteye uğrama ihtimali, Rusya ve Ukrayna gibi önemli tahıl ihracatçılarından yapılacak sevkiyatlara ilişkin endişeleri artırdı.
FAO Başekonomisti Maximo Torero da iklim şokları, jeopolitik gerilimler ve ticaret lojistiğindeki bozulmaların aynı anda küresel gıda piyasaları üzerinde baskı oluşturduğuna dikkat çekti.
2022’DEKİ REKORUN ALTINDA
Fiyatlardaki sert yükselişe rağmen endeks henüz tarihi zirvesine ulaşmış değil. FAO Gıda Fiyat Endeksi, Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin ardından Mart 2022’de ulaştığı rekor seviyenin yüzde 16,8 altında bulunuyor.
FAO ayrıca 2026 yılı küresel tahıl üretimi tahminini 3,4 milyon ton aşağı yönlü revize ederek 2,98 milyar tona çekti.