Dostlar arasında İran krizi

Dostlar arasında İran krizi

‘KAĞITTAN KAPLAN’

İttifakı “kâğıttan kaplan” olarak nitelendiren ABD Başkanı, NATO’dan çekilmenin “tekrar değerlendirmenin ötesine geçtiğini” kaydetti. Trump “Hiçbir zaman NATO’nun etkisinde kalmadım. Onların kâğıttan kaplan olduğunu biliyordum. Bu arada bunu (Rusya Devlet Başkanı Vladimir) Putin de biliyor” dedi.

Müttefiklerinin yardıma gelmemesini şaşırtıcı bulduğunu söyleyen Trump “Büyük bir ikna çabasına da girişmedim, ısrar etmedim. Otomatik olarak katılacaklarını düşündüm” dedi. Trump “Ukrayna bizim meselemiz değildi, ama orada olduk ve her zaman da olurduk. Ancak onlar gelmedi” diye konuştu.

İngiltere’yi özellikle hedef alan Trump, Kraliyet Donanması’nın göreve gelmediğini söyledi. Trump “Bir donanmanız bile yok. Çok eski ve uçak gemileriniz çalışmıyor” dedi.

ÜÇ HAFTA VERDİ

Trump, Beyaz Saray’da yaptığı açıklamada ise savaşta “İran’ın nükleer silah sahip olmaması hedeflerine ulaştıklarını” ve “İran’daki rejimi değiştirdiklerini” iddia etti. Savaşı bitirmek için bir anlaşmanın “şart olmadığını” belirten Trump “İran’dan iki ya da üç hafta içinde ayrılacaklarını” söyledi.

Savaşa destek vermeyen İngiltere ve Fransa gibi müttefiklerini eleştiren Trump, Hürmüz Boğazı’nın sorumluluğunu “buraya ihtiyaç duyan ülkelere bırakacağını” belirterek “Gidin kendi petrolünüzü alın” dedi.

‘TAHRAN ATEŞKES İSTEDİ’

Trump, sosyal medya paylaşımında ise “İran’ın yeni rejim liderinin ABD’den ateşkes istediğini” iddia ederek “Hürmüz Boğazı açıldığında bunu değerlendireceklerini, o zamana kadar İran’ı yok etmeye çalışacaklarını” kaydetti. Trump söz konusu kişiyi, “seleflerine göre çok daha az radikalleşmiş ve çok daha zeki” olarak tanımladı.

Dışişleri Bakanı Marco Rubio da ABD’nin savaşta “yakında bitiş çizgisini görebileceğini” söyledi. Trump’a benzer şekilde NATO’yu sadece Avrupa’nın çıkarına olacak şekilde “tek yönlü” çalışmakla suçlayan Rubio, İran’la savaştan sonra “NATO ile ilişkileri gözden geçireceklerini” kaydetti.

STARMER’DAN AB VURGUSU

Trump’ın eleştirilerine yanıt veren İngiltere Başbakanı Keir Starmer, “Bu bizim savaşımız değil” diyerek “baskılara rağmen ülkesinin Ortadoğu’daki savaşa sürüklenmeyeceğini” yineledi. NATO’yu “dünyanın gördüğü en etkili askeri ittifak” olarak nitelendiren Starmer, “Onlarca yıldır bizi güvende tuttu ve NATO’ya tamamen bağlıyız” dedi.

ABD ve Avrupa arasında bir seçim yapmadığını belirten Starmer, “Ancak savunma, güvenlik, enerji ve ekonomi geleceğimiz konusunda Avrupa ile daha güçlü bir ilişkiye ihtiyacımız var” ifadelerini kullandı.

Starmer ayrıca onlarca ülkenin katılımıyla Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması için diplomatik ve siyasi seçeneklerin ele alınacağı onlarca toplantıya ev sahipliği yapacaklarını kaydetti. Starmer bunun ardından askeri yetkililerin boğazın çatışma sonrası güvenli ve erişilebilir hale getirilmesini değerlendireceğini söyledi.

∗∗∗

AB’DEN TRUMP’A YANIT: NATO KİLİT ÖNEM TAŞIYOR

Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Sözcüsü Anitta Hipper, ABD Başkanı Donald Trump’ın NATO’dan çekilmeyi ciddi şekilde değerlendiği açıklamalarına ilişkin AB’nin güvenlik ve savunma politikaları açısından transatlantik bağın vazgeçilmez olduğunu vurguladı. “NATO adına doğrudan konuşmuyoruz ancak AB adına güvenliğimiz ve savunmamız konusunda konuşuyoruz” diyen Hipper, “Birlikte her zaman daha güçlüyüz ve bunun için NATO kilit önem taşıyor. AB kolektif güvenlik yaklaşımını sürdürecek” dedi.

∗∗∗

TAHRAN: MÜZAKERE YOK, GÜVEN SEVİYESİ SIFIR

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Al Jazeera’ya verdiği röportajda ortada herhangi bir müzakere süreci olmadığını belirterek, mevcut temasların yalnızca doğrudan ya da dolaylı mesaj alışverişinden ibaret olduğunu ifade etti. İran’ın “en az altı aylık bir savaşa hazırlıklı olduğunu” kaydeden Arakçi, müzakereler konusunda henüz bir karar almadıklarını ancak savaşın sona erdirilmesi için İran’ın ortaya koyduğu şartların açık olduğunu ifade etti. Arakçi, her türlü kara saldırısına karşı tamamen hazır olduklarının altını çizdi. İran Meclis Başkan Yardımcısı Ali Nikzad da ABD ile müzakere olmayacağını ve Hürmüz Boğazı’nın da açılmayacağını söyledi.

Abbas Arakçi

∗∗∗

DEVRİM MUHAFIZLARI’NDAN YANIT: HÜRMÜZ TAM KONTROLÜMÜZDE

Trump’ın ateşkes ve Hürmüz açıklamalarına yanıt veren İran Devrim Muhafızları, boğazın ülkenin “düşmanlarına” açılmayacağını vurgulayarak kontrolün tamamen kendilerinde olduğunu bildirdi.

∗∗∗

GÜNEY LÜBNAN’A ‘GAZZE MODELİ’

Lübnan’ın güneyini kalıcı olarak işgale hazırlanan İsrail’in saldırıları sürüyor. İsrail ordusu, Lübnan’ın başkenti Beyrut’a düzenlediği saldırıda, Hizbullah’ın güney cephesi sorumlusu Hacı Yusuf İsmail Haşim’in öldürüldüğünü ileri sürdü. İsrail Savunma Bakanı Israel Katz ise Hizbullah’a karşı savaş bitse bile İsrail’in Güney Lübnan’da Litani Nehri’ne kadar uzanan bir güvenlik hattı kuracağını açıkladı. Katz, yüz binlerce Lübnanlının geri dönüşünün engelleneceğini ve sınır köylerinin Gazze’deki Refah ve Beyt Hanun modeline göre yıkılacağını söyledi.

HAMANEY’DEN DESTEK

İran lideri Ayetullah Mücteba Hamaney ise Lübnan’daki Hizbullah’ın İsrail’e karşı mücadelesine övgüde bulunarak, İran’ın Hizbullah’ı desteklemeye devam edeceğini bildirdi.