Çatışmanın kanlı firmaları, teknoloji lordları Çin savaşı istiyor
İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun, Stratejik Dış İlişkiler Konseyi Başkanı Kemal Harrazi’ye yönelik suikast girişiminin ardından ABD merkezli teknoloji devi Oracle’in Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki tesislerini hedef aldığını duyurması, ABD merkezli teknoloji firmalarının bölgedeki rolünü yeniden tartışmaya açtı. İran daha önce altyapı ve enerji tesislerine yönelik saldırıların sürmesi durumunda Orta Doğu’daki ABD teknoloji merkezlerini hedef alacağını açıklamıştı. ABD’de düzenlenen Hill and Valley Forum toplantısına katılan Palantir, Anthropic ve Oracle gibi şirketlerin üst düzey yöneticileri ise İran savaşının devam etmesini ve Çin’e karşı askeri müdahale yapılması için çığırtkanlık ve lobi faaliyetleri yapmaya devam ediyorlar. Gerekçe ise “hemen her alanda Çin’in gerisinde kalındığı!”
ABD’de düzenlenen Hill and Valley Forum gibi toplantılarda teknoloji devlerinin Çin’e karşı savaş çığırtkanlığı yaptığı, Kongre ve Pentagon nezdinde ise aktif lobi faaliyetleri yürüttüğü analizlere yansıdı.
PENTAGON–SİLİKON VADİSİ ORTAKLIĞI
ABD merkezli Responsible Statecraft (RS) yayın organının sızdığı toplantılardan derlediği bilgilere göre Hill and Valley Forum, ABD Kongresi ile Silikon Vadisi arasındaki en kritik temas platformlarından biri haline geldi. Etkinliğe dünyanın en tartışmalı teknoloji firması olarak gündemdeki yerini koruyan Palantir COO’su Shyam Sankar ve Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson gibi isimler da katıldı. Elde edilen bilgilere göre ABD Savaş Bakanlığı (Pentagon), Palantir’in “Maven” yapay zeka sistemini İran’daki hedef tespitinde aktif olarak kullanıyor. Anthropic şirketinin geliştirdiği “Claude” yazılımı ise hedef önceliklendirme ve altyapı haritalarının çıkarılmasında kullanılıyor. ABD’de 166 Kongre üyesinin Pentagon’a gönderdiği mektupta, Minab kentinde 180 çocuğun öldüğü saldırıda yapay zekanın kullanılıp kullanılmadığı soruldu. Pentagon ise konuya ilişkin henüz detaylı bir açıklamada bulunmadı.
TEKNOLOJİ LORDLARININ KARLARI
ABD merkezli Financial Times, Bloomberg ve CNBC analizlerine göre Donald Trump döneminde savunma ve teknoloji sektörleri iç içe geçerek rekor büyüme oranlarına ulaştılar. 2025 itibarıyla ABD savunma harcamaları 900 milyar doları aşarken, Pentagon’un yapay zeka ve otonom sistemlere ayırdığı bütçenin onlarca milyar dolara ulaştığı ifade edildi. Palantir, Anduril ve benzeri savunma teknolojisi şirketlerinin piyasa değerleri hızla yükselirken, venture capital fonlarının yüz milyarlarca dolarlık savunma teknolojisi yatırımlarına yöneldiği de ifade ediliyor. Hill and Valley Forum’da konuşan yatırımcılar, İran savaşının “daha düşük maliyetle yürütülebileceğini” ifade ederken, Sequoia Capital ortağı Shaun Maguire “hava savunma sistemleri için yeni ihaleler açılması gerektiğini” söyledi. ABD merkezli analizlere göre Venezuela, İran ve Orta Doğu’daki çatışmalar, yapay zeka destekli silah sistemlerinin test edildiği ve ticarileştirildiği alanlara dönüştü. Pentagon’un “Golden Dome” (Altın Kubbe Ulusal Hava Savunma Sistemi) gibi projelerinin yüz milyarlarca dolarlık yeni ihaleler yaratması bekleniyor.
Financial Times, Bloomberg ve CNBC analizlerine göre Donald Trump döneminde ABD’de en yüksek kar artışları savunma ve teknoloji şirketlerinde gerçekleşirken, savaş ekonomisi bu sektörleri beslemeye devam ediyor.
HEDEFLERİ ÇİN SAVAŞI
ABD merkezli analizlere göre teknoloji şirketleri İran savaşını “ikincil cephe” olarak değerlendirirken, asıl hedefin Çin olduğu açıkça dile getirildi. Forumda konuşan birçok şirket yöneticisi, ABD’nin mühimmat stoklarının İran’da hızla tüketilmesinin Pasifik’teki askeri caydırıcılığı zayıflatabileceğini ifade etti. Palantir firması yöneticileri ise ABD’nin İran’da 11 binden fazla mühimmat kullandığını ve bunun stokları erittiğini belirtirken, aynı zamanda Çin’e karşı daha fazla savunma yatırım çağrısı yaptı. Teknoloji şirketlerinin yöneticilerinin hemen hemen her alanda Çin’in gerisinde kaldıklarını da açıkça ifade ettikleri toplantıya sızan gazeteciler tarafından kamuoyuyla paylaşıldı.
KAN İLE BÜYÜYEN ŞİRKETLER
İran Devrim Muhafızları’nın Oracle tesislerini hedef alması, savaşın teknoloji altyapılarına yöneldiğini de ortaya koyuyor. Savunma uzmanlarına göre küresel teknoloji şirketlerinin veri merkezleri, yapay zeka sistemleri ve dijital altyapıları artık askeri hedefler arasında yer alıyor. JP Morgan CEO’su Jamie Dimon forumda yaptığı konuşmada, Orta Doğu’daki veri merkezlerinin güvenliğinin bölgesel savaşın ana unsurlarından biri haline geldiğini ifade etti. RS analizine göre ABD merkezli teknoloji firmaları yalnızca savaş teknolojisi üretmekle kalmıyor, aynı zamanda savaşın ekonomik ve stratejik yönünü şekillendiren aktörler olarak da öne çıkıyor. RS analizinde teknoloji firmalarının savaşları, şirket karları için fırsat olarak değerlendirdiğinin altı çiziliyor.
[email protected]
Kaynak: Web Özel