Trump 14 Mayıs’a kadar İran savaşını sona erdirmeye karar verdi
Bu gelişme, İran yönetiminin Trump’ın önerdiği barış anlaşmasıyla alay etmesinin ardından geldi. Beyaz Saray, İran’ın şartları kabul etmemesi halinde Trump’ın “cehennemi serbest bırakacağı” uyarısında bulundu.
Trump’ın teklifine karşılık olarak İranlı müzakereciler ise ABD’nin Körfez’deki tüm askeri üslerini kapatmasını ve saldırılar için tazminat ödemesini talep etti.
Öte yandan Rusya’nın İran’a insansız hava araçları (İHA) sağlamaya başladığı ortaya çıktı. Bu, savaşın başlangıcından bu yana Moskova’nın Tahran’a ilk kez ölümcül mühimmat transferi yaptığı anlamına geliyor. Bu gelişme, Ukrayna’daki savaş ile Orta Doğu’daki çatışmalar arasındaki bağın giderek güçlendiğini gösteriyor.
Savaşlar birbirine yaklaşıyor
Bir zamanlar istikrar ve refahla anılan Körfez şehirlerinde yaşayanlar, artık son dört yıldır Ukrayna’da yaşananların benzerini deneyimlemeye başlıyor.
Daily Telegraph’ın haberine göre Orta Doğu ve Ukrayna’daki savaşların kesişmesi, yalnızca hava saldırısı korkusuyla sınırlı değil. Uzmanlara göre bu durum, daha geniş bir küresel mücadelenin parçası.
Rusya ve Çin açısından İran ve Ukrayna farklı cepheler olsa da, aslında aynı mücadelenin parçaları olarak görülüyor. Bu mücadele, otoriter ülkelerin oluşturduğu blok ile zayıflayan Batı liderliğindeki düzen arasında yaşanıyor.
Ukrayna’da Rusya’nın zafer kazanması ve İran’da Trump’ın geri adım atmak zorunda kalması, Batı’nın küresel üstünlüğünün son kalıntılarını da ortadan kaldırabilir ve “çok kutuplu” yeni bir dönemin başlangıcını ilan edebilir.
Sahada etkiler şimdiden görülüyor
Savaş alanında bu örtüşme şimdiden kendini gösteriyor. Üzerinde Kiril alfabesi bulunan Shahed tipi İHA parçaları Dubai’de bulunurken, yetkililer Rus uydu istihbaratının İran’ın altı Arap ülkesindeki ABD üslerini hedef almasına yardımcı olduğunu düşünüyor.
Ukrayna’da geliştirilen sürü drone taktiklerinin Kırım’da bulunan İranlı subaylar tarafından öğrenildiği ve şimdi Orta Doğu’da uygulandığı belirtiliyor.
Bu etkileşim yalnızca askeri taktiklerle sınırlı değil. Savaş, Batı’nın füze stoklarını zorlamakla kalmıyor, aynı zamanda ekonomik dengeleri de Moskova ve Pekin lehine değiştirebilecek şekilde yeniden şekillendiriyor.
Avrupa’dan eleştiri
Ancak Avrupa’da artan rahatsızlığa rağmen Trump, İran ve Rusya’yı ayrı sorunlar olarak değerlendirmeye devam ediyor. İran’ı cezalandırılması gereken bir rejim olarak görürken, Rusya’yı potansiyel bir ortak olarak ele alıyor.
Avrupalı yetkililere göre bu yaklaşım riskli. İki cepheyi birbirinden ayrı tutmak, İran zayıflatılırken Rusya’nın güçlenmesine yol açabilir. Bu durum ise Avrupa güvenliği ve Batı’nın geleceği açısından ciddi sonuçlar doğurabilir.