Avrupalı DEAŞ’lılar yargılanıyor! Yabancı militanlar mahkeme önünde

Bağdat’ta altı Fransız DEAŞ şüphelisinin yargılanmasına başlandı. Irak makamları, sanıkların örgüte katıldıkları gerekçesiyle terör suçlarından yargılandığını ve suçlu bulunmaları halinde ölüm cezasıyla karşılaşabileceklerini açıkladı. AFP’nin mahkeme kaynaklarına dayandırdığı haberine göre sanıklar, 2025’te Suriye’nin kuzeydoğusundaki hapishanelerden Irak’a nakledilen 47 Fransız vatandaşı arasındaydı. İlk duruşmada soruşturma dosyasındaki bilgiler ve sanıkların ifadeleri okundu; bir sonraki duruşma 5 Ekim’e bırakıldı. Sanıkların tamamının kimlikleri açıklanmazken, Irak makamları davaları terörle mücadele mevzuatı kapsamında yürütüyor. Mahkeme kaynaklarına göre şüphelilerin bir bölümü önce Türkiye’ye, ardından Suriye’ye geçerek DEAŞ’a katıldı. Altı sanık, özel kuvvetlerin yoğun güvenlik önlemleri altında Bağdat’taki mahkemeye getirildi.

47 FRANSIZ IRAK’A GÖNDERİLDİ

Altı sanığın davası, Irak’a Suriye’den yapılan daha geniş çaplı DEAŞ’lı naklinin ilk önemli yargılamalarından biri oldu. Fransız avukatlar ise Irak’taki sürece sert biçimde itiraz ediyor. Avukatlar, Irak makamlarının müvekkilleriyle görüşmelerine ve dava dosyalarına erişmelerine izin vermediğini, bazı sanıkların kötü muamele gördüğünü ileri sürüyor. Ayrıca Irak’ta ölüm cezasının uygulanması nedeniyle Fransa’nın vatandaşlarını geri istemesi çağrısında bulunuyorlar. Bu avukatlara göre 2018’de Irak’a gönderilen 11 Fransız vatandaşı da benzer süreçlerin ardından ölüm cezasına çarptırılmıştı. Irak tarafı ise yargılamaların kendi hukuk sistemi içinde yürütüldüğünü belirtiyor. Iraklı hukuk uzmanı Ali el-Tamimi, yabancı avukatların Irak mahkemelerinde doğrudan savunma yapabilmesinin Irak hukukuna tabi olduğunu, sanıkların Irak’ta kayıtlı avukatlar aracılığıyla savunulabileceğini söyledi.

IRAK’A BÜYÜK NAKİL

Irak’ın önündeki dosya yalnızca altı Fransız’dan ibaret değil. 2026’nın başında Suriye’nin kuzeydoğusunda DEAŞ tutuklularının tutulduğu hapishanelerde güvenliğin bozulması üzerine ABD, binlerce tutuklunun Irak’a nakledilmesini başlattı. CBS News’in aktardığına göre yaklaşık 7 bin DEAŞ şüphelisinin Irak’taki cezaevlerine taşınması planlandı; yılın ilk aylarında binlerce kişinin nakli gerçekleştirildi. Irak Yüksek Yargı Konseyi Başkanı Fayık Zeydan, ülkesinin yabancı ve Iraklı DEAŞ şüphelilerini yargılamaya hazır olduğunu açıklarken, Irak’ın terör suçları konusunda yargı yetkisini kullanacağını belirtti. Ancak insan hakları kuruluşları, binlerce kişinin aynı anda yargılanmasının Irak yargı sistemi üzerinde ciddi bir yük oluşturabileceği konusunda uyarılarda bulunuyor.

AVRUPA’DA DAVALAR FARKLI İLERLİYOR

Avrupa ülkeleri ise vatandaşlarını Irak’taki ölüm cezası riski bulunan davalara göndermek yerine, son yıllarda kendi mahkemelerinde yargılama yolunu giderek daha fazla kullanıyor. Bu davalarda yalnızca “DEAŞ üyeliği” suçlaması değil, örgütün işlediği savaş suçları, insanlığa karşı suçlar ve Ezidilere yönelik soykırım da mahkemelerin önüne geliyor. Eurojust’a göre İsveç, Fransa, Belçika ve Hollanda’nın oluşturduğu ortak soruşturma ekibi, Suriye ve Irak’ta Ezidilere karşı işlenen suçlarla bağlantılı Avrupa vatandaşlarını belirlemek ve Avrupa mahkemelerinde yargılamak için çalışmalar yürütüyor. Almanya da bu işbirliğine dahil olan ülkeler arasında bulunuyor.

EZİDİ ÇOCUKLARIN DAVASI

Avrupa’daki en dikkat çekici davalardan biri İsveç’te sonuçlandı. İsveç vatandaşı bir kadın, DEAŞ’a katıldıktan sonra Suriye’ye götürdüğü ailesiyle birlikte Ezidi mağdurlara yönelik suçlardan yargılandı. Şubat 2025’te 12 yıl hapis cezasına çarptırılan sanığın cezası aynı yıl İsveç Temyiz Mahkemesi tarafından onandı. Hollanda’da da bir DEAŞ mensubu kadın, Ezidi bir kadının köleleştirilmesi nedeniyle yargılandı. İsveç’teki bir başka davada ise eski DEAŞ mensubu Osama Krayem, Ürdünlü pilot Muaz el-Kesasibe’nin öldürülmesiyle ilgili savaş suçları ve terör suçlarından mahkûm edildi.

ALMANYA’DA SOYKIRIM VE SAVAŞ SUÇU KARARI

Almanya’da da DEAŞ’ın Ezidilere yönelik suçları konusunda davalar sürüyor. Temmuz 2026’da Münih’te görülen davada Iraklı bir çift, Irak’ta DEAŞ mensubuyken iki Ezidi kızı köleleştirmek, işkence ve kötü muameleye maruz bırakmakla suçlandı. Mahkeme erkeği soykırım, insanlığa karşı suçlar ve savaş suçlarından mahkûm ederek ömür boyu hapse gönderdi. Eski eşi ise dokuz buçuk yıl hapis cezasına çarptırıldı. Alman mahkemesi ayrıca davayı, zorla din değiştirme konusunda Almanya’daki ilk mahkûmiyet olarak nitelendirdi.